mini|Primera parte de Canmi Dios canqui en el Symbolo Catholico Indiano, Lima 1598, de L.J. de Oré mini|Dos estrofas en ortografía modernizada (Qanmi Dios kanki, quechua ayacuchano, edición de 1976 Canmi Dios canqui, también Ccanmi Dios canqui, en ortografía moderna Qanmi Dios kanki (Kanmi Dios Kanki en quichua norteño, Tú eres Dios en español) es una canción litúrgica católica cuyo texto fue escrito en quechua clásico por el sacerdote franciscano Luis Jerónimo de Oré y publicado en Lima en 1598 en el Symbolo Catholico Indiano.Luis Jerónimo de Oré: Symbolo Catholico Indiano, en el qual se declaran los mysterios de la Fé contenidos en los tres Symbolos Catholicos, Apostolico, Niceno, y de S. Athanasio. Contiene assi mesmouna descripcion del nuevo orbe, y de los naturales del, etc. Antonio Ricardo: Lima, 1598, p. 123-124 (Library of Congress, Google Books). Hoy es una de las canciones católicas en quechua más conocidas.
Historia La canción con el título Canmi Dios canqui es parte del quinto cántico, dedicado a la Eucaristía, en el Symbolo Catholico Indiano, escrito por Luis Jerónimo de Oré y publicado en Lima en 1598.Enrique Pilco Paz: Himnos Religiosos en Quechua. Música tradicional de la región Cusco. Músicos y devoción en Cusco, Dirección Desconcentrada de Cultura de Cusco, Edwin Ricardo Ruiz Caro Villagarcía (ed.). Primera edición: Cusco, diciembre de 2014, pp. 18, 25.
Esta canción de origen colonial fue publicada en el Perú en varios catecismos católicos de los siglos y bajo el título Ccanmi Dios Canqui en quechua sureño (o, más exacto, en los idiomas quechua cuzqueñoConcilio Provinvial de Lima: Catecismo y Doctrina Cristiana en los idiomas Castellano y Qquechua. Lima, 1829, pp. 33-34. Ccanmi Dios canqui.Catecismo y doctrina cristiana en el idioma Qquechua, ordenado por autoridad del Concilio Provincial de Lima e impreso en dicha ciudad el año de 1583. Se da nuevamente a luz en esta impresion, con notas curiosas, y adiciones necesarias. Con licencia de los superiores. Cuzco, 1843, p. 51. Ccanmi Dios canqui.Joaquín P. Sánchez (ed.): Manual de catecismo quechua. Cuzco: H.G. Rozas Sucs., 1940, p. 105. Ccanmi Dios Canqui. y quechua ayacuchano)Janacc Pacha Ñan. Padre Redentoristacunapa ccellcasccan. Revisada y ampliada por Monseñor Florencio Coronado Romaní C Ss.R. Décima quinta edición revisada y ampliada. Lima, 2012. 707 pp., p. 500. Santisimo Sacramentoman Taquicuna (Al Santísimo Sacramento), N° 49. Ccanmi Dios Canqui.La Cena del Señor Quechua: participación litúrgica. Obispado de Huancavelica con la Oficina Nacional de Litúrgia del Perú, 1971. 187 pp. p. 140, N° 2. Ccanmi Dios Canqui. o como Qanmi Dios kanki en quechua cuzqueño.Coro Polifónico Municipal "Cusco" (dir. Samuel Castro Irrarazabal): Navidad en Cusco, Perú. Compact Disc, Arion Music, Paris 1998. Qanmi Dios Kanki (YouTube).
