Fallout (poznat i kao Fallout: A Post Nuclear Role Playing Game) je RPG videoigra iz 1997. godine, koju je razvio i izdao Interplay Productions. Smještena je u sredinu 22. vijeka u postapokaliptični i retrofuturistički svijet, decenijama nakon globalnog nuklearnog rata između Sjedinjenih Američkih Država i Kine. Protagonista igre, Stanovnik Trezora (Vault Dweller), živi u podzemnom nuklearnom skloništu. Igrač mora istražiti okolnu pustoš kako bi pronašao kompjuterski čip koji može popraviti pokvareni sistem za snabdijevanje vodom u Trezoru. Tokom igre, igrač komunicira s drugim preživjelima, od kojih mu neki daju zadatke (questove), te se upušta u poteznu borbu.
Tim Cain je počeo raditi na Falloutu 1994. godine. Igra je prvobitno konceptualizirana na osnovu sistema igranja uloga GURPS, ali nakon što se izdavač GURPS-a, Steve Jackson Games, usprotivio količini nasilja u igri, Cain i dizajner Christopher Taylor kreirali su novi sistem za prilagođavanje likova, nazvan S.P.E.C.I.A.L. Interplay isprva nije posvećivao veliku pažnju igri, ali je na kraju uložio oko 3 miliona dolara i zaposlio do trideset ljudi na njenom razvoju. Interplay je smatrao Fallout duhovnim nasljednikom svoje RPG igre Wasteland iz 1988. godine, a umjetnička inspiracija crpljena je iz književnosti i medija 1950-ih godina, koji su simbolizirali Atomsko doba, kao i iz filmova Pobješnjeli Max (Mad Max) i Dječak i njegov pas (A Boy and His Dog). Zadaci su namjerno napravljeni tako da budu moralno dvosmisleni. Nakon tri i po godine razvoja, Fallout je izdat u Sjevernoj Americi u oktobru 1997. godine.
Fallout je dobio priznanja kritičara zbog svog otvorenog gameplaya, sistema likova, zapleta i postavke svijeta. Osvojio je nagradu "RPG igra godine" od strane GameSpota i časopisa Computer Games Magazine, a bio je nominovan i od strane Akademije interaktivnih umjetnosti i nauka (AIAS) na dodjeli Spotlight nagrada. Fallout je ostvario i komercijalni uspjeh, prodavši više od pola miliona primjeraka širom svijeta. Često se uvrštava među najbolje videoigre svih vremena, a zaslužan je za obnavljanje interesa potrošača za žanr RPG igara. Izrodio je izuzetno uspješnu Fallout franšizu, čija je prava 2007. godine otkupila kompanija Bethesda Softworks.
Gameplay Stvaranje lika Fallout je RPG videoigra. Igrač počinje odabirom jednog od tri unaprijed napravljena lika ili kreiranjem lika sa vlastitim postavkama atributa. Protagonista, poznat kao Stanovnik Trezora (Vault Dweller), ima sedam primarnih statistika koje igrač može prilagoditi: snaga (Strength), percepcija (Perception), izdržljivost (Endurance), harizma (Charisma), inteligencija (Intelligence), agilnost (Agility) i sreća (Luck), što čini akronim S.P.E.C.I.A.L. Svaka statistika se kreće od jedan do deset, pod uslovom da njihov zbir ne prelazi 40. Dva dodatna elementa koja se biraju prilikom stvaranja lika su vještine (skills) i osobine (traits). Svih 18 vještina predstavljaju naučene sposobnosti, a njihova efikasnost je izražena u procentima. Početna efikasnost zavisi od primarnih statistika, ali igrač može izabrati tri "označene" (tagged) vještine koje dobijaju početni bonus od 20%. Osobine su kvaliteti lika koji donose i pozitivne i negativne efekte; igrač može izabrati do dvije osobine sa liste od šesnaest. Tokom igranja, igrač skuplja iskustvene poene kroz razne akcije. Prikupljanjem poena, igrač podiže nivo svog lika i dobija određeni broj poena za unapređenje vještina. Svaka tri (ili četiri, ukoliko se izabere osobina "Skilled") nivoa, igrač može izabrati posebnu sposobnost, poznatu kao "perk" (pogodnost). Postoji ukupno 48 perkova (plus dva dodatna koja se dobijaju nošenjem specifičnog oklopa) i svaki ima preduslove koji se moraju ispuniti. Na primjer, perk "Prijatelj životinja", koji sprječava napade životinja, zahtijeva da igrač bude barem deveti nivo, ima inteligenciju pet ili višu, te vještinu preživljavanja u divljini od najmanje 25%.
