Béla Viktor János Bartók (25. mart 1881 – 26. septembar 1945) bio je mađarski kompozitor, pijanist i etnomuzikolog. Smatra se jednim od najvažnijih kompozitora 20. vijeka. Zajedno sa Franzom Lisztom, smatra se najvećim mađarskim kompozitorom.
Kroz svoju zbirku i analitičko proučavanje narodne muzike, bio je jedan od osnivača komparativne muzikologije, koja je kasnije postala poznata kao etnomuzikologija.
Biografija
Rani život i obrazovanje Bartók je rođen u banatskom gradu Nagyszentmiklós u Kraljevini Ugarskoj (današnji Sânnicolau Mare, Rumunija). Muzički talenat pokazao je vrlo rano; prema majčinim riječima, mogao je razlikovati različite plesne ritmove prije nego što je naučio govoriti u punim rečenicama. Studirao je klavir i kompoziciju na Muzičkoj akademiji Franz Liszt u Budimpešti, gdje je upoznao Zoltána Kodálya, s kojim će kasnije blisko sarađivati na sakupljanju narodnih pjesama.
Karijera i etnomuzikologija Bartókova muzika odražava dva trenda koja su dramatično promijenila zvuk muzike u 20. vijeku: raspad dijatonskog sistema harmonije koji je služio kompozitorima prethodnih dvjesto godina i oživljavanje nacionalizma kao izvora muzičke inspiracije. U svojoj potrazi za novim oblicima izraza, Bartók se okrenuo narodnoj muzici, ne samo mađarskoj, već i rumunskoj, slovačkoj, bugarskoj i turskoj.
Egzil u SAD i smrt Zbog uspona fašizma u Evropi i saveza Mađarske sa nacističkom Njemačkom, Bartók je 1940. emigrirao u Sjedinjene Američke Države. Posljednje godine života proveo je u New Yorku, često se boreći sa finansijskim poteškoćama i lošim zdravljem (leukemija). Ipak, u tom periodu komponovao je neka od svojih najznačajnijih djela, uključujući Koncert za orkestar. Umro je 26. septembra 1945. u bolnici u New Yorku.
Muzički stil i djela mini|lijevo|Kip Béle Bartóka u Makóu, Mađarska Bartókov stil spaja elemente narodne muzike sa modernim tehnikama kao što su atonalnost i poliritmija.
Najznačajnija djela Koncert za orkestar (1943) Muzika za gudače, udaraljke i čelestu (1936) Čudesni mandarin (balet) Dvorac Modrobradog (opera) 6 gudačkih kvarteta (smatraju se jednim od najvažnijih ciklusa kvarteta nakon Beethovena) Mikrokosmos (zbirka klavirskih komada)
Također pogledajte Zoltán Kodály Ekspresionizam Atonalnost
Reference
Vanjski linkovi
Memorijalna kuća Béla Bartók u Budimpešti
Kategorija:Mađarski kompozitori Kategorija:Mađarski pijanisti Kategorija:Mađarski etnomuzikolozi Kategorija:Kompozitori 20. vijeka Kategorija:Rođeni 1881. Kategorija:Umrli 1945. Kategorija:Biografije, Sânnicolau Mare