Bizantijski kalendar (poznat i kao era od stvaranja svijeta ili lat. Anno Mundi) bio je sistem računanja vremena u Bizantijskom Carstvu i u dijelu pravoslavne tradicije. Zasnivan je na julijanskom kalendaru, ali je godine brojao od pretpostavljenog datuma stvaranja svijeta, koji je u toj eri postavljen u 5509. godinu prije nove ere.
Osnovne osobine Za razliku od savremenog računanja vremena, u bizantijskom kalendaru godine se nisu brojale od Kristovog rođenja, nego od stvaranja svijeta. Zbog toga su se godine označavale formulama poput 6500. godina od stvaranja svijeta.
Kalendar je bio istovjetan julijanskom u pogledu mjeseci i dana, ali se razlikovao po početku godine i po eri prema kojoj su se brojale godine. Nova godina počinjala je 1. septembra, a ne 1. januara, što je bilo povezano i s crkvenom i s državnom administracijom.
Nastanak i razvoj Bizantijski kalendar razvio se iz ranijih kršćanskih pokušaja da se usklade biblijska hronologija, julijanski kalendar i potrebe crkvenog računanja vremena, naročito pri određivanju datuma Uskrsa. Kao općeprihvaćena era u bizantijskom svijetu učvrstio se u ranom srednjem vijeku, a kasnije je postao i službeni sistem datiranja u državnim i crkvenim dokumentima Bizantijskog Carstva.
Upotreba Osim u Bizantijskom Carstvu, ovaj sistem koristio se i u drugim pravoslavnim zemljama i sredinama pod bizantijskim kulturnim utjecajem. Posebno je bio raširen u srednjovjekovnoj Rusiji, gdje je ostao u službenoj upotrebi do 1700. godine, kada ga je Petar Veliki zamijenio računanjem godina od Kristovog rođenja, uz zadržavanje julijanskog kalendara.
Veza sa savremenim kalendarom Budući da je osnova bizantijskog kalendara bio julijanski kalendar, dani i mjeseci odgovarali su julijanskom sistemu, dok je razlika bila prvenstveno u numeraciji godina. Tako, naprimjer, godina koja je u gregorijanskom kalendaru 2026. odgovara 7534. ili 7535. godini po bizantijskom kalendaru, zavisno od toga da li je datum prije ili poslije 1. septembra.
Značaj Bizantijski kalendar nije imao samo praktičnu nego i izraženu teološku funkciju. U bizantijskom poimanju historije vrijeme je bilo dio božanskog plana, s jasno određenim početkom u stvaranju svijeta i konačnim ciljem u spasenju.
Reference
Kategorija:Kalendari Kategorija:Hronologija Kategorija:Bizantijsko Carstvo