Vatroglavi kraljić () vrlo je mala ptica pjevačica iz porodice kraljića. Gnijezdi se na područjima Evrope i sjeverozapadne Afrike na kojima vlada umjerena klima, te je djelimično ptica selica jer se seli s pticama središnje Evrope koje zimu provode južno i zapadno od područja na kom se razmnožavaju. Vatroglavi kraljić na Balearima i u sjevernoj Africi priznat je kao zasebna podvrsta Regulus ignicapilla balearicus, ali populacija na Madeiri, koja je prije bila klasificirana kao podvrsta, danas se smatra zasebnom vrstom, madeirskim vatroglavim kraljićem (Regulus madeirensis). Fosilski predak identificiran je na temelju samo jedne kosti krila.
Ovaj kraljić ima zelenkastu boju gornjeg dijela tijela s bijelim šarama. Ima bijela pera oko krila, crnu prugu oko oka, iznad i ispod koje su pruge bijele boje. Ćuba na glavi, narandžasta kod mužjaka i žuta kod ženke, pokazuje se tokom parenja, zbog čega je i dobio svoj engleski naziv, vatrena ćuba (). Ptica površno liči na kraljića (Regulus regulus), s kojim dijeli areal rasprostranjenja u Evropi, ali vatroglavi kraljić ima bronzana ramena i izražajne šare po glavi. Pjesma se sastoji od visokih tankih nota, koje su manje visine od one njegovog rođaka.
Vatroglavi kraljić se gnijezdi u širokolisnim ili četinarskim šumama umjerenih predjela i vrtovima, gdje gradi kompaktna gnijezda od tri sloja na granama. Ženka sama leži na sedam do dvanaest jaja, a oba roditelja hrane izlegle ptiće, koji sazre 22–24 dana nakon što su se izlegli. Vatroglavi kraljić neprestano je u pokretu i često lebdi dok traži insekte kojima se hrani, a zimi se često pridružuju skupinama sjenica. Iako je bilo slučajeva lokalnog opadanja njegovog broja, ova vrsta nije na popisu briga organizacija za zaštitu vrsta zbog svoje velike evropske populacije i širenja svojeg opsega staništa u prošlom stoljeću. Katkad je meta ptica grabljivica ili parazita. Moguće je da je ova vrsta bila izvorno "kralj ptica" u evropskom folkloru.
Opis Vatroglavi kraljić malena je ptica, dugačka približno 9cm s rasponom krila od 13 do 16cm, a težine 4–7 grama. Ima svjetlozelenkaste gornje dijelove tijela s bronzanom mrljom na svakom ramenu, kao i bijelim donjim dijelovima sa smeđe-sivim bojama na prsima i boku. Ima dvije bijele pruge ispod krila, crno perje na vrhu krila i smeđe-crne noge. Šare na glavi su upečatljive: ćuba na glavi je narandžasta kod mužjaka i žuta kod ženke. Ženka se razlikuje od mužjaka i po skromnijim bojama perja, kao i po manjoj veličini. Mladi imaju sivkaste boje i nemaju šarenu ćubu; ostala obilježja na glavi su prisutna, ali slabijih boja od odraslih. Do prve zime, jedino im se ne mijenjaju perja za let i na repu tokom mitarenja, a mlade ptice su tada već gotovo identične odraslim. Ova ptica skače tako što tijelo drži u horizontalnom položaju, a njen let je slab i popraćen zujanjem, s ponekad brzim i okretnim manevrima.
Odrasli vatroglavi kraljić rijetko kada se može zamijeniti s drugim vrstama; Palasov zviždak ima sličnu glavu i šare, ali mu ćuba ima blijedo žutu boju, a ne izražajno bronzanu. Mladi vatroglavi kraljić katkad se zamijeni s kraljićem, ali često ima dovoljno šara na glavi pa se mogu razlikovati. Vatroglavi kraljić također se razlikuje od Palasovog zviždaka po tome što zviždak ima blijedu prugu na ćubi i žuto tijelo. Često se mladi vatroglavi kraljić miješa i sa šarenokrilim zviždakom, koji ima slične šare na glavi, ali mu je resa bljeđa, trbuh bijel, a noge tamnije, smeđe.