Istraživanje i borba U Falloutu, igrač istražuje svijet igre iz trimetrijske perspektive (često zvane izometrijska) i komunicira sa NPC likovima (non-player characters). Likovi se razlikuju po količini teksta; neki izgovaraju kratke poruke, dok drugi daju opsežne dijaloge. Najvažniji likovi su tokom razgovora animirani pomoću 3D modela, poznatih kao "govoreće glave" (talking heads). Igrač može razmjenjivati robu s drugim likovima (barter) ili kupovati potrepštine koristeći čepove od Nuka-Cole (bottle caps) kao valutu. Igra nudi i pratioce koje igrač može regrutovati za pomoć u istraživanju i borbi, iako ih igrač ne može direktno kontrolisati.
Postoje tri glavna zadatka (questova) čije je rješavanje obavezno, a posljednja dva se otkrivaju nakon završetka prvog. Prvi glavni zadatak ima vremensko ograničenje od 150 dana u igri; ako ga igrač ne izvrši u tom roku, igra se završava porazom (Game Over).Dodatno vremensko ograničenje od 500 dana za preostala dva glavna zadatka postojalo je u originalnoj verziji igre, ali je uklonjeno u verziji 1.1. Neki likovi daju sporedne zadatke; rješavanjem istih, igrač dobija iskustvene poene i povremeno nagradu u vidu novca i/ili predmeta. Igrač koristi "PIP-Boy 2000", prijenosni elektronski uređaj, za praćenje svih aktivnih zadataka. Mnogi zadaci imaju višestruka rješenja; često se mogu završiti putem diplomatije, borbe ili šuljanja, a neki omogućavaju nekonvencionalna rješenja suprotna originalnoj narudžbi. Na osnovu načina na koji su riješili zadatke, igrači mogu zaraditi ili izgubiti poene karme (reputacije), što direktno utiče na to kako ih drugi likovi tretiraju. Potezi igrača diktiraju budući razvoj priče, opcije u igri, kao i sami završetak igre.
Borba je potezna (turn-based) i koristi sistem akcionih poena (action points). Broj dostupnih poena zavisi od perkova i agilnosti lika. Tokom svakog poteza, igrač može izvesti višestruke akcije dok mu ne ponestane akcionih poena. Različite akcije poput napadanja, kretanja, punjenja oružja, interakcije s objektima i otvaranja inventara troše različit broj poena. Igrač može brzo mijenjati dva opremljena oružja, te nabaviti raznovrstan arsenal, od kojih mnoga omogućavaju ciljanje specifičnih dijelova tijela neprijatelja. Sva oružja imaju jedan ili dva tipa napada; npr. hladna oružja (za borbu prsa u prsa) imaju mogućnost zamaha (swing) ili uboda (thrust), dok automatsko vatreno oružje ima opciju rafalne paljbe. Ako igrač nema opremljeno oružje, može udarati šakama ili nogama.
Priča Postavka Dana 23. oktobra 2077. godine, svjetski nuklearni rat između Sjedinjenih Američkih Država i Kine, izazvan globalnim sukobom oko oskudnih resursa, devastirao je planetu i uništio modernu civilizaciju. Događaji u igri Fallout odvijaju se skoro vijek kasnije, 2161. godine, i prate Stanovnika Trezora (Vault Dweller), čovjeka rođenog i odraslog u Trezoru 13 (Vault 13), jednom od mnogobrojnih visoko-tehnoloških podzemnih skloništa izgrađenih za zaštitu preživjelih. Oni koji su ostali na površini preživljavaju skupljajući ostatke starog svijeta.
Trezor 13 nalazi se duboko ispod planina južne Kalifornije. Stanovnik Trezora može istraživati veća naselja uključujući Junktown, koji je rastrzan sukobom između lokalnog šerifa Killiana Darkwatera (glas mu daje Richard Dean Anderson) i kriminalca Gizma (Jim Cummings); zatim "The Hub", užurbani trgovački grad; te Necropolis, grad koji su osnovali Ghoulovi (ljudi strahovito mutirani uslijed radijacije) na ruševinama nekadašnjeg Bakersfielda, za koje se ispostavlja da su bivši stanovnici Trezora 12. Putovanje Stanovnika Trezora ga također dovodi u kontakt s različitim frakcijama, uključujući Bratstvo čelika (Brotherhood of Steel), kvazi-religijski vojni red posvećen pronalasku i obnovi predratne tehnologije; Djecu Katedrale (Children of the Cathedral), optimistični vjerski kult; te armiju virtualno besmrtnih humanoida otpornih na radijaciju poznatih kao Super mutanti (Super Mutants), koje predvodi groteskno biće pod imenom "Gospodar" (The Master).
