Henri Losch, né le à Diekirch. et mort le ., est un enseignant, acteur, scénariste et linguiste luxembourgeois. Étant enseignant en retraite de la ville de Luxembourg et chargé de cours de diction au conservatoire d'Esch-sur-Alzette, acteur de théâtre et de cinéma, membre du Lëtzebuerger Theater 1962-1973, cofondateur du TOL, scénariste de deux grandes productions de cinéma, Déi zwéi vum Bierg et De falschen Hond, réalisé par Hei Elei, travailleur indépendant de RTL, conférencier et présentateur de concerts, membre honoraire du Comité Alstad, il s'est occupé depuis 1990 de la langue luxembourgeoise et a donné des cours de luxembourgeois.
Il est le neveu de Martin Losch, le fondateur du Garage Losch. Il est le père de Patrick Losch, le Président de la Fondation Hëllef fir d'Natur de natur&ëmwelt.
Bibliographie En plus des ouvrages cités ci-dessous, Henri Losch a aussi contribué des articles dans Galerie, Luxemburger Marienkalender, Eis Sprooch (Actioun Lëtzebuergesch), Arts et Lettres (Institut grand-ducal) et nos cahiers Lëtzebuerger Zäitschrëft fir Kultur
Auteur
Grouss a Kleng am Krich, Edit. RTL 1985 De falschen Hond: eng filmesch Adaptatioun vum Nikolaus Hein séngem Verräter, CNL 1988 Piccolo, Saxo, Compagnie, e musikalescht Märchen, 1990 Tun Deutsch, Edit. Saint-Paul, 1995 Eng Zaubertéingeschicht, e musikalescht Märche mam OPL, Musek vum Jean-Paul Frisch, 1998 En drolege Schlasshär, Edit. Saint-Paul, 2002 Am grujelegen Tunnel, Edit. Saint-Paul, 2003 E Bouf erzielt, Edit. Guy Binsfeld, 2004 En Däiwelsgesiicht, Edit. Saint-Paul, 2005 Chrëschtdag hautdesdaags, e Chrëschtmusical, Musek vum Georges Urwald, 2006 Häerzerkinnek. E Krimi, Édit. Guy Binsfeld, 2007 Lëtzebuerg, e Land a seng Leit, Imprimerie Centrale, 2007 De Geescht an där aler Brauerei e Roman fir Kanner mat Biller vum Patty Thielen, kids saint-paul, 2009 Koppeges a Bosseges. E Schoulmeeschter erzielt. Edit. Guy Binsfeld 2012. D'Rennscheier - E Guide erzielt. Edit. Guy Binsfeld 2015. Mamer Meng Gemeng - Wissenswertes aus Geschichte, Geographie und Kultur. Edit. Revue, 2015 In der Sprache zu Hause, Revue S.36, 06.01.2022 Mamer Ma commune - Informations concernant sa géographie, son histoire et sa culture. Edit. Revue, 2015 De Kregéiler - E Frënd vun der Natur erzielt. Edit. Guy Binsfeld 2017. Sympatesch Kauzen. Edit. Guy Binsfeld 2018. Studentendreem viru sechzeg Joer. Galerie, année, N.3, 2018. 3 clever Butzen. LEADER Lëtzebuerg West, 2019.