Taksonomija i klasifikacija mini|Mužjak u ruci (Lille). Kraljići se katkad uključuju u grmuše, ali im se često daje status porodice, pogotovo nakon što su nedavna istraživanja pokazala da su, uprkos površnim sličnostima, kraljići filogenetski udaljeni od grmuša. Imena porodice, Regulidae, i njenog jedinog roda, Regulus, potiču od latinskog regulus, umanjenice riječi rex, odnosno "kralj", te se odnose na karakteristične narandžaste ili žute ćube odrasle ptice. Vatroglavog kraljića prvi put je formalno opisao holandski zoolog Coenraad Jacob Temminck 1820. kao Sylvia ignicapilla; relativno kasna identifikacija ove česte evropske ptice objašnjava se time da je bilo rasprostranjeno mišljenje da se radi o nekom varijetetu kraljića. Ime vrste potiče od latinske riječi ignis – "vatra" i capillus – "kosa". Pored toga, često se pogrešno naziva R. ignicapillus zbog nerazumijevanja gramatike latinskog jezika.
Postoje dvije široko priznate podvrste vatroglavog kraljića, R. i. ignicapilla i mediteranski R. i. balearicus (von Jordans, 1923). Ova druga podvrsta naseljava Baleare i sjever Afrike, te je neznatno bljeđa ispod i sivkastija na vrhu od prve podvrste. Neki su predlagali druge podvrste, uključujući jugoistočni R. i. caucasicus, sjevernoafrički R. i. laeneni, i krimski R. i. tauricus. Vatroglavi kraljić s Madeire, R. madeirensis, također je formalno smatran podvrstom, ali filogenetske analize na temelju citohroma b pokazale su da se madeirski kraljić razlikuje na nivou vrste. Razlika gena citohroma b između madeirskog i evropskog vatroglavog kraljića je 8,5%, što se može uporediti s nivoom raznolikosti između ostalih vrsta roda Regulus, kao što je 9% između kraljića (Regulus regulus) i američkog žutoglavog kraljića (Regulus satrapa). Ta ostrvska vrsta također se razlikuje u morfologiji i vokalizaciji. Sugeriranu podjelu prihvatilo je i Udruženje komiteta evropskih rijetkosti (AERC) 2003, iako neki autoriteti, kao što je The Clements Checklist of Birds of the World, nisu priznali ovu novu vrstu.
Tajvanskog kraljića (Regulus goodfellowi) neki smatraju rasom vatroglavog kraljića; ipak, pjesma ove tajvanske ptice, koja je slična himalajskim rasama kraljića (Regulus regulus) i genetičke informacije ukazuju da je povezan s himalajskim kraljićem, kao i samo udaljeno s vrstom vatroglavog kraljića. Kraljići na Kanarima, koji su se također smatrali bliskima vatroglavim kraljićima, danas se smatraju dvjema podvrstama kraljića (Regulus regulus).
Fosili Postoji jako malo fosila iz pleistocena (prije 2,6 miliona do 12.000 godina) iz Evrope i Izraela koji se odnose na postojeće vrste roda Regulus, većinom kraljića ili neidentificiranih vrsta, ali i španskog primjerka vatroglavog kraljića. Lakatna kost iz Bugarske identificirana je da pripada fosilnoj vrsti, Regulus bulgaricus, od prije 2,6 miliona godina. Čini se da se radi o pretku današnjeg vatroglavog kraljića, dok se žutoglavi kraljić odvojio od ove linije sredinom pleistocena.
Rasprostranjenost i stanište mini|Hrast plutnjak predstavlja jedno od drveta na kome ova ptica provodi najviše vremena. Vatroglavi kraljić gnijezdi se i obitava u širokolisnim i mješovitim šumama umjerene klime, a voli hrast plutnjak i jovu gdje je moguće, ali i bukvu i božićno drvo. Nastanjuje i mješovite širokolisne i četinarske šume, posebno neke vrste drveća kao što su smreka, jela, kedar i bor, često one uz koje rastu kleka, bršljan ili divlja ruža. U suhim mediteranskim područjima nastanjuje četinare, hrastove i mješovite šume na nadmorskoj visini do 2.800m. Za razliku od specijaliziranih ptica, kao što je šumski brgljez i kratkokljuni puzavac, koji se hrane na deblu, kraljiću nisu potrebne velike šume, a njihova gustina populacije nezavisna je od veličine šume. Zimi se manje oslanja na zimzeleno drveće nego kraljić, pa se premješta prema granici šume i prema šikari. Putuje sam ili u parovima, pa često odlazi u grmlje i nižu vegetaciju. Ova vrsta opstaje i po urbanim područjima, ako postoji prikladno područje po parkovima ili velikim vrtovima; gustina populacije po vrtovima može se uporediti i s najvećim nivoima u prirodnim staništima.