Likovi Igrač kontroliše Stanovnika Trezora koji je poslan u Pustoš (Wasteland) kako bi spasio svoj dom. Lik se može prilagoditi ili bazirati na jednom od tri unaprijed kreirana lika: Albertu Coleu, pregovaraču i harizmatičnom lideru sa pravnim obrazovanjem; Nataliji Dubrovhsky, talentovanoj akrobatkinji i inteligentnoj unuci ruskog diplomate iz predratnog sovjetskog konzulata u Los Angelesu; te Maxu Stoneu, najvećem čovjeku u Trezoru, poznatom po ogromnoj snazi, izdržljivosti i nedostatku inteligencije. Ova tri lika predstavljaju diplomatski, prevarantski ili borbeni pristup igri. Iako lik može biti muško ili žensko, u kanonu serijala Stanovnik Trezora je muškarac.
Četiri pratioca koje igrač može regrutovati su: Ian, plaćenik iz Shady Sandsa; Tycho, pustinjski rendžer; Dogmeat, neumorni i odani pas; i Katja, članica organizacije "Sljedbenici Apokalipse" (Followers of the Apocalypse). Ostali ključni likovi uključuju Vault Boya, maskotu korporacije Vault-Tec koja je izgradila Trezore; Killiana Darkwatera, gradonačelnika, šerifa i trgovca u Junktownu; te Gospodara (glasovi Jim Cummings i Kath Soucie), vođu Super mutanata i glavnog antagoniste igre.
Radnja U Trezoru 13 kvari se Vodeni čip, esencijalna računarska komponenta zadužena za recikliranje i crpljenje vode. S obzirom na to da će rezerve vode presušiti za samo 150 dana, Nadzornik (Overseer) zadužuje Stanovnika Trezora da pronađe zamjenski čip. Opremljen PIP-Boyem 2000 i skromnom opremom, on napušta Trezor 13 i kreće prema najbližem skloništu, Trezoru 15, ali otkriva da je napušteno i u ruševinama. Stanovnik Trezora zatim detaljno istražuje Pustoš i konačno pronalazi zamjenski čip ispod grada Necropolisa, u uništenom Trezoru 12.
Nakon povratka, sistem za vodu biva popravljen. Ipak, Nadzornik postaje ozbiljno zabrinut zbog izvještaja o brojnim mutantima u Pustoši. Smatrajući da su mutacije previše rasprostranjene i ekstremne da bi bile prirodna pojava, daje Stanovniku Trezora novi zadatak: pronaći i uništiti izvor mutacija. Informacije otkrivaju da ljude otimaju i pretvaraju u Super mutante izlaganjem virusu "Forced Evolutionary Virus" (F.E.V.) u vojnoj bazi Mariposa. Mutante predvodi Poručnik (Lieutenant), inteligentni kibernetički poboljšani mutant, koji prima naređenja direktno od Gospodara (The Master). Gospodarov krajnji plan je pretvoriti cjelokupno čovječanstvo u Super mutante i tako stvoriti jedno "ujedinjeno" društvo (Unity). Frakcija "Djeca Katedrale" zapravo je kult pod kontrolom Gospodara, namijenjen mirnom potčinjavanju ljudi.
Da bi zaustavio mutacije, igrač mora uništiti rezervoare s virusom u bazi Mariposa i eliminisati Gospodara (redoslijed rješavanja je prepušten igraču). Da bi ubio Gospodara, igrač ulazi u katedralu kulta, spušta se u skriveni prototip Trezora ispod nje i suočava se s njim. Igrač ga može ubiti u borbi, uvjeriti ga da je njegov plan osuđen na propast jer su Super mutanti sterilni, ili jednostavno aktivirati samouništenje katedrale. Kada se pobjedonosno vrati u Trezor 13, Nadzornik mu zabranjuje povratak unutra. Bojeći se da su ga iskustva promijenila i da će njegove herojske priče natjerati druge stanovnike da napuste sigurnost Trezora, Nadzornik ga teška srca protjeruje nazad u Pustoš. Igra završava prikazom dugoročnih posljedica svih igračevih izbora na društva i naselja koja je susretao tokom putovanja.
Također, postoji alternativni završetak ako se igrač odluči pridružiti Gospodaru. U tom slučaju, lik biva ubačen u F.E.V. virus, pretvoren u Super mutanta, nakon čega predvodi vojsku na Trezor 13 i masakrira sve njegove stanovnike, što igrač posmatra kroz sigurnosne kamere.
Razvoj mini|Tim Cain (uslikan 2010.) bio je kreator, producent i jedan od programera igre Fallout.