mini|325x325piksel|Rasprostranjenost indoevropskih jezika u svijetu Porodica indoevropskih jezika je jedna od najproširenijih jezičkih porodica, koja obuhvata gotovo sve evropske jezike (u Evropi i u zemljama koje su naselili Evropljani) i znatan broj jezika u jugozapadnoj i južnoj Aziji.Quiles, Carlos (jun 2017). „Indo-European demic diffusion model ” (PDF) (2nd izd.). Badajoz: Universidad de Extremadura. Ti jezici, posebno u svom starijem obliku, pokazuju takvu srodnost i takva podudarna obilježja u fonetici, morfologiji i leksici, da se bezuslovno mora zaključiti da su oni, u starije doba, bili tješnje međusobno povezani i da su tvorili jezičku zajednicu. Pretpostavljeni prajezik iz kojeg su se razvili svi indoevropski jezici naziva se praindoevropski jezik. Od njega nije ostalo nikakvog pisanog traga, ali se metodama komparativne lingvistike može rekonstruisati dio rječnika i gramatike tog jezika. Na osnovu rekonstruisanog rječnika može se pretpostaviti da se tim jezikom govorilo na prijelazu iz mlađeg kamenoga u bronzano doba.
Indoevropski jezici se načelno dijele u deset grana:
Baltoslavenska grana mini|331x331piksel|Današnja rasprostanjenost indoevropskih jezika u njihovoj domovini Evroaziji: Prugaste oblasti označavaju gde je multilingvizam uobičajenGermanska grana Italska grana Helenska grana Albanska grana Armenska grana Keltska grana Indoiranska grana Anatolska grana Toharska grana
Baltoslavenski jezici
Dijele se u dvije grupe:
Baltički jezici Slavenski jezici
Baltički jezici
Litvanski Letonski Staropruski
Slavenski jezici
Južna grupa
Srpski Hrvatski Slovenački Makedonski Bosanski Crnogorski Bugarski mini|330x330piksel|Indoevropski jezici u EvropiStaroslovenski
Istočna grupa
Ruski Bjeloruski Ukrajinski Rusinski
Zapadna grupa
Poljski Kašupski Polapski Češki Slovački Donjolužičkosrpski Gornjolužičkosrpski
Germanski jezici Germanski jezici su dio indoevropske jezičke porodice. Najraniji književni dokument na jednom germanskom jeziku je prijevod Svetog pisma episkopa Vulfile na gotski. Danas se germanski jezici dijele na tri grupe:
istočnogermanski jezici su mrtvi, a to su gotski, vandalski i burgundski. sjevernogermanski su švedski, norveški (skoro jednaki jezici), danski, islandski i farski. zapadnogermanski su engleski, njemački (sa brojnim dijalektima, od kojih se neki vrlo razlikuju od standardnog njemačkog), holandski, flamanski, afrikans i jidiš. mini|271x271piksel|Slavenski jezici u Evropi Germanske jezike odlikuje skup fonetskih promjena, prije svega u konsonantizmu (najupadljivije one promjene poznate pod zajedničkim imenom „grimov zakon“), restrukturiranje indoevropskog glagolskog sistema i visok procjenat riječi koje se ne nalaze van germanskog jezičkog prostora.
Italski jezici Italski jezici su grana indoevropskih jezika u koju spadaju stari jezici poput latinskog, oskijskog, umbrijskog, itd, kao i moderni romanski jezici, koji su se razvili iz latinskog.
Romanski jezici su dio italskih jezika. Ovaj skup obuhvata jezike koji potiču od latinskog jezika. Većina njih se razvila iz narječja latinskog jezika, odnosno „vulgarnog latinskog“ (Latina vulgata), kojima su, po raspadu Rimskog Carstva, govorili „obični“ ljudi na prostorima koje danas zauzimaju Italija, Portugal, Rumunija, Francuska i Španija.
Grčki jezik
Grčki jezik jedan od najbolje dokumentovanih jezika, kako svjetskih tako i indoevropskih jezika. Postoje pisani dokumenti na starom grčkom jeziku za period od skoro 3000 godina. Najstarija forma grčkog je mikenski grčki koji se govorio za vrijeme tzv. ahejskog perioda. Savremeni grčki je živi jezik i jedan od najbogatijih jezika današnjice, sa fondom od preko 600.000 riječi. Neki stručnjaci prenaglašavaju njegovu sličnost sa hiljadama godina starijim klasičnim grčkim. Razumjevanje između ova dva jezika je stvar rasprave.mini|420x420px|Porodica indoevropskih jezika (zeleni — živi, crveni — izumrli jezici )
Albanski jezik Albanski jezik je indoevropski jezik, koji sam predstavlja jednu granu ove porodice jezika. Tokom historije, albanski jezik je usvajao riječi iz niza stranih
jezika: latinskog, slavenskih jezika, turskog, starogrčkog, italijanskog i drugih jezika. Albanski jezik je u dalekoj vezi sa slavenskim i baltičkim jezicima, a smatra se da je u bliskoj vezi sa izumrlim ilirskim jezikom.
