Mitohondrijska koproporfirinogen-III oksidaza (skraćeno kao CPOX) je enzim koji je kod ljudi kodiran gen om "CPOX" sa hromosoma 13. Genetički defekt u enzimu kod životinja dovodi do smanjene proizvodnje hema. Medicinsko stanje povezano s ovim defektom enzima naziva se nasljedna koproporfirija.
CPOX, šesti enzim biosintetskog puta hema, pretvara koproporfirinogen III u protoporfirinogen IX preko dva uzastopna koraka oksidativne dekarboksilacije. Aktivnost enzima CPOX, koji se nalazi u mitohondrijskoj membrani, mjeri se u limfocitima.
Funkcija CPOX je enzim uključen u šesti korak [metabolizam|[metabolizma]] porfirin a koji katalizira oksidativnu dekarboksilaciju koproporfirinogena III u protoporfirinogen IX u putevima biosinteze hema i hlorofila. Protein je homodimer koji sadrži dva interno vezana gvožđeva atoma po molekuli prirodnog proteina. Enzim je aktivan u prisustvu molekulnog kisika koji deluje kao akceptor elektrona. Enzim je široko rasprostranjen jer je pronađen u različitim eukariotskim i prokariotskim izvorima.
Struktura Gen Ljudski CPOX je mitohondrijski enzim kodiran CPOX genom od 14 kb, koji sadrži sedam egzona smještenih na hromosomu 3, sekvenca q11.2.
Protein CPOX se eksprimira kao 40 kDa prekursor i sadrži amino terminalni signal ciljanja mitohondrija. Nakon proteolitske obrade, protein je prisutan kao zreli homodimerni oblik s molekulskom masom od 37 kDa.
Klinički značaj Nasljedna koproporfirija (HCP) i harderoporfirija su dva fenotipski odvojena poremećaja koji se tiču parcijalnog nedostatka CPOX-a. U dominira HCP neurovisceralna simptomatologija. Dodatno, može biti povezano s bolovima u stomaku i/ili fotosenzitivnošću kože. U biohemijskim testovima zabilježena je hiperekskrecija koproporfirina III u urinu i fecesu. HCP je autosomno dominantni nasljedni poremećaj, dok je harderoporfirija rijetka eritropoetska varijanta oblika HCP-a i nasljeđuje se autosomno recesivno. Klinički, karakterizira ga neonatusna hemolitska anemija. Kod pacijenata sa harderoporfirom, onekad je opisano i prisustvo kožnih lezija sa izraženim fekalnim izlučivanjem harderoporfirina.
Do danas je opisano preko 50 CPOX mutacija koje uzrokuju HCP. Većina ovih mutacija rezultira supstitucijom aminokiselinskih ostataka unutar strukturnog okvira CPOX-a. U pogledu molekulske osnove HCP-a i harderoporfirije, mutacije CPOX-a kod pacijenata sa harderoporfirijom su demonstrirane u području egzona 6, gdje su također identificirane mutacije kod pacijenata sa HCP-om. Kako bi samo pacijenti sa mutacijom u ovoj regiji (K404E) mogli razviti harderoporfiriju, ova mutacija je dovela do smanjenja drugog koraka reakcije dekarboksilacije tokom konverzije koproporfirinogena u protoporfirinogenu IX, što implicira da se aktivno mjesto enzima uključenog u drugi korak dekarboksilacije nalazi u egzonu 6. center|framed|Biosinteza hema: neke reakcije javljaju se u citoplazmi, a neke u mitohondrijama (žuto)
Interakcije Pokazalo se da CPOX ima interakcije sa atipskim keto-izokoproporfirinom (KICP) kod ljudi sa izloženošću živi (Hg).
Reference
Dopunska literatura
Vanjski linkovi
Kategorija:Geni na hromosomu 3 Kategorija:Ljudski proteini Kategorija:Proteomika Kategorija:Proteinske porodice