Jacques-Jean Dutry, né le à Gand et dans cette ville, est un architecte originaire des Pays-Bas méridionaux. Il a dessiné les plans de plusieurs châteaux, maisons de campagne et jardins dans la région de Gand (Flandre-Orientale, Belgique)J. Immerzeel, De levens en werken der hollandsche en vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters, van het gegin der vijftiende eeuw tot heden, 1842, lire en ligne; C. Piron, Algemeene levensbeschrijving der mannen en vrouwen van Belgïe, welke zich door hunne dapperheid, vernuft, geest, wetenschappen, kunst, deugden, dwalingen of misdaden eenen naem verworven hebben seders de eerste tijden tot den dag van heden, Mechelen, J.-F. Olbrechts, 1860, lire en ligne; The Architectural Publication Society, The Dictionary of Architecture, Volume II, London, Thomas Richards, 1892, p. 87; A. von Wurzbach, Niederländisches Künstler-Lexikon, Erster Band, Wien und Leipzig, Verlag von Halm und Goldmann, 1906, ; Allgemeines Künstler-Lexikon, Band 31, München Leipzig, K G Saur, 2002, ; U. Thieme et al., Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, Zehnter Band, Leipzig, Verlag von E.A. Seemann, 1914, ; D. Van de Vijver, Ingenieurs en architecten op de drempel van een nieuwe tijd (1750-1830), Leuven, Universitaire Pers Leuven, 2003, ; lire en ligne..

Biographie Famille Jacques-Jean (Jacobus-Joannes) Dutry, né à Gand le J. Immerzeel, De levens en werken der hollandsche en vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters, van het gegin der vijftiende eeuw tot heden, 1842, lire en ligne; A. von Wurzbach, Niederländisches Künstler-Lexikon, Erster Band, Wien und Leipzig, Verlag von Halm und Goldmann, 1906, ; Allgemeines Künstler-Lexikon, Band 31, München Leipzig, K G Saur, 2002, ; U. Thieme et al., Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, Zehnter Band, Leipzig, Verlag von E.A. Seemann, 1914, ., est le treizième enfant d'Adrien et de Marie-Anne Fermondt. Il épouse à Gand (Saint-Michel-Sud) le Anne-Marie Fermondt, fille de son cousin germain l'architecte Josse Fermondt et de Louise-Josèphe Hebbelynck, dont il eut onze enfantsR. Dutry et T. Dutry, "Origines et descendance de l'architecte gantois Jacques Dutry (1746-1825)", Le Parchemin, n° 481, janvier-février 2026, pp. 15-23..

Formation Il apprend les premiers éléments d’architecture à l'Académie royale des beaux-arts de Gand, où il remporte le le premier prix de la seconde classe, et le le premier prix de la première classe d'architectureEgidius Karel Joseph Van de Vivere, Philippe Lambert Spruyt, Konst-lievende mengelingen uytgegeven door de Koninglyke Akademie van Teeken-, Schilder- en Bouwkunden opgerecht binnen de Stad Gend, Gand, P.-F. de Goesin, 1794, et 55. lire en ligne. Il reçoit parallèlement une formation traditionnelle de maître d'œuvre au sein de la corporation des Métiers unis des Charpentiers et des Menuisiers de Gand où il reçoit la maîtrise en 1773. En , il informe la direction de l’Académie royale des beaux-arts de Gand qu’il quitte l’école et se rend à Paris avec quatre autres condisciples de la section d’architectureT. De Doncker, Hupsicheyt en hantgedaet. Kunstacademie en ambachtsgilden te Gent ca. 1748-1800. Proefschrift voorgelegd tot het behalen van de graad van Doctor in de geschiedenis, Universiteit Gent, Faculteit Letteren & Wijsbegeerte, 2013, p. 130 lire en ligne..

Carrière À partir de 1776, il est mentionné dans l’annuaire de Gand comme maître charpentier. Il habite alors rue aux Draps (Drabstraat) à Gand chez son cousin germain, l’architecte et maître maçon Josse Fermondt. En 1787, il s'établit quai des Dominicains (Predikherenlei). À partir de 1784, il devient juré et maître à l’épreuve de la corporation des Métiers unis des Charpentiers et des Menuisiers de Gand. Pendant la révolution brabançonne, il exerce temporairement la fonction de directeur de travaux publicsP. Lenders, Gent, en stad tussen traditie en verlichting (1750-1787) : een institutionele benadering, Kortijk-Heule, U.G.A., 1990, p. 475.. De 1789 à 1808, il est en outre mentionné comme directeur-artiste de l'Académie royale des beaux-arts de GandLa quintessence du guide fidèle de la ville de Gand, Curieuse & Utile pour l'Année 1794, Gand, chez les Frères Gimblet lire en ligne; Almanach curieus en util voor het VIIIste Jaer der Fransche Republique, ofte den getrouwen wegwyser der commune van Gend en den gregoriaenschen almanach voor het jaer 1800, Gend, by de Gebroeders Gimblet; Nieuwen utilen almanach en wegwyzer der stad Gend, in 'h bezonder, en van het Departement der Schelde in het algemeyn voor het jaer XIII - M.D.CCC.V., Gend, by F.J. Bogaert-De Clercq lire en ligne.. Il devient l'un des principaux architectes actifs à Gand durant le dernier quart du . Ses biographes le décrivent surtout comme l’architecte de nombreux châteaux, maisons de campagne et jardins aux environs de Gand. Selon Dirk Van de Vijver, les dessins énumérés dans le catalogue de vente de sa bibliothèque et de sa collectionCatalogue d'une belle collection de livres, principalement d'Architecture, de la Science des Ingénieurs, de l'Hydraulique, de la Mécanique, de la Perspective, de l'Art de composer et d'embellir des Jardins dans le goût moderne, traités sur les Beaux-Arts, ... le tout délaissé par Jacques Dutry, en son vivant Architecte dans la ville de Gand, Gand, P.-F. de Goesin-Verhaeghe, 1825 lire en ligne témoignent de ses compétences comme ingénieur hydraulicien et bâtisseur d'églises pour les abbés de l'abbaye Saint-Pierre de GandD. Van de Vijver, Ingenieurs en architecten op de drempel van een nieuwe tijd (1750-1830), Leuven, Universitaire Pers Leuven, 2003, , lire en ligne; D. Van de Vijver, Les relations franco-belges dans l'architecture des Pays-Bas méridionaux 1750-1830, proefschrift, Katholieke Universiteit Leuven, 2000, 4dln..