En el departamento de Áncash, fue recopilada en un cancionero en 1940 por Santiago Márquez Zorrilla en idioma quechua ancashino durante su misión en Chacas en la década de 1940 y adaptada por el sacerdote italiano Ugo de Censi en 1980, durante su misión apostólica como párroco de Chacas. Esta versión se canta durante la consagración de la hostia y el vino en la Santa Misa en Chacas, San Luis y Huari.Espinoza, p.188-189
Hay una melodía cantada en varias localidades donde se habla quechua sureño (ayacuchano y cuzqueño: Huancavelica, Apurímac, Cusco)Ccanmi Dios Canqui en Chuchauccasa, Apurímac (YouTube).Ccanmi Dios Canqui (Tú eres Dios) Himno Eucarístico de 1598 (YouTube). Coro de Niños Acólitos, Huancavelica. mientras que en Áncash se canta una melodía diferente.KANMI DIOS KANKI - Canto en Quechua de Eucaristía en la Santa Misa en quechua ancashino.Kanmi Dios Kanki (YouTube). M° Franco Radicchia, CHIETI Chiesa di S. Domenico, Concerto in memoria del M° Tito Molisani.
Letra Texto original 1° Canmi Dios canqui yurac hostia sancta, concor sayaspam chunca muchaycuyqui, vyarihuaytac apu Iesu Christo,En versiones más nuevas como en la del Concilio Provinvial de Lima de 1843 se dice vyarillahuay apu Jesu Cristo (uyarillaway Apu Jesu Kristo). Dios huacchaycuya. 2° Checan Dios caspam runa tucurcanqui, virgen Mariap huahuan caspatacmi, huañussac ñispa, cay sacramentopi, queparircanqui. 3° Cay yurac tanta, tantam ñaupac carcan: cunanca manam tanta caypi canchu, Dios yayanchicpa cauçac vcunmanmi tanta tucurcan. 4° Calizpi cacri vinom ñaupac carcan, cunanca vino manam chaypi canchu; Christo Iesuspa cauçac yahuarninmi, vino tucurcan. 5° Virgen huacharcan nauidad tutapi, huchanchic raycu, cruzpipas huañurcan, cauçarimpuspa gloriaman cutircan, Pay punim caypi. 6° Chay, ari, huauque, tucuy sonconchichuan, Dios yayanchicta chunca muchaycussun, Christo Iesusmi cay sacramentopi, quiquin Dios tian. 7° Chunca hostiapas, huarancapas captin, manam Diosñinchic raquircaricunchu: huc çapallanmi llapantimpi tian checan Dios Cristo. 8° Achca runapas, hucllapas micuptin, cuscallam micun, chay chicatatacmi, hucpas, achcapas, Cristop aychanmanta llapam chazquicun. 9° Alli runapas, manalli runapas, comulgaspaca, Diosta punim micun: cauçaуpac alli, manallicunari viñay huañuуpac. 10° Huchaçapari comulgassac ñispa, llapa huchanta confessacuchunrac llaquicuchuntac: hina micuspaca quespincatacmi. 11° Cruzpi huañuptin, Dios cayñinca manam ricurircanchu, runa cayñillanmi chaypi muchurcan, checan Dios cayñinca pacascam carcan. 12° Cay hostiapiri manam ricurinchu runa cayñimpas, capac Dios cayñimpas: camca checallan pacasca Dios punim hostiapi canqui. 13° Christianocuna mascahuanca, ñispam Iesus yayanchic hostiapi pacacun: mascassun ari, Christo Diosñinchicta muchaycussuntac. 14° Muchaycuscayqui Apu Iesu Christo, chay hostiamanta cahuarimullahuay: rurahuascayqui huaccha runayquicta quespichihuaytac. 15° Apu Dios campac sancta Virgenmanta pacarimucpac, viñay gloria cachun: capac Yayapac Spiritu sanctopac gloria cachuntac. Amen. Texto en ortografía moderna 1° Qammi Dios kanki yuraq Hostia Santa, qunqur sayaspam chunka muchaykuyki, uyariwaytaq Apu Jesu Kristo, Dios wakcha kuyaq. 2° Chiqan Dios kaspam runa tukurqanki, Virgen Mariap wawan kaspataqmi, wañusaq ñispa, kay sakramentopi, qiparirqanki. 