Coauteur Eis Sprooch: Kuurz Geschichten Extraserie Nr 7. Action Lëtzebuegesch, 1986 100 Joer Dicks: 1891-1991 Comité Alstad, 1991 100 Joer Useldénger Musek: 1895-1995. Useldange: Fanfare Sainte-Cécile, 1995 DA LASS, eng audio-visuell Method fir Lëtzebuergesch ze léieren, Minist.Éduc.Nation. 1999 Voll Natur: dat Bescht vu Panewippchen & co Éd. Guy Binsfeld, 2002 Michel Rodange 1827–1876, Minist.Éduc.Nation. 2002 https://gouvernement.lu/dam-assets/fr/actualites/communiques/2002/09/26langues/brochure_rodange.pdf Grammaire vun der Lëtzebuerger Sprooch, Minist.Éduc.Nation. 2005 Les verbes luxembourgeois / D'Lëtzebuerger Verben zesumme mat: Braun, Josy, Marianne Johanns-Schlechter, Josée Kauffmann-Frantz, Geneviève Magnette-Barthel, 2005. Ministère de l'éducation nationale et de la formation professionnelle, Service de la formation des adultes. Éd. Guy Binsfeld. 234 p. . Iwwer Bierg an Dall: Lëtzebuerger Auteuren op der Rees, Éd. Guy Binsfeld, 2005 D'Messer am Réck., Éd. Guy Binsfeld, 2006 Iwwer Grenzen., Éd. Guy Binsfeld, 2007 E Buch am Zuch. Initiativ Freed um Liesen, 2009, 2011, 2017, 2022 100 Jahre Feuerwehrverband Kanton Capellen Capellen: Feuerwehrverband, 2010 Commémoration Anne Beffort, Mamer 2010, Cercle philatélique, 2010 Saz fir Saz: Texter iwwer Musek, Éd. Guy Binsfeld, 2010 Am anderen Ende der Lichtung : Luxemburger Autoren über Leben, Tod und Trauer, Éd. Guy Binsfeld, 2010 Erënnerungsraim: Texter iwwer Konscht, Kultur a Kollektiounen, Éd. Guy Binsfeld, 2013 Fester feiren: Texter iwwer Uläss, Gäscht a Festivitéiten Éd. Guy Binsfeld, 2014 Lies de bal, zesumme mat Cathy Clement, Lucien Blau, Josy Braun, Tullio Forgiarini, Pol Greisch, Jhemp Hoscheit, Nico Graf, Roger Manderscheid, Editions Saint-Paul , Editions Guy Binsfeld, 2014, 2020 Wat war an wat ass: 75: 1945-2020: d‘Erënnerungsbuch vum Useldinger Fussballveräin F.C. Jeunesse Useldange, 2020
Traducteur Charles Dickens : E Wantermäerchen, Edit. Guy Binsfeld 1998. Dieter Konsek : D'Julie an d’Dramvillercher, Edit. Guy Binsfeld 2000. Debbie Lavreys : Wat ass da mam Mound lass?, Edit. Guy Binsfeld 2006. Lëtzebuerg, e Land a seng Leit, Imprimerie Centrale, 2007 (du Luxembourgeois en Allemand, Français et Anglais) Sarah Salmona: Esou sinn ech. ALAN. 2016
Production en collaboration Brochure pédagogique à l'occasion de la représentation théâtrale: Mississippi-Boys de Ed Maroldt, Ville de Luxembourg, 1983 Michel Rodange Owend 2001: Programm, Comité Alstad, 2001 Deutsch Luxemburgisches Wörterbuch, 2004, Edit. Saint-Paul 100 Joer Marcel Reuland, CNL, 2005 Dictionnaire Français Luxembourgeois, 2006, Edit. Saint-Paul Lieux de mémoire nr. 4, Thanksgiving 1944 zu Uselding, 2018, Ripevusch https://useldeng.lu/wp-content/uploads/2020/11/Ripevusch-2018-2-3.pdf
Filmographie Comme acteur 1983 : Congé fir e Mord, par Paul Scheuer 1984 : E Fall fir sech, par Menn Bodson et Marc Olinger 1985 : Déi zwéi vum Bierg, par Menn Bodson, Marc Olinger et Gast Rollinger (TV) 1989 : De falschen Hond, par Menn Bodson, Marc Olinger et Gast Rollinger (TV) 1989 : Mumm Sweet Mumm, par Paul Scheuer, Georges Fautsch et Maisy Hausemer 1992: Haute Tension, Episode Adieu marin.. 1992 : E Liewe laang, par Menn Bodson, Marc Olinger a Gast Rollinger 1993 : Three Shake-a-Leg Steps to Heaven, par Andy Bausch 1997 : Lorenz im Land der Lügner, par Jürgen Brauer 2010 : Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher, par Andy Bausch 2012 : D'Belle Époque, par Andy Bausch 2013 : D'Fifties zu Lëtzebuerg, par Andy Bausch 2018 : Superjhemp Retörns, par Felix Koch