Il décède à Gand le .

Style Son style est un classicisme strict marqué d'influences anglaises et françaisesU. Thieme et al., Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, Zehnter Band, Leipzig, Verlag von E.A. Seemann, 1914, ; P. Klopfer, Von Palladio bis Schinkel. Eine Charakteristik der Baukunst des Klassizismus, Eszlilngen a. N., Paul Neff Verlag (Max Schreiber), 1911, .. À ce titre, il est un des représentants de l'architecture néoclassique en Belgique.

Réalisations Il est surtout cité pour avoir dessiné les plans du château Gavergracht à Vinderhoute (1807), pour le compte de la famille van de Woestyne-Clemmen. Ce château est répertorié par l'architecte gantois Pierre-Jacques Goetghebuer dans son livre Choix des monumens, édifices et maisons les plus remarquables du royaume des Pays-Bas, publié à Gand en 1827Pierre-Jacques Goetghebuer, Choix des monumens, édifices et maisons les plus remarquables du royaume des Pays-Bas, Gand, Imprimerie de A.-B. Stéven, 1827, ; A.-G.-B. Schayes, Histoire de l'architecture en Belgique, depuis les temps les plus reculés jusqu'à l'époque actuelle, T. II, Bruxelles, 1852, pp. 653-654; P. Klopfer, Von Palladio bis Schinkel. Eine Charakteristik der Baukunst des Klassizismus, Eszlilngen a. N., Paul Neff Verlag (Max Schreiber), 1911, ; Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Rijksdienst voor Monumenten-en Landschapszorg, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4nd, Gent, Snoeck, Ducaju & Zoon, 1983, ..

Parmi ses autres réalisations, sont également cités :

le presbytère (actuellement la maison communale) de Dentergem (1784-1785)E. Bekaert, "Het Dentergemse gemeentehuis 1784-1994. Verleden en heden van een gebouw en zijn bewoners", Het tijdschrift van het Gemeentekrediet, jg. 48, nr. 188, 1994/2, .; la chaire à prêcher de l'église Saint-Jacques à Gand (1786-1787), en collaboration avec les sculpteurs Jacques Lagye et Charles van PouckeBaron Verhaegen, Les églises de Gand, Tome II, Bruxelles, Nouvelle société d'éditions, 1938, planche 6, figure 8; Inventaire archéologique de Gand, XII, 1899, ; A. Jacobs, Laurent Delvaux (Gand, 1696 - Nivelle, 1778), Paris, Arthena, 1999, .; la tour astronomique du château de Leeuwergem (1807) pour le comte Jean-Baptiste d'Hane-SteenhuyseJ. Immerzeel, De levens en werken der hollandsche en vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters, van het gegin der vijftiende eeuw tot heden, 1842, lire en ligne; C. Piron, Algemeene levensbeschrijving der mannen en vrouwen van Belgïe, welke zich door hunne dapperheid, vernuft, geest, wetenschappen, kunst, deugden, dwalingen of misdaden eenen naem verworven hebben seders de eerste tijden tot den dag van heden, Mechelen, J.-F. Olbrechts, 1860, lire en ligne; Allgemeines Künstler-Lexikon, Band 31, München Leipzig, K G Saur, 2002, ; U. Thieme et al., Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, Zehnter Band, Leipzig, Verlag von E.A. Seemann, 1914, ; J. Vandenbruaene, Astronomische gids voor België, ASP, 2009, p. 110.; le jardin anglais du château d'Ooidonk à Bachte-Maria-Leerne (1810); le jardin du château de WondelgemJ. Immerzeel, De levens en werken der hollandsche en vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters, van het gegin der vijftiende eeuw tot heden, 1842, lire en ligne; C. Piron, Algemeene levensbeschrijving der mannen en vrouwen van Belgïe, welke zich door hunne