La Coupe de France de cyclo-cross (appelé Challenge « La France Cycliste » de cyclo-cross jusqu'en 2013) est une compétition de cyclo-cross, créée en 1983, qui se déroule sur trois manches. Ces dernières rapportent des points qui permettent la constitution d'un classement général. Elle est organisée pour les catégories Cadets et Cadettes (15-16 ans), Juniors Garçons et Filles (17-18 ans), Espoirs (19-23 ans), Femmes et Hommes Élites.
Historique
Sa première édition a eu lieu lors de la saison 1983-1984. Jusqu'en 2016, elle est réservée aux cyclistes français et aux coureurs étrangers roulant dans une équipe française. À partir de 2017, elle devient ouverte à l'ensemble des coureurs étrangersCC : La Coupe de France s'ouvre aux étrangers.
En raison de la pandémie de Covid-19, l'intégralité des manches de l'édition 2020 est annulée : l'organisation des épreuves de Vittel l'annonce Coupe de France : La manche de Vittel est annulée, celle de Quelneuc début NovembreA Quelneuc, on « annule pour mieux repartir » et celle de Liévin le La Coupe de France de Liévin annulée.
Lieux des étapes Année Etape 1 Etape 2 Etape 3 Etape 4 1983 Créteil Bourges Saint-Martin-de-Landelles 1984 Volvic Saint-Martin-de-Landelles Créteil 1985 Volvic Chartres Pont-Château 1986 Volvic Saint-Herblain Chartres 1987 Volvic Saint-Herblain Chartres 1988 Jablines Saint-Herblain Chartres 1989 Lunéville Sablé-sur-Sarthe Montreuil 1990 Volvic Sablé-sur-Sarthe Chartres 1991 Val-Joly Bourgbarré Montreuil 1992 Cublize Sablé-sur-Sarthe Bourgbarré 1993 Cublize Nommay Montreuil 1994 Nommay Bollène Pont-Château 1995 Blaye Saint-Herblain Nommay 1996 Blaye Bollène Bourgbarré 1997 Val-Joly Val-André Bollène 1998 Val-Joly Saint-Herblain Blaye 1999 Val-Joly Pléneuf-Val-André Sarrebourg 2000 Dercy Nommay Liévin 2001 Limoges Liévin Dangu 2002 Lapalisse Sedan Pont-Château 2003 Athée-sur-Cher Sedan Liévin 2004 Bollène Sedan Lons-le-Saunier 2005 Fourmies Athée-sur-Cher Nommay 2006 Hénin-Beaumont Sablé-sur-Sarthe Blaye 2007 Sarrebourg Quelneuc Le Cap d'Agde 2008 Montrevel Le Creusot Quelneuc 2009 Saint-Quentin Besançon Quelneuc 2010 Saverne Miramas Saint-Jean-de-Monts 2011 Lignières-en-Berry Rodez Besançon 2012 Saverne Besançon Pont-Château 2013 Saint-Étienne-lès-Remiremont Quelneuc Flamanville 2014 Besançon Sisteron Lanarvily 2015 Albi Quelneuc Flamanville 2016 Gervans Bagnoles-de-l'Orne Nommay 2017 Besançon La Mézière Jablines Flamanville 2018 Razès Pierric Flamanville 2019 La Mézière Andrézieux-Bouthéon Bagnoles-de-l'Orne 2020 Vittel Quelneuc Liévin 2021 Pierric Quelneuc Bagnoles-de-l'Orne Troyes 2022 Nommay Camors Troyes 2023 Quelneuc Albi Flamanville 2024 Nommay Pierric Pierric La Ferté-Bernard 2025 Albi Quelneuc Ouistreham 2026 Nommay Issoire Saint-Prouant 2027 Beaumont-sur-Sarthe Pierric à venir
Palmarès
Élites hommes
Année Vainqueur Deuxième Troisième 1983 Patrice Thévenard 1984 Didier Martinez 1985 Alain Daniel 1986 Laurent Cailleau 1987 Bruno Lebras 1988 Daniel Maquet 1989 Alain Daniel 1990 Bruno Lebras 1991 Cyrille Bonnand 1992 David Pagnier 1993 David Pagnier 1994 Emmanuel Magnien 1995 Dominique Arnould 1996 Cyriaque Duval 1997 David Pagnier 1998 Miguel Martinez 1999 David Pagnier Dominique Arnould Christophe Morel 2000 David Pagnier Sébastien Loigerot Jérôme Chiotti 2001 Geoffrey Clochez Dominique Arnould John Gadret 2002 John Gadret Arnaud Labbe Jérôme Chevallier 2003 John Gadret Arnaud Labbe Jérôme Chevallier 2004 Francis Mourey Arnaud Labbe Jérôme Chevallier 2005 Francis Mourey Arnaud Labbe Ludovic Dubau 2006 Francis Mourey Ludovic Dubau Steve Chainel 2007 Francis Mourey Jérôme Chevallier Steve Chainel 2008 Francis Mourey Steve Chainel Nicolas Bazin 2009 Francis Mourey Nicolas Bazin Laurent Colombatto 2010 Francis Mourey Steve Chainel Nicolas Bazin 2011 Francis Mourey Matthieu Boulo John Gadret 2012 Francis Mourey John Gadret Guillaume Perrot 2013 Francis Mourey Guillaume Perrot John Gadret 2014 Francis Mourey Clément Venturini Fabien Canal 2015 Clément Venturini Clément Bommé Julien Roussel 2016 Clément Venturini Francis Mourey Melvin Rullière 2017 Fabien Canal Steve Chainel Francis Mourey 2018 Francis Mourey Fabien Canal David Menut 2019 David Menut Steve Chainel Matthieu Boulo 2020 Annulée en raison de la pandémie de Covid-19 2021 Joshua Dubau Timon Rüegg Tony Périou 2022 Gerben Kuypers Loris Rouiller Joshua Dubau 2023 Tony Périou Rémi Lelandais Quentin Navarro 2024 David Menut Tony Périou Lucas Dubau 2025 Aubin Sparfel Tristan Verrier Damien Beton
Records de victoires Francis Mourey détient le record de victoires finales avec douze succès.
Coureur Editions12 Francis Mourey 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 20185 David Pagnier 1992, 1993, 1997, 1999, 20002 Alain Daniel 1985, 19892 Bruno Lebras 1987, 19902 John Gadret 2002, 20032 Clément Venturini 2015, 20162 David Menut 2019, 20241 Patrice Thévenard 19831 Didier Martinez 19841 Laurent Cailleau 19861 Daniel Maquet 19881 Cyril Bonnand 19911 Emmanuel Magnien 19941 Dominique Arnould 19951 Cyriaque Duval 19961 Miguel Martinez 19981 Geoffrey Clochez 20011 Fabien Canal 20171 Joshua Dubau 20211 Gerben Kuypers 20221 Tony Périou 20231 Aubin Sparfel 2025 thumb|right|Francis Mourey, vêtu du maillot de champion de France
Élites femmes Année Vainqueur Deuxième Troisième 1999 Laurence Leboucher Sandra Temporelli Nadia Triquet 2000 Laurence Leboucher Virginie Souchon Marie-Hélène Coulon 2001 Laurence Leboucher Maryline Salvetat Corinne Sempé 2002 Laurence Leboucher Maryline Salvetat Corinne Sempé 2003 Maryline Salvetat Nadia Triquet Corinne Sempé 2004 Maryline Salvetat Laurence Leboucher Nadia Triquet-Claude 2005 Maryline Salvetat Laurence Leboucher Nadia Triquet-Claude 2006 Laurence Leboucher Maryline Salvetat Christel Ferrier-Bruneau 2007 Maryline Salvetat Christel Ferrier-Bruneau Laurence Leboucher 2008 Christel Ferrier-Bruneau Maryline Salvetat Nadia Triquet-Claude 2009 Christel Ferrier-Bruneau Caroline Mani Pauline Ferrand-Prévot 2010 Christel Ferrier-Bruneau Caroline Mani Pauline Ferrand-Prévot 2011 Pauline Ferrand-Prévot Christel Ferrier-Bruneau Marlène Morel-Petitgirard 2012 Lucie Chainel-Lefèvre Marlène Morel-Petitgirard Marlène Petit 2013 Lucie Chainel-Lefèvre Marlène Morel-Petitgirard Marlène Petit 2014 Marlène Petit Juliette Labous Maëlle Grossetête 2015 Maëlle Grossetête Hélène Clauzel Marlène Petit 2016 Marlène Petit Perrine Clauzel Évita Muzic 2017 Lucie Chainel Jade Wiel Marlène Petit 2018 Marlène Petit Marlène Morel-Petitgirard Anaïs Grimault 2019 Olivia Onesti Marlène Petit Lauriane Duraffourg 2020 Annulée en raison de la pandémie de Covid-19 2021 Amandine Fouquenet Anaïs Morichon Anaïs Grimault 2022 Anaïs Morichon Perrine Clauzel Lauriane Duraffourg 2023 Amandine Fouquenet Amandine Vidon Olivia Onesti 2024 Amandine Vidon Noémie Garnier Amandine Muller 2025 Anaïs Morichon Amandine Vidon Camille Devigne
Espoirs hommes Année Vainqueur Deuxième Troisième 1983 Didier Martinez 1984 Pas d'édition 1985 Jean-Pierre Dutilleul 1986 Dominique Arnould 1987 Pascal Reverdy 1988 Christophe Mengin 1989 José Jauregui 1990 Emmanuel Magnien 1991 Jérôme Chiotti 1992 David Brulon 1993 Sébastien Loigerot Anthony Benberka Jean-Charles Fabien 1994 Patrice Halgand 1995 Christophe Morel 1996 Christophe Morel 1997 Miguel Martinez 1998 John Gadret 1999 David Derepas 2000 John Gadret 2001 Francis Mourey 2002 Sébastien Minard 2003 Pierre-Bernard Vaillant 2004 Romain Villa 2005 Romain Villa 2006 Jonathan Lopez 2007 Aurélien Duval 2008 Arnaud Jouffroy 2009 Matthieu Boulo Melvin Rullière Thomas Girard 2010 Melvin Rullière Théo Dumanchin Irwin Gras 2011 Bastien Duculty Julian Alaphilippe David Menut 2012 Clément Venturini Julian Alaphilippe Quentin Jauregui 2013 Clément Venturini Anthony Turgis Bastien Duculty 2014 Clément Russo Romain Seigle Nicolas Pruvot 2015 Joshua Dubau Lucas Dubau Yan Gras 2016 Clément Russo Lucas Dubau Joshua Dubau 2017 Joshua Dubau Antoine Benoist Yan Gras 2018 Antoine Benoist Eddy Finé Mickaël Crispin 2019 Mickaël Crispin Joris Delbove Maxime Gagnaire 2020 Annulée en raison de la pandémie de Covid-19 2021 Joris Delbove Florian Richard Andrade Noé Castille 2022 Rémi Lelandais Martin Groslambert Noé Castille 2023 Corentin Lequet Léo Bisiaux Nathan Bommenel 2024 Aubin Sparfel Tristan Verrier Jules Simon 2025 Romain Debord Alexis David Jules Simon
Juniors hommes Année Vainqueur Deuxième Troisième 1983 Jean-Pierre Dutilleul 1984 Didier Arbault 1985 Christophe Mengin 1986 Lionel Ory 1987 Cyrille Bonnand 1988 Emmanuel Magnien 1989 Jérôme Chiotti 1990 Anthony Benbetka 1991 Jérôme Delbove 1992 Christophe Morel 1993 Miguel Martinez 1994 Guillaume Benoist 1995 Gaël Moreau 1996 Nicolas Dieudonné 1997 Romain Denhez 1998 Jean-Baptiste Béraud 1999 Ludovic Le Magourou 2000 Steve Chainel 2001 Adrien Delautre 2002 Romain Villa 2003 Clément Lhotellerie 2004 Guillaume Perrot 2005 Aurélien