Svjetska turistička organizacija (eng. World Tourism Organization - UNWTO) je međunarodna organizacija i specijalizirana agencija Ujedinjenih nacija odgovorna za promociju odgovornog, održivog i univerzalno dostupnog turizma. Vodeća je međunarodna organizacija u oblasti turizma, koja promoviše turizam kao pokretač ekonomskog rasta, inkluzivnog razvoja i održivosti životne sredine. Osim toga Svjetska turistička organizacija nudi vodstvo i podršku sektoru turizma koja se ogleda u unapređenju znanja i turističkih politika širom svijeta. Služi kao globalni forum za pitanja turističke politike i praktičan izvor znanja o turizmu. Podstiče sprovođenje Globalnog etičkog kodeksa za turizam kako bi se maksimizirao doprinos turizma društveno-ekonomskom razvoju, uz istovremeno smanjenje eventualnih negativnih uticaja. Organizacija je posvećena promociji turizma kao instrumenta u postizanju Ciljeva održivog razvoja Ujedinjenih nacija, usmjerenih ka iskorjenjivanju siromaštva i podsticanju održivog razvoja i mira širom svijeta. Šest službenih jezika UN-ovog programa turizma su arapski, kineski, engleski, francuski, ruski i španski.

UNWTO generira saznanja o turističkom tržištu, promoviše konkurentnu i održivu turističku politiku i instrumente, podstiče obrazovanje i obuku u oblasti turizma i radi na tome da turizam bude efikasan alat za razvoj kroz projekte tehničke pomoći u preko 100 država širom svijeta.

Članstvo UNWTO-a obuhvata 156 država, 6 teritorija i preko 500 pridruženih članica koje predstavljaju privatni sektor, obrazovne institucije, turistička udruženja i lokalne turističke vlasti.

Sjedište organizacije se nalazi u španskom glavnom gradu Madridu.

Bosna i Hercegovina je članica ove UN-ove organizacije od 1993.

Prije izbijanja pandemije COVID-19, turizam je bio na rekordnom nivou sa 1,5 milijardi međunarodnih turističkih dolazaka u 2019, prema Svjetskom turističkom barometru organizacije. U kontekstu povećane neizvjesnosti, Program Ujedinjenih nacija za turizam (UNTTO) angažovao je Globalni komitet za turističku krizu da vodi turistički sektor u suočavanju s izazovom COVID-19. Studija panel podataka iz 2021, koja je koristila skupove podataka UNWTO-a, pokazala je da je globalni turistički sektor izgubio približno 604,8 milijardi američkih dolara u najboljem slučaju COVID-19 i preko 1,9 biliona američkih dolara u najgorem slučaju, što naglašava potrebu za koordinacijom međunarodne politike putem organizacija poput UNWTO-a. Nakon ogromnog pada od 72% međunarodnih dolazaka u 2020. zbog pandemije, putovanja su se postepeno oporavila i dostigla nivoe prije pandemije u 2024.

Od svog osnivanja 1975. do 2023, Svjetska turistička organizacija UN-a je skraćeno nazivana UNWTO.

Članice

UN-ov program za turizam ima 160 država članica, šest pridruženih članica (Aruba, Flandrija, Hong Kong, Makao, Madeira i Portoriko),territories or groups of territories not responsible for their external relations but whose membership is approved by the state assuming responsibility for their external relations. i dva posmatrača (Sveta Stolica (1979), Palestina (1999)).

Nečlanice su: Australija, Belgija, Belize, Kanada, Danska, Dominika, Estonija, Finska, Grenada, Gvajana, Island, Irska, Kiribati, Latvija, Lihtenštajn, Luksemburg, Maršalska Ostrva, Mikronezija, Nauru, Novi Zeland, Norveška, Rusija, Sveti Kristofor i Nevis, Sveta Lucija, Sveti Vincent i Grenadini, Singapur, Solomonska Ostrva, Somalija, Južni Sudan, Surinam, Švedska, Tonga, Tuvalu, Ujedinjeno Kraljevstvo i Sjedinjene Američke Države.

Sedamnaest država članica se povuklo iz organizacije na različite periode u prošlosti, uključujući Australiju (navodeći lošu vrijednost za novac), Bahame (kasnije su se ponovo pridružili), Bahrein (ponovo se pridružio 2001), Belgiju, Kanadu (povukla se iz Svjetske turističke organizacije kada je imenovala Roberta Mugabea za lidera 2013), Kostariku (ponovo se pridružila 1995), El Salvador (ponovo se pridružio 1993), Grenadu, Honduras (ponovo se pridružio 2001), Kuvajt (ponovo se pridružio 2003), Latviju, Maleziju (ponovo se pridružila 1991), Mjanmar (ponovo se pridružio 2012), Panamu (ponovo se pridružila 1996), Filipine (ponovo su se pridružili 1991), Katar (ponovo se pridružio 2002), Tajland (ponovo se pridružio 1996), Ujedinjeno Kraljevstvo i Portoriko (kao pridruženi član). Nizozemski Antili su bili pridruženi član prije raspuštanja.

Ujedinjeni Arapski Emirati (UAE) su se ponovo pridružili organizaciji u maju 2013, 26 godina nakon što su napustili organizaciju.

Osim toga, organizacija ima preko 500 pridruženih članova, uključujući nevladine subjekte sa specijaliziranim interesima u turizmu, te komercijalna i nekomercijalna tijela i udruženja s aktivnostima vezanim za ciljeve organizacije ili koje spadaju u njegovu nadležnost.

Dana 2. aprila 2022, Rusija je najavila da će napustiti organizaciju, a organizacija je potom istog dana glasala za suspenziju Rusije kao odgovor na rusku invaziju na Ukrajinu.

Generalni sekretari ImeMandat Robert Lonati1975–1985. Willibald Pahr1986–1989. Antonio Enriquez Savignac1990–1996. Francesco Frangialli1997–2009. Taleb Rifai2010–2017. Zurab Pololikashvili2018–danas

Reference

Vanjski linkovi Službena stranica

Svjetska turistička organizacija Svjetska turistička organizacija Svjetska turistička organizacija