340px|thumb|right 340px|thumb|Gen za sintezu citohroma C (CYCS),kod čovjeka nalazi se na kratkom (p) kraku hromosoma 7, pozicija 7p21 thumb|340px|Raspon ekspresije gena CYCS mini|300px|Strukturna formula hema c
Citohrom kompleks ili CYTC je mali hemeprotein nađen kao labavo povezan sa unutrašnjom membranom mitohondrija. Spada u proteinsku porodicu citohroma c. Vrlo je topiv u vodi, za razliku od drugih citohroma, a bitna je komponenta u transportnog lanca elektrona, gdje nosi jedan elektron. Sposoban je da prolazi kroz oksidacuje i redukcije, ali ne veže kisik. Ovaj citohrom renosi elektrona između kompleksa III (Koenzim Q - Cyt C reduktaza) i IV (Cyt C oksidaza). Kod ljudi, citohrom je kodiran sa CYCS gena.
Struktura Citohrom c je mali protein, koji ima ključnu ulogu u mitohondrijama, tokom oksidativne fosforilacije (energija), kao prenosnik elektrona (elektronski transporter). Ortolozi citokroma c su prisutni u svim živim bićima, kao mono- i polimeri. Kod ljudi, mutacije u CYCS – genu su mogući uzrok nedostatka citohroma c i porodične trombocitopenije.
Primarna struktura ljudskog citohroma c sastoji se od 104 aminokiseline. Citohrom c, kao prostetsku grupu ima a hem c, sa dva tioetra – mostove između dva cisteinska ostatka koji su vezani na protein. Centralni željezo (II) ion (Fe2+) je oktaedarni kompleks koordinacijska vezakoordinacijskih veza četiri dušikova (ekvatorijalna) atoma pirola u porfirinu i aksijalno za atom dušika histidinskih i atom sumpora metioninskih ostataka u proteinu. Za crvenu boju citohroma c, odgovorna je hem grupa.
Funkcija Enzim citohrom-c reduktaza (kompleks III respiracijskog lanca) se oksidira preko Q ciklusa, molekule koenzima Q (CoQ) u unutrašnjoj membrani mitohondrija, čime se reduciraju dvije molekule citohroma c, koje se nalaze se u međumembranskom prostoru. Enzim citohrom c oksidaza (kompleks IV respiratornog lanca) oksidira četiri molekule citohroma c, čime se reducira molekula kisika u dvije molekule vode.
Pri zamjeni oštećenih mitohondrija, citohrom c se, kroz vanjske membrane, ispušta u citosol, gdje se aktivira preko signalnih kaskada programirane smrti ćelije: apoptoze .
Taksonomski značaj Citohrom c je visoko konzervirani protein u spektru vrsta, a može se naći u biljkama, životinjama i mnogim jednoćelijskim organizmima. Zajedno sa svojim malim dimenzijama (molekulske težine oko 12.000 Daltona), pogodan je za kladističke analite. Zato je molekula citohroma ‘’c je široko proučavana u evolucijskoj biologiji.
Primarne strukture sličnih vrsta razlikuju se samo u nekoliko aminokiselina, što je važan kriterij za taksonomsku klasifikaciju živih bića i pokazatelj njihovog evolucijskog razvoja.Fitch W. M. (1976): The molecular evolution of cytochrome c in eukaryotes. Journal of Molecular Evolution, 8 (1): 13–40.
Također pogledajte NADH dehidrogenaza Sukcinat dehidrogenaza ATP sintaza
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Transport elektrona Kategorija:Porfirini Kategorija:Ćelijsko disanje Kategorija:Programirana ćelijska smrt