Armenski jezik
Jezik Armena koristi otprilike 3 miliona ljudi. Sadrži elemente preuzetih iz drugih jezika, najviše perzijskog, grčkog i sirijskog. Od ostalih indoevropskih jezika razlikuje se fonetskim sistemom, koji je preuzet iz kavkaskih jezika. Staroarmenski je ostao u upotrebi u crkvi i nauci. Zajedno sa indoiranskim, baltoslovenskim, albanskim i tračkim jezicima pripada satemskoj skupini. Ima 32 dijalekta.
Keltski jezici
Potekli su od protokeltskog jezika. Tokom prvog milenijuma prije nove ere, korišten je širom Evrope, od Britanskih ostrva do Male Azije. Danas su keltski jezici ostali u upotrebi samo u nekim dijelovima Velike Britanije, Bretanje (Francuska) i Kanade.
Arijski (indoiranski) jezici Dijele se u tri grupe:
Indoarijski jezici Iranski jezici Nuristanski jezici
Iranski jezici
Iranski Zapadnoperzijski jezici Sjeverozapadnoiranski jezici Medijski jezik Parćanski jezik Belučki jezik Kaspijski jezik Kurdski jezik Kurmandži jezik Soranski jezik Južnokurdski jezik Jugozapadnoiranski jezici Persijski jezik Luri jezik Istočnoiranski jezici Sjeveroistočnoiranski jezici Baktrijski jezik Avestanski jezik Skitsko-osetinski jezik Jugoistočnoiranski jezici Pašto jezik Pamirski jezici Mundži jezik Šungi jezik
Indoarijski jezici
Nuristanski jezici
Anatolski jezici Anatolski jezici predstavljaju grupu jezika koji su se govorili na tlu Male Azije, pa stoga imaju i drugi naziv - Maloazijski. Ovi jezici su faktički izumrli, ali je dokaz njihovog postojanja sačuvan u mnogim crkvenim spisima.
Stariji Hetitski jezik † Luvijski jezik † Palajski jezik † Noviji Likijski jezik † Lidijski jezik † Karijski jezik † Sidetijski jezik † Pisidijski jezik †
Toharski jezici Toharski jezici su jedna od najzagonetnijih grana indoevropske jezičke grupe. Sastoji se iz dva jezika, Toharski A (Turfanski, Arsi ili Istočno Toharski) i Toharski B (Kučeanski ili Zapadno Toharski). Ovi jezici su bili živi negdje od 6. do 8. vijeka, a onda su izumrli, usljed širenja Ujgurskih plemena.
Toharski jezici su korišteni u basenu rijeke Tarim u Centralnoj Aziji, što danas odgovara provinciji Sinkjang u Kini.
Ime jezika je uzeto od pojma Toharci (grčki: Τόχαροι, Tokharoi) koji su koristili grčki historičari (Ptolemej VI, 11, 6). Izraz Toharistan se obično povezuje s Baktrijom u prvom milenijumu nove ere.
Paleobalkanski jezici Na području Balkana i južne Italije se u antičko doba govorilo nekoliko jezika koji su klasifikovani kao indoevropski. Za njih se koristi zajednički naziv paleobalkanski jezici, iako su podaci o njima oskudni, pa se ne može tačno utvrditi koliko su oni bili srodni jedni drugima ili srodni ostalim indoevropskim jezicima.
Spisak paleobalkanskih jezika:
Staromakedonski jezik Dački jezik Ilirski jezik Liburnijski jezik Mesapski jezik Mizijski jezik Peonski jezik Frigijski jezik Trački jezik Venetski jezik
Reference
Literatura
Meillet, Antoine. Esquisse d'une grammaire comparée de l'arménien classique, 1903.
Schleicher, August, A Compendium of the Comparative Grammar of the Indo-European Languages (1861/62).
Remys, Edmund, General distinguishing features of various Indo-European languages and their relationship to Lithuanian. Berlin, New York: Indogermanische Forschungen, Vol. 112, 2007. P. Chantraine (1968), Dictionnaire étymologique de la langue grecque, Klincksieck, Paris.
Vanjski linkovi Baze podataka
.
Leksika
* Kategorija:Jezičke porodice