Autoput Banja Luka–Doboj (službeno Autoput "9. januar") jest autoput u Bosni i Hercegovini koji povezuje Banju Luku sa Dobojem. Predstavlja jednu od glavnih saobraćajnica u sjevernom dijelu zemlje. Ukupna dužina autoputa iznosi 72 km.

Ime je dobio po Danu Republike Srpske, kojeg je Ustavni sud Bosne i Hercegovine dvaputa proglasio neustavnim, 26. novembra 2015. i 29. marta 2019. zbog diskriminacije.

Historija Autoput Banja Luka–Doboj povezuje Autoput Gradiška–Banja Luka (evropski put E 661) s budućim autoputem u sklopu panevropskog koridora Vc (evropski put E73). U njegovoj gradnji učestvovalo je oko 300 ljudi direktno, a nekoliko hiljada radnika bilo je indirektno uključeno na autoputu u brojnim kompanijama zaduženim za njegovu realizaciju. Za izgradnju i finansiranje Vlada Republike Srpske platila je kreditom od evropskih banaka u iznosu od oko 180 miliona eura. Na radovima je učestvovao konzorcijum različitih kompanija, uključujući Integral inženjering, Granit Skoplje i brojne druge kompanije. Autoput je izgrađen prema pravilima i zakonima koje propisuje Evropska unija.

Otvaranje dionica Prva dionica autoputa od Prnjavora do Kladara dužine 36,6 km otvorena je 11. septembra 2016. od strane tadašnjeg predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika i premijera Srbije Aleksandra Vučića.

Drugi dio autoputa dužine 11 km od Mahovljana (ranije izgrađene Mahovljanske petlje) do Drugovića otvoren je u septembru 2017. Time je ostvarena veza sa Autoputem Gradiška–Banja Luka. U okviru ove sekcije izgrađen je i most preko rijeke Bosne u Kladarima, koji je pušten u funkciju 2022.

Treći dio autoputa od Drugovića do Prnjavora pušten je u saobraćaj 2. oktobra 2018, a vrijednost investicije koštala je oko 402 miliona eura. Ovim je ostvarena funkcionalna i neprekidna komunikacija autoputem kroz Banju Luku, Prnjavor i Doboj.

Kada je krajem augusta 2022. puštena u funkciju prva dionica Panevropskog koridora Vc kroz Republiku Srpsku, od petlje Tovira (na kojoj se ukrštaju Koridor Vc i autoput) do petlje Kostajnica, obje na području grada Doboja, ovaj autoput je produžen za još jedan kilometar, od petlje Kladari (ranije Johovac) do petlje Tovira, čime je izgrađen u potpunosti i od tada ukupna dužina autoputa iznosi oko 73 km. Također, tada je pušten u funkciju i most preko rijeke Bosne, izgrađen u drugoj fazi izgradnje. Ovim je veza uspotavljena neprekidna veza između gradova Doboj, Prnjavor, Laktaši, Banja Luka i Gradiška, te postala još funkcionalnija, jer je petlja Kostajnica bliža gradu nego petlja Kladari.

Od puštanja u funkciju prve dionice koridora Vc kroz Republiku Srpsku, autoput je postao direktna poveznica dva autoputa.

Putarina Na autoputu se koristi zatvoreni sistem naplate putarine. Plaćanje putarine moguće je gotovinom (u konvertibilnim markama - novčanice i kovanice; euro - samo novčanice), platnim karticama i elektronskom naplatom (ENP) pomoću TAG uređaja. Visina cijene putarine zavisi od kategorije vozila i dužine pređenog puta.

Petlje Na autoputu nalazi se nekoliko petlji:

Mahovljanska petlja (spoj sa autoputem Gradiška–Banja Luka) Petlja Drugovići (spoj sa magistralnim putem M-I 106, stara oznaka M16.1) Petlja Prnjavor (spoj sa regionalnim putem R-I 2102, stara oznaka R474) Petlja Kladari (spoj sa magistralnim putem m-I 105, stara oznaka M17) Petlja Tovira (spoj sa autoputem na Panevropskom koridoru Vc)

U planu je izgradnja petlje u Potočanima, koja bi povezala Potočane i okolna mjesta sa autoputem, kao i petlje u Osinji za povezivanje Dervente i Stanara.

Mahovljanska petlja desno|mini|300x300piksel|Mahovljanska petlja Mahovljanska petlja povezuje autoputeve Gradiška–Banja Luka i Banja Luka–Doboj. Dužina saobraćajnica na petlji je 7360 m, a njena površina u prečniku iznosi 1,5 km. Za njenu izgradnju utrošeno je 30.000 m³ betona, 40.000 tona asfalta, 3.000 tona čelika, 600.000 m³ iskopa i nasipa i 15 km ograda. Petlju je finansirala Vlada Republike Srpske, a za njenu izgradnju utrošeno je 15 miliona eura, odnosno 11,5 milion za samu izgradnju i oko 3,5 miliona za dodatne radove na klizištu. Radove su izveli češki konzorcijum OHL ŽS iz Brna i Niskogradnja iz Laktaša. Izgradnja petlje počela je u martu 2010, trajala je duže od dvije godine a otvorena je sredinom 2012. Mahovljanska petlja svečano je otvorena 15. jula 2012. kada je ministrica za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske Srebrenka Golić uručila rješenje o odobrenju za upotrebu petlje direktoru JP Autoputevi Republike Srpske Dušanu Topiću. Otvorenju su prisustvovali i tadađnji predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, premijer Republike Srpske Aleksandar Džombić, ministar saobraćaja i veza Republike Srpske Nedeljko Čubrilović i ostali ministri u Vladi RS.

Također pogledajte

Autoput A1 (Bosna i Hercegovina) Autoput Gradiška–Banja Luka Autoput Glamočani–Mlinište Autoput Novi Grad–Banja Luka Autoput Vukosavlje–Brčko Spisak autoputeva i brzih cesta u Bosni i Hercegovini Spisak magistralnih puteva u Bosni i Hercegovini

Reference

Vanjski linkovi JP Autoputovi Republike Srpske Informacije u autoputevima i brzim cestama u Bosni i Hercegovini

Kategorija:Autoputevi u Bosni i Hercegovini Kategorija:Saobraćaj u Bosni i Hercegovini Kategorija:Autoputevi Republike Srpske