Fosfor-trioksid je hemijski spoj sa molekulskom formulom P4O6. Iako se pravilno zove tetrafosfor-heksoksid, ime fosfor-trioksid je prethodilo poznavanju molekulske strukture spoja, a njegova upotreba nastavlja se i danas. Ova bezbojna čvrsta supstanca je strukturno srodna sa adamantanom. To je formalno anhidrid fosforne kiseline (H3PO3), ali se ne može dobiti njenom dehidracijom.
Fosfor-trioksid je bijela, voštana, kristalna i vrlo otrovna čvrsta supstanca.
Dobijanje Fosfor-trioksid se dobija sagorevanjem fosfora u ograničenim količinama zraka, na niskoj temperaturi: P4(s) + 3 O2(g) → P4O6(s).
Sporedni proizvodi uključuju suboksid crvenog fosfora.
Hemijske osobine Fosfor-trioksid, u reakciji sa hladnom vodom formira €fosfornu kiselinu:
P4O6(s) + 6 H2O(l) → 4 H3PO3(aq). Snažno reagira sa toplom vodom, preko kompleksnog seta reakcija, kada se formiraju crveni fosfor, fosfini, H3PO3 i H3PO4. P4O6 reagira sa hlorovodikom i formira H3PO3 i fosfor-trihlorid:
P4O6 + 6 HCl → 2 H3PO3 + 2 PCl3. Sa hlorom ili bromom formira odgovarajuće fosforil halogene, a reagirajući sa jodom u zatvorenoj cijevi stvara difosfor-tetrajodid.
Kada je omogućwno da P4O6 reagira sa ozonom, na 195 K u dihlorometanu, formira se veoma nestabilan spoj P4O18..
none|400px
Iznad 238 K, P4O18 se razgrađuje u otopini plina O2. Dekomponirani suhi P4O18 je eksplozivan: P4O6 se pretvara u miješanu vrstu P(III)P(V) P4O8 kada se zagrijava u zatvorenoj cijevi na 710 K, s proizvodnom stranom na kojoj je crveni fosfor.
Fosfor-trioksid kao ligand P4O6 je ligand za prelazne metale, poredivo sa fosfitima. Tetrakarbonil(tetrafosfor-heksaoksid)željezo, P4O6·Fe(CO)4, promjer je kompleksa koji, kao ligand, sadrži fosfor-trioksidni kafez. Njegova molekulska struktura je određena difrakcijom jednostrukih kristalnih X-zraka. kao slijedi:
100px
P4O6 može također donirati elektrone na Lewisove kiseline, kao što je BH3. Poznati su sdukti sa 1-2 ekvivalenata BH3 u kompleksu sa jednim molom P4O6. Kada P4O6 reagira s jednomolarnim ekvivalentom (CH3)2S•BH3, a zatim se formira adukt P4O6:
none|300px
Također pogledajte Fosfor Oksid
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Neorganski spojevi fosfora Kategorija:Seskuioksidi