Bromelain je enzimski ekstrakt izveden iz stabljika ananasa, iako postoji u svim dijelovima svježeg ananasa. Ekstrakt ima historiju upotrebe u narodnoj medicini. Kao sastojak, koristi se u kozmetici, kao lokalni lijek i kao sredstvo za omekšavanje mesa.
Ternin "bromelain" može se odnositi na bilo koju od dva proteaznih enzima ekstrahiranih iz biljaka porodice Bromeliaceae, ili se može odnositi na kombinaciju tih enzima zajedno s drugim proizvedenim spojevima u ekstraktu. Bromelainski enzimi se nazivaju voćni bromelain i bromelain iz stabljike. Iako je testiran u raznim tradicijskim medicinama i istraživačkim modelima za njegovu moguću efikasnost protiv bolesti, bromelain ima samo jednu odobrenu kliničku primjenu koju je 2012. izdala Evropska agencija za lijekove topikalni lijek pod nazivom NexoBrid, koji se koristi za uklanjanje mrtvog tkiva u teškim kožnim opekotinama.
Ekstraktne komponente
Ekstrakt bromelaina je mješavina enzima za razlaganje proteina (proteolizom) i nekoliko drugih supstanci u manjim količinama. Proteolitski enzimi su sulfhidril-proteaze; slobodna sulfhidrilna grupa bočnog lanca cisteinskih aminokiselina je potrebna za funkciju. Dva glavna enzima su:
Matični bromelain – Voćni bromelain –
Izvori Bromelain je prisutan u svim dijelovima biljke ananasa (rod Ananas), ali je stabljika najčešći komercijalni izvor, vjerovatno zato što su upotrebljive količine lahko ekstrahovati nakon berbe voća
Proizvodnja Proizveden uglavnom u dijelovima svijeta u kojima se uzgaja ananas, kao što su Tajland ili Malezija, bromelain se ekstrahira iz kore, stabljike, listova ili otpadaka biljaka ananasa nakon prerade voća u sok ili druge svrhe. Početni materijal se miješa i istisne kroz filter kako bi se dobila supernatant tekućina koja sadrži rastvorljivi enzim bromelain. Daljnja obrada uključuje prečišćavanje i koncentriranje enzima.
Ostale biljne proteaze Ostale biljne proteaze uključuju papain (iz papaje), aktinidin (iz kivija) i fikain (iz smokve).
Fizičke karakteristike Bromelain je bijeli do smeđi prah, rastvorljiv u vodi, i stabilan je na temperaturama od .
Temperaturna stabilnost Nakon sat vremena na 50oC, 83% enzima ostaje aktivno, dok na 40oC ostaje aktivno praktično 100%. 8 minuta na 80oC je dovoljno da se enzim skoro potpuno inaktivira. Proteolitska aktivnost koncentrovanih rastvora bromelaina ostaje relativno stabilna najmanje jednu sedmicu na sobnoj temperaturi, sa minimalna inaktivacija višestrukim ciklusima zamrzavanja-odmrzavanja ili izlaganjem probavnom enzimu tripsinu.
Upotreba
Omekšavanje mesa i ostalo thumb|right| Tegla Durkee omekšivača za meso koji sadrži bromelain. Uz papain, bromelain je jedna od najpopularnijih proteaza za omekšavanje mesa. Bromelain se prodaje u obliku praha, koji se kombinuje sa marinadom ili se direktno nanosi na svježe meso
Kuhani ili konzervirani ananas nema efekat omekšavanja, jer su enzimi toplo-labilni i denaturirani u procesu kuhanja. Neki pripremljeni proizvodi od mesa, kao što su ćufte i komercijalno dostupne marinade, uključuju ananas i/ili sastojke dobivene od ananasa.
Iako količina bromelaina u tipskoj porciji voća ananasa vjerovatno nije značajna, specifična ekstrakcija može dati dovoljne količine za domaću i industrijsku preradu, uključujući upotrebu u pečanju, protiv tamnjenja rezanog voća, tekstilnu i kozmetičku proizvodnju.
Potencijalna medicinska upotreba
Bromelain nije naučno dokazano efikasan u liječenju bilo koje bolesti i nije odobren od strane američke Uprave za hranu i lijekove za liječenje bilo kojeg poremećaja. U Sjedinjenim Državama, usvojeni Zakon o zdravlju i obrazovanju o dodacima prehrani (DSHEA, 1994.) dozvoljava prodaju dodataka prehrani koji sadrže bromelain, iako efikasnost nije potvrđena. Gutanje bromelaina može izazvati alergijsku reakciju kod nekih ljudi koji su osjetljivi na ananas.
Iako su postojale studije o medicinskoj upotrebi bromelaina, "većina [njih] ima metodološke probleme zbog kojih je teško izvući definitivne zaključke", jer nijedna nije definitivno utvrdila efikasnost, preporučenu dozu, dugoročnu sigurnost ili štetnu interakciju s drugim lijekovima.
Koncentrat proteolitskih enzima obogaćenih bromelainom odobren je u Evropi za uklanjanje mrtvog tkiva teških opekotinskih rana pod trgovačkim nazivom NexoBrid. Sistemska enzimska terapija (koja se sastoji od kombinacija proteolitskih enzima kao što su bromelain, tripsin, himotripsin i papain) je istraživana u Europi kako bi se procijenila efikasnost kod pacijenata sa karcinomom dojke, kolorektuma i plazmacitoma. Bromelain može biti efikasan kao dodatna terapija u ublažavanju simptoma akutnog rinosinusitisa kod pacijenata koji nisu liječeni antibioticima.
Također pogledajte Fitohemikalija Papain
Reference
Vanjski linkovi The MEROPS online database for peptidases and their inhibitors: C01.005 Stem Bromelain C01.028 Fruit Bromelain
Kategorija:EC 3.4.22 Kategorija:Dodaci prehrani Kategorija:Bromeliaceae