3° Kay yuraq tanta, tantam ñawpaq karqan: kunanqa manam tanta kaypi kanchu, Dios yayanchikpa kawsaq ukunmanmi tanta tukurqan. 4° Kalispi kaqri vinom ñawpaq karqan, kunanqa vino manam chaypi kanchu; Kristo Jesuspa kawsaq yawarninmi, vino tukurqan. 5° Virgen wacharqan Navidad tutapi, huchanchik rayku, Kruspipas wañurqan, kawsarimpuspa gloriaman kutirqan, Paypunim kaypi. 6° Chay, ari, wawqi, tukuy sunqunchikwan, Dios yayanchikta chunka muchaykusun, Kristo Jesusmi kay sakramentopi, kikin Dios tiyan. 7° Chunka hostiapas, waranqapas kaptin, manam Diosñinchik rakirqarikunchu: huk sapallanmi llapantinpi tiyan chiqan Dios Kristo. 8° Achka runapas, hukllapas mikuptin, kuskallam mikun, chaychikatataqmi, hukpas, achkapas, Kristop aychanmanta llapam chaskikun. 9° Allin runapas, manallin runapas, komulgaspaqa, Diostapunim mikun: kawsaуpaq allin, manallinkunari wiñay wañuуpaq. 10° Huchasapari komulgasaq ñispa, llapa huchanta konfesakuchunraq llakikuchuntaq: hina mikuspaqa qispinqataqmi. 11° Kruspi wañuptin, Dios kayñinqa manam rikurirqanchu, runa kayñillanmi chaypi muchurqan, chiqan Dios kayñinqa pakasqam karqan. 12° Kay hostiapiri manam rikurinchu runa kayñinpas, qapaq Dios kayñinpas: qamqa chiqallan pakasqa Diospunim hostiapi kanki. 13° Kristianokuna maskawanqa, ñispam Jesus yayanchik hostiapi pakakun: maskasun ari, Kristo Diosñinchikta muchaykusuntaq. 14° Muchaykusqayki Apu Jesu Kristo, chay hostiamanta qawarimullaway: rurawasqayki wakcha runaykita qispichiwaytaq. 15° Apu Dios Qampaq Santa Virgenmanta paqarimuqpaq, wiñay gloria kachun: Qapaq Yayapaq Espiritu Santopaq gloria kachuntaq. Amen. Versión ancashina1° Kanmi Dios kanki yurag Hostia Santa Gonguricushpan mutsaikushaiki Willarallamay apu Jesucristu (bis) Dios wactza kuyag (bis) 2° Tsekan Dios kaikar runa tukurgaiki Virgen Mariapa wawanmi kanki Wanusha nishpa kay sacramentucho (bis) Quedarirgayki (bis) 3° Kay yurag hostia ñopa tanta kargan kananga manam tsaicho tanta kantzu Cristo Jesuspa kawaj cuerpullanmi (bis) Tanta tukurgan (bis) 4° Calizcho vinu ñopa vinu kargan Kananga manam tsaicho vinu kantzu Cristo Jesuspa kawaj yawarllanmi (bis) Vinu tukurgan (bis) 5° Virgen Mariapa Jesucristu wawan Mutsantsiraykur cruzcho wanullargan Kawarimushpa gloriaman kutishgan Tzaychomi kaykan Traducción al castellano 1° Tú eres Dios, blanca hostia santa Hincándome de rodillas te daré un beso Para que me escuches señor Jesús Hijo querido de Dios 2° Aquí Dios se hizo pasar como hombre Fue hijo querido de la virgen María Cuando muera, dijo Quedaré en este sacramento 3° Cargando la hostia dijo que es el pan Y ya no hubo pan Porque el cuerpo de Cristo muerto En pan se convirtió 4° Cargó el cáliz de vino Y no hubo vino Porque la sangre de Cristo muerto En vino se convirtió 5° Jesucristo fue hijo de la Virgen María Y lo besó mientras moría en la cruz Cuando murió retorno a la gloria Y es ahí donde permanece.
Notas
Referencias
Bibliografía
Enlaces externos Qanmi Dios Kanki (YouTube). Coro Polifónico Municipal "Cusco", Navidad en Cusco, Perú.
Categoría:Ugo de Censi Categoría:Canciones en quechua Categoría:Canciones de Perú Categoría:Música en el Virreinato de Perú Categoría:Oraciones católicas Categoría:Textos cristianos del siglo XVI