mini|Bojan Aleksov, Univerzitet u Munchenu, decembar 2024.
Bojan Aleksov je antiratni aktivista i aktivista za ljudska prava, historičar. Rođen je u Beogradu, SFRJ. Najviše je poznat po tome što se glasno protivio ratovima u bivšoj Jugoslaviji kroz rad i sudjelovanje u aktivnostima Centra za antiratnu akciju, Žena u crnom i Prigovaračima savjesti.
Biografija Bojan Aleksov je rođen u Beogradu, Srbiji. Na početku rata 1991. služio je vojni rok u Jugoslovenskoj narodnoj armiji. U augustu te godine nakon pokušaja bijega, uhvaćen je i poslat u vojnu bolnicu u Sarajevu. Poslije je oslobođen nakon što je dobio potvrdu da je 'mentalno nesposoban' za dalje služenje vojnog roka. Aleksov je pokušaj bijega opisao ovako:
Bio sam u vojsci i služio vojni rok šokiran i razočaran svime što se dešava i osjećao sam odvratnost prema ratu koji se odvija pred mojim očima i u kojem sam ja morao izabrati stranu. Moj prigovor je bio lične prirode i baziran na iskustvu. U jednoj prilici smo bili napadnuti i trebali smo uzvratiti napadom. Sjećam se tog događaja kao najglupljeg mogućeg - svi smo bili smrtno preplašeni i niko nije znao gdje treba pucati. Ja čak nisam znao ni kako formulisati i iskazati svoja osjećanja i jedino što sam htio jeste izaći iz toga. Nakon što je moj pokušaj bijega bio neuspješan poslije čega sam poslat u vojnu bolnicu, na kraju sam oslobođen jer sam bio 'mentalno nesposoban' da dalje služim vojsku.
Antiratni aktivizam Godine 1991. Bojan Aleksov se pridružio antirantim protestima organizovanim od strane Centra za antiratnu akciju i antimilitarističke mirovne organizacije Žene u crnom. Aleksov je bio jedan od glasnogovornika prigovarača savjesti gdje je od 1992. predstavljao najvažniji izvor informacija glede prislinih mobilizacija i prigovarača savjesti u Federativnoj Republici Jugoslaviji. Sudjelovao je u svakodnevnim protestima u Pionirskom parku u Beogradu, savjetujući i dijeleći informacije i prikupljajući hiljade potpisa potrebnih za referendum u kojem su građani i građanke Srbije trebali/e glasat da li žele da srpski vojnici vrši napade van svojih teritorijalnih granica. U proljeće 1992. Centar za antiratnu akciju je bio jedan od organizatora najvećih antiratnih protesta ikada u Jugoslaviji. Bojan Aleksov je prisustvovao godišnjim Međunarodnom skupovim prigovarača savjesti u južnoj Francuskoj 1992, Turskoj 1993, Kolumbiji 1994. kao i skupu prigovarača savjesti u Evropi u Grčkoj 1995. Bojan je bio govornik na Međunarodnom seminaru Suprotstavljeni ratu pod nazivom "The Changing Face of the Military" održanom u Njemačkoj u augustu 1999.
Aktivizam u Ženama u crnom U radu sa Ženama u crnom Bojan Aleksov je prikupljao informacije, pisao izvještaje o mobilizacijima, suđenjima prigovarača i dezertera i o otporu ratu u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i Kosovu. Također je pomagao odvjetnicima u pružanju usluga i skbi za prigovarače savjesti, pronalazio skloništa i obezbjeđivao savjetovanja za dezertere koji su dolazili iz Bosne, a nekima je pomagao i da bezbjedno prelaze u sigurnije zemlje.
Hapšenje i pritvor Bojan Aleksov je uhapšen u julu 2000. od strane Državne sigurnosne službe i zadržan u glavnoj policijskoj stanici u Beogradu 23 sata. Ispitivan je o radu u Sigurnoj kući za prigovarače savjesti u Budimpešti kao aktivnostima u Ženama u crnom u Beogradu. Tokom pritvora mu je konstantno priječeno smrću, dobivao je batine i bio podvrgnut verbalnom nasilju uključujući i homofobno zlostavljanje i druge ponižavajuće tretmane. Bio je prisiljen napisati izjavu od 12 stranica izjave koju mu je diktirao policiski službenik opisujući detalje o njegovim aktivnostima o prigovaračima savjesti i Ženama u crnom. Nadalje, morao je potpisati ugovor o saradnji sa Državnom sigurnosnom službom. Amnesty International i War Resisters International su izdali javna saopštenja i zabrinutosti i pisma podrške. Bojan Aleksov je poslije aplicirao za politički azil u Njemačkoj. Kada je krajem 2000. Slobodan Milošević svrgnut s vlasti, Aleksov je povukao zatjev za azil i podnio tužbu protiv Republike Srbije. Nakon 12 godina trajanja pravnog procesa, apelacioni sud u Srbiji donosi odluku u korist Aleksova i nalaže da mu Republika Srbija isplati novac za povredu časti i ugleda od strane Državne sigurnosne službe. Nakon par godina Bojan Aleksov je odluku da napusti vojsku objasnio ovako:
Ostala su neodgovorena pitanja. Da li je dezerterstvo bilo dovoljno? Vjerovao sam da ne postoji razlog zbog kojeg bih umro ili ubio. Moji prijatelji i porodica su mi pružili podršku u toj odluci, iako je meni bilo potrebno vrijeme da shvatim koje je političke implikacije nosila ta odluka. Opća situacija u Beogradu je bila potpuno drugačija. Većina ljudi nije bila svjesna šta se događa nekih 150 kilometara dalje. Mnogi su podržali rat i nisu znali šta se događa zapravo. Kada su pristizale vijesti o smrti nekih mojih kolega iz vojske, shvatio sam da je bilo čudo da sam uspio otići odatle. Odlučio sam ne šutjeti o njihovoj smrti i pričati o svojim iskustvima ljudima u što većem broju. Ne samo da sam odlučio nikada više ne uzeti oružje u ruke nego sam i osjećao potrebu učiniti nešto protiv rata. Dakle, moj prezir prema ratu, vojsci i nasilju koji je proizašao iz ličnog iskustva i postao izvor mog političkog aktivizma u kome sam pokušavao pomoći onima, koji kako i ja nisu željeli ići u rat.
Univerzitetska karijera Obrazovanje Bojan Aleksov je doktorirao Komparativnu historiju centralne, južne i istočne Evrope na Centralnom Evropskom Univerzitetu u Budimpešti 2005. na temu "Vjerska razlikovanja u doba modernizacije i nacionalizma: Nazareni u Mađarskoj i Srbiji 1850 - 1914". Aleksov je magistrirao na Centralnom Evropskom Univerzitetu u Budimpešti 1999. na temu "Dinamike istrebljenja: Relgijska zajednica Nazarena u Jugoslaviji poslije 1945." Diplomirao je na odsjeku za Historiju na Univerzitetu u Beogradu u Srbiji 1998.
Predavanja i događaji Bojan Aleksov je bio jedan od učesnika prve debate održane u Sarajevskom ratnom teatru u Bosni i Hercegovini i emitirane na BBC World 22. juna 2014. Tema debate je bio Prvi svjetski rat i njegov utjecaj na nacionalizam. Debatu je vodio Alan Little. Bojan Aleksov je 26. novembra 2013. bio domaćin okruglog stola na Univerzitetu u Londonu u kojem su učestvovali Slavoj Žižek i Srećko Horvat. Predavanje Bojana Aleksova na Univerzitetu u Londonu 2010. je bilo na temu Ko ili što je ubio/lo Franza Ferdinanda?
Publikacije Knjige Religijska previranja u doba modernizacije i nacionalizma: Nazareni u Mađarskoj i Srbiji 1850 - 1914 7000 godina historije: Ilustrovane hronologije Religijsko obrazovanje u Srbiji kao lakmus test za odnose između religije i države Opiranje ratovima u bivšoj Jugoslaviji Ratni dezerteri u bivšoj Jugoslaviji Oltar i kruna
Članci i poglavlja iz knjiga The Vicissitudes of Dositej Obradović’s Cult among the Serbs. Habsburg Confessionalism and Confessional Policies in Bosnia and Herzegovina. Podrška prigovaračima savjesti i dezerterima u ratu: iz perspektive prigovarača Zaboravljeno Jugoslavenstvo i antiklerikalizam mladih Bosanaca Srpska pravoslavna crkva Marijino ukazanje u Međugorju i raspad Jugoslavije Metropolie (Patriarchat) von Karlowitz. Cinema Pós-iugoslavo. 100 godina Jugoslavije. Vizija Stojana Novakovića revizirana Srpska pravoslavna crkva: loveći prošlost i izazivajući budućnost Religious Dissenters and Anarchists in Turn of the Century Hungary Jovan Jovanović Zmaj i srpski identitet između poezije i historije Nova uloga crkve u Srbiji Religijski nacionalizam - Balkan ili globalni fenomen? Historijska perspektiva srpskog okcidentalizma "Unija" kao sjeme razdora između Srba i Hrvata Habsburški 'kolonijalni eksperiment' u Bosni i Hercegovini Percepcija islamizacije u srpskom nacionalnom diskursu Adamant i Treacherous: Srpski historičari o religijskim razgovorima Poturica gori od Turčina: Srpski istoričari o verskim preobraćanjima. Marian Apparitions i jugoslovenska kriza . Nacionalizam u konstrukciji: Memorijalna crkva Sv. Sava na Vračaru u Beogradu Viđenje verskih preobraćenja u formiranju srpske nacionalne svesti.
Reference
Kategorija:Biografije, Beograd Kategorija:Srbijanski historičari Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Beogradu Kategorija:Rođeni 1971. Kategorija:Živi ljudi