Duval 2006 Thomas Girard 2007 Arnaud Jouffroy 2008 Pierre Garson 2009 Émilien Viennet David Menut Clément Le Bras 2010 Fabien Doubey Benjamin Gelabert Kévin Bouvard 2011 Romain Seigle Anthony Turgis Victor Koretzky 2012 Léo Vincent Clément Russo Sébastien Havot 2013 Sébastien Havot Lucas Dubau Yan Gras 2014 Sandy Dujardin Tanguy Turgis Mehdy Henriet 2015 Mickaël Crispin Thomas Bonnet Matthieu Legrand 2016 Antoine Benoist Nicolas Guillemin Maxime Bonsergent 2017 Benjamin Rivet Joris Delbove Aloïs Charrin 2018 Théo Thomas Antoine Huby Florian Richard Andrade 2019 Ugo Ananie Noé Castille Rémi Lelandais 2020 Annulée en raison de la pandémie de Covid-19 2021 Guillaume Bagou Martin Orrière Corentin Lequet 2022 Aubin Sparfel Alexis David Hippolyte Loete 2023 Aubin Sparfel Théophile Vassal Maxime Vézie 2024 Théophile Vassal Soren Bruyère Joumard Florian Fery 2025 Soren Bruyère Joumard Victor Devos Pierre Le Bourhis
Juniors femmes Année Vainqueur Deuxième Troisième 2012 Laura Perry Émeline Gaultier Audrey Menut 2013 Émeline Gaultier Laura Perry Maëva Calvez 2014 Juliette Labous Maëlle Grossetête Hélène Clauzel 2015 Maëlle Grossetête Hélène Clauzel Évita Muzic 2016 Évita Muzic Jade Wiel Anaïs Morichon 2017 Jade Wiel Maïna Galand Léa Curinier 2018 Pasquine Vandermouten Léa Curinier Amandine Fouquenet 2019 Olivia Onesti Lauriane Duraffourg Camille Devigne 2020 Annulée en raison de la pandémie de Covid-19 2021 Alizée Rigaux Manon Briand Maurène Trégouët 2022 Anaïs Moulin Julie Bego Wendy Bunea 2023 Célia Gery Amandine Muller Lison Desprez 2024 Lise Revol Lison Desprez Jeanne Duterne 2025 Laly Pichon Lucie Elizalde Justine Baud
Cadets Année Vainqueur Deuxième Troisième 1993 David Derepas 1994 Nicolas Dieudonné 1995 Ludovic Lanceleur 1996 Jean-Baptiste Béraud 1997 Teddy Marchand 1998 Steve Chainel 1999 Jean-Eudes Demaret 2000 Romain Villa 2001 Clément Lhotellerie 2002 Yannick Martinez Nicolas Bovo-Bianto Gislain Chatelard 2003 Geoffrey Lorrain 2004 Thomas Girard 2005 Arnaud Jouffroy 2006 Pierre Garson 2007 Émilien Viennet 2008 Kévin Bouvard 2009 Quentin Jauregui Dylan Kowalski Romain Seigle 2010 Mathieu Morichon Léo Vincent Raphaël Gay 2011 Yan Gras Valentin Ortillon Maxime Derouint 2012 Emile Canal Julien Durbesson Quentin Simon 2013 Mickaël Crispin Simon Lepoittevin-Dubost Dylan Maldonado 2014 Maxime Bonsergent Jérémy Montauban Tristan Montchamp 2015 Benjamin Rivet Thibault Valognes Anthony Courrière 2016 Antoine Huby Mattéo Vercher Théo Jarnet 2017 Florian Richard Andrade Pierre Gautherat Martin Groslambert 2018 Pierre Gautherat Pierrick Burnet Romain Grégoire 2019 Corentin Lequet Louka Lesueur Guillaume Bagou 2020 Annulée en raison de la pandémie de Covid-19 2021 Baptiste Rouxel Jules Simon Sacha Bergaud 2022 Johan Blanc Théophile Vassal Joan Cherruault 2023 Soren Bruyère Joumard Augustin Fahy Timéo Louison 2024 Axel Martineau Batiste Vanaelst Enzo Conan 2025 Enzo Conan Maxime Brisson Aodren Froger
Cadettes