Comme scénariste 1985 : Déi zwéi vum Bierg 1989 : De falschen Hond
Comme voix d'emprunt 2015 : De klenge Prënz , voix de l'aviateur (Antoine de Saint-Exupéry) 2017: Jean Nicolas Raus. Ingenieur luxembourgeois en Russie et en Pologne, Document audiovisuel par Philippe Leydenbach (en luxembourgeois et en français) 2018: Den Tram, émission sur RTL 2022: Den Henri Losch erzielt Seeërcher a Legenden, LiteraTour, Gemeng Beetebuerg (publication posthume)
Audio Henri Losch : E Bouf erzielt - Eng gewéinlech, ongewéinlech Kannerzäit am Krich, CD Audio, lu par l'auteur, Éditions Guy Binsfeld, September 2007, 11 histoires, 72 minutes De Grompere Kinnek: Eng flott Geschicht, 2007 Pétrusse Express: la voix du guide touristique en luxembourgeois
Distinctions et commémoration 1985: Concours littéraire Actioun Lëtzebuergesch: 2. Prix (Nouvelle), Den Hielännerstack
2006: Poème de Josy Braun à l'occasion du 75e anniversaire de Henri Losch.
25.05.2016: Soirée 85. Anniversaire de Henri Losch, Centre national de littérature (Mersch), Ministère de la Culture du Luxembourg
15.01.2022: Soirée Henri Losch sur RTL
Reportages et publicités 1991: 100 Joer Dicks, Hei Elei Kultur, 23.11.1991 2020: Publicité pour la Caisse Médico-Complémentaire Mutualiste Luxembourg 2021: Dikrich TV avec Sandy Lahure
Interviews et articles
Monsieur-Monsieur (Henri Losch), In: Luxemburger Wort, 19.10.1973 DAS TOTALE THEATER „Ennerwee“, ein Stück von Pol Greisch, uraufgeführt vom „Théâtre Ouvert Luxembourg“. In: Luxemburger Wort, 27.01.1978. Le Quichotte interpreté par Henri Losch, In: Luxemburger Wort, 25.06.1980 Don Quichotte (Henri Losch) tel qu'il surgit de l'imagerie de notre enfance, In: Luxemburger Wort, 28.06.1980 Misch Bock und Henri Losch als eigenbröterische Rentner. Zwei Figuren wie aus einem Stück von Becket, d'Lëtzebuerger Land, 22.01.1982 Deemols, wéi d'Naziën hei waren. "Déi Zwéi vum Bierg" ab diesem Sonntag im "Hei elei kuck elei". Ein Fernsehfilm über dunkle Zeiten. In: Télécran 26.01.1985 "De Brëcker" [De falschen Hond]. In: Revue 05.04.1989. Henri Losch: Der Gentleman des Luxemburger Theaters. In: Lëtzebuerger Sonndesblad S 06.04.1997. Vun Zauberinnen, Ritter a Buergen an der Kannerliteratur. In: LiteraTour, S.8-9. 26.02.2003 Am grujelegen Tunnel. In: LiteraTour, S.9. 25.02.2004. Wider das Vergessen: Henri Losch. In: Revue (n.39), S.106-109. 25.09.2004. Henri Losch: E Bouf erzielt: Eng gewéinlech, ongewéinlech Kannerzäit am Krich. In: Livres-Bücher-n.10, S.15. 15.10.2004 La guerre racontée par un enfant. Henri Losch vient de sortir "E Bouf erzielt", il y relate son enfance durant les heures noires de la Seconde Guerre mondiale. In: Le Quotidien 29.10.2004 Eng gewéinlech, ongewéinlech Kannerzäit am Krich. In: LiteraTour, S.16-17. 