Rupelij – na geološkoj vremenskoj skali – jest starije, od dva doba ili donji od dva stadija oligocenske epohe / serije. Trajao je od 33,9 do 28,1 miliona godina prije sadašnjosti.
Prije rupelija bio je priabanij (dio eocena), a slijedi ga hatijski stadij. EpohaDobaVremenski raspon(prije sadašnjosti)OligocenHatij28,4Rupelij33,9EocenPriabonij37,2Bartonij40,4Lutecij48,6Ipresij55,8PaleocenTanecij58,7Selandij61,7Danij65,5
Ime Stadij je imenovan po maloj rijeci Rupel u Belgiji, pritoci Scheldta. Belgijska grupa Rupel imenovana je po istom izvoru. Ime rupelij, u naučnu literaturu uveo je belgijski geolog André Hubert Dumont, 1850. godine. Razdvajanje između grupa i stadija stratigrafi su uveli zbog potrebe da se razlikuju litostratigrafska i hronostratigrafska imena.
Stratigrafska definicija Baza rupeljskog stadija (koja je ujedno i oligocenska serija) nalazi se u izumiranju foraminiferskog roda Hantkenina. Službene Globalne stratotipske sekcije i tačke – points (GSSP) koje određuju donju granicu ovog stadija, ratificiraala je Međunarodna komisija za stratigrafiju (ICS), 1992. Nalaze se u sekciji Massignano, u kamenolomu oko 10 km jugoistočno od Ankone, Italija. Donja granica odgovara području izumiranja foraminifera – jednoćelijski organizama koji imaju pseudopodije zaštićene testatom (zrncima pijeska) ili ljušturicama – rodova Hantkenina i Cribrohantkenina. Gornja granica nalazi se blizu nivoa izumiranja foraminiferanskog roda Chiloguembelina.
Vrhunac rupelijskog stadija (baza čatija) nalazi se pri izumiranju foraminiferskog roda Chiloguembelina (koji je ujedno i baza foraminiferske biozone P21b).
Rupelj se preklapa sa orelijem, vajtnijem i donjim arikarijem sjevernoameričkog doba kopnenih sisara, gornjim mustersijem i tinguiririjem južnoameričkog doba kopnenih sisara, gornjim hedonijem, suvenijskim i donjim arvernijem evropske megazone kopnenih sisara (rupeljski rasponi obuhvataju paleogenske zone sisara) 21 do 24 i dio 25. Pored togam odgovara mu hsandgolij azijskog doba kopnenih sisara, a oklapa se i s regionalno korištenim gornjim aldinganijskim i donjim janjukijanskim stadijima Australije, gornjim refugijskim i donjim zemorijskim stadijem Kalifornije i donjim kiscelijskim paratetiskim stadijima srednje i istočne Evrope. Ostale regionalno korištene alternative uključuju stampij, tongrij, ladorfij i viksburgij.
Reference
Dopunska literatura André Hubert Dumont 1850: Rapport sur la carte géologique du Royaume, Bulletins de l’Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique 16(2), p. 351-373. Gradstein, F.M.; Ogg, J.G. & Smith, A.G.}}; 2004: A Geologic Time Scale 2004, Cambridge University Press.
Vanjski linkovi GeoWhen Database - Rupelian Neogene timescale (including the upper Paleogene) and Paleogene timescale, at the website of the subcommission for stratigraphic information of the ICS Stratigraphic chart of the Paleogene, at the website of Norges Network of offshore records of geology and stratigraphy
Kategorija:Geohronologija oligocena Kategorija:Geološka razdoblja