Ova se ptica gnijezdi po gotovo cijeloj Evropi, od južne Engleske, Francuske, Španije i Portugala na zapadu pa sve do Bjelorusije, Ukrajine, Grčke i Baltika na istoku i sjeveru. Postoje i izolirane populacije istočno od glavnih staništa, u zapadnoj Gruziji, Krimu i Turskoj. Njen areal je između 16 i 24° izolinija. Južne ptice uglavnom su stanarice, za razliku od sjevernih i istočnih populacija koje migriraju tokom zime prema mediteranskim područjima. R. i. balearicus obitava na Balearima i u sjevernim dijelovima Maroka, Alžira i Tunisa. Ova vrsta primijećena je i na udaljenim mjestima po Norveškoj, Finskoj, Estoniji, Kipru, Egiptu i Libanu.
Ishrana mini|Vatroglavi kraljić u početku svoje mlade hrani skokunima (prosječna veličina 4mm), nakon čega zahtijevaju veću hranu kako rastu. Sve vrste kraljića gotovo isključivo su insektojedi i hrane se zglavkarima s mekanom kutikulom, kao što su skokuni, lisna uš i pauci. Hrane se i ličinkama i jajima pauka i insekata, a povremeno uzimaju i pelud. Sve vrste lebde prije nego što nađu i uhvate insekta. Vatroglavi kraljić voli veliki plijen, za razliku od žutoglavog. I jedna i druga vrsta često se hrane insektima zarobljenim u paučini, a vatroglavi kraljić često pojede i samog pauka.
Vatroglavi kraljić hrani se po drveću i iskorištava gornju površinu grana kod četinara i lišća istih. To je u suprotnosti s kraljićem koji se često hrani na unutarnjim stranama grana i lišća. Tokom zime, jata vatroglavog kraljića pokrivaju površine tla tri puta brže od kraljića, pa ignoriraju najmanji plijen u poređenju sa svojim rođakom; veći se beskičmenjaci ubijaju tako što ih lupaju o granu. Vatroglavi kraljić bolje se hrani dok stoji jer ima noge koje su bolje prilagođene za grabljenje.
Mladi se hrane gotovo isključivo skokunima; jedini izuzeci su povremeno pauci. Od petog dana pa nadalje, hrana za ptiće u gnijezdu uključuje i biljne uši i veliku količinu puževih kućica koje su potrebne za rast kostiju. Nakon druge sedmice, hrana uključuje i velike moljce i gusjenice, kao i razne vrste zglavkara koje odrasli uglavnom izbjegavaju, kao što su kosci, uholaže i stonoge.
Tokom zime, vatroglavi kraljić udruži se s drugim pticama, kao što su sjenice i druge vrapčarke. Tada lovi na većem rasponu visina i tipova vegetacije nego kada se hrani sam. Vrste koje se hrane u jatu imaju dva puta više uspjeha od solitarnih ptica. U nekim područjima, zimske ptice razvile su naviku da se približe stanicama za hranjenje životinja radi masne hrane, katkad s kraljićem i drugim pticama, kao što je obični zviždak i crnokapa grmuša. Probavni sistem vatroglavog kraljića prilagođen je insektima, dok druge vrapčarke uključuju i voće u jesenju prehranu. Španska studija uporedila je rod Sylvia s vatroglavim kraljićem i gorskim zviždakom. Rezultati su ukazali da, zavisno od tjelesne težine, insektojedi su imali kraća crijeva, ali duži ciklus prolaza hrane kroz crijeva nego vrsta zviždaka. Insektojedi su često i manji od svaštojeda.
Razmnožavanje mini|Vatroglavi kraljić pjeva u Galiciji (Španija). mini|Jaja vatroglavog kraljića – Muzej Toulousea. Vatroglavi kraljić je monogaman. Mužjak pjeva tokom razdoblja parenja, često s uzdignutom ćubom i šepuri se tako što vrh perja uperi prema ženki, pokaže ćubu i šare na glavi. Po tome se također razlikuje od kraljića koji se pokloni kako bi naglasio ćubu na glavi. Velik je teritorij u vrijeme parenja – otprilike 0,5 hektara – i poklapa se sa susjednim teritorijima kraljića. Te dvije vrste ptice katkad se mogu i sukobiti dok brane teritorij, ali količina stvarnog suparništva između njih vjerovatno nije velika. Španska studija sugerira da su ti teritorijalni sukobi, i drugi fenomeni poput mužjaka koji pjevaju miješanom ili alternativnom pjesmom, vjerovatno najčešći kada jedna vrsta lokalno nadmašuje drugu po brojnosti; kod drugih slučajeva, dva kraljića su naučila da ignoriraju pjesmu jedno drugog. Tokom šepurenja, mužjak vatroglavog kraljića usmjeri ćubu prema ženki i lebdi iznad nje prije parenja.