24.11.2004 Losch, Henri: E Bouf erzielt. In: Galerie 23, S.296-297. 2005 Entre Résistance et résistances. Les films documentaires luxembourgeois ayant pour sujet la Deuxième guerre mondiale, de "Pour la Liberté" à "Heim ins Reich". In: Lëtzebuerger Kino, S. 44-55. 2005. "Friedhof der Kuscheltiere" meets "Fünf Freunde". Im Zeitalter von Handys und Computerspielen könnte sich Henri Loschs Krimi Häerzerkinnek als spannende Alternative zur Glotze erweisen. In: d'Lëtzebuerger Land 18.10.2007. "Das Reisen ist anders geworden" In: Schéi Vakanz, Das informative Reisemagazin der Unternehmensgruppe Sales-Lentz. Nummer 30, S.22-23, Juli 2010. Interview: Henri Losch - Koppeges & Bosseges. YouTube, binsfeldmultimedia. 28.11.2012 Henri Losch, en engagéierte Schoulmeeschter Luxemburger Wort, 26.04.2013 Reportage: E Schoulmeeschter erzielt... Koppeges an Bosseges, vum Henri Losch. Eldoradio, 2013 Henri Losch - Ech soe JO zum Awunnerwahlrecht. YouTube, Platforme Migrations et Integrations. 29.05.2015 Live! Planet People mam Henri Losch RTL, 03.12.2015 Lecture vun heiheem: "D'Rennscheier vum Henri Losch". RTL Kultur 01.02.2016. Zum 85. von Henri Losch: Alles Guddes "Här Lehrer"! Luxemburger Wort, 15.07.2016. De Freides-Invité vum 15. Juli: Henri Losch RTL Radio Lëtzebuerg 15.07.2016. Nei um Bichermaart: De Kregéiler - E Frënd vun der Natur erzielt RTL Kultur, 13.10.2017 Den Henri Losch am Gespréich mam Jean-Claude Majerus Radio 100,7 , 06.11.2017 Elefantengedächtnis, Henri Losch In: Revue, S.30-31. 08.11.2017 Lecture vun heiheem: "De Kregéiler - e Frënd vun der Natur erzielt" Henri Losch RTL Kultur 08.01.2018. Lecture vun heiheem: "Sympathesch Kauzen" vum Henri Losch. RTL Kultur 02.08.2018. Witzige Geschichten über schrullige Typen. In: Lëtzebuerger Journal, 10.08.2018 Alles begann mit einem Comic. In: Lëtzebuerger Journal, 22.08.2018. Invité am Moies-Magazin: Henri Losch. Radio 100,7 , 10.12.2018 Herz und Seele des Mameranus: Hohe Lions-Auszeichnung für Henri Losch. In: Luxemburger Wort, 05.04.2019. Buch vun der Woch: D'Rennscheier vum Henri Losch. RTL Radio, 06.08.2019. Die Faszination von Kriegsbildern in Zeiten von Corona. In: Luxemburger Wort, 26.03.2020. RTL Afterwork: mam Henri Losch RTL Radio, 19.04.2021-24.04.2021 Ein Dorf als Stellvertreter. In: Luxemburger Wort, S.13, 26.07.2021. Henri Losch - Ons zerschloen Dierfer - MHsD. YouTube, Diekirch Museums, 23.11.2021 Presentatioun: Den Henri Losch erzielt Seeërcher a Legenden, Commune de Bettembourg YouTube, 11.04.2022 (publication posthume)
Divers Henri Losch travaillait également durant des années comme guide touristique, entre autres pour l’agence de voyage Sales-Lentz. Au cours de sa vie, il a pu visiter une cinquantaine de pays à travers le monde comme touriste et guide.
En 1987, il était représentant de la délégation luxembourgeoise au Sommet de la Francophonie à Québec, Canada.
Notes et références
Liens externes
Catégorie:Naissance en juillet 1931 Catégorie:Naissance à Diekirch Catégorie:Acteur luxembourgeois du XXe siècle Catégorie:Acteur luxembourgeois du XXIe siècle Catégorie:Écrivain luxembourgeois du XXe siècle Catégorie:Écrivain luxembourgeois du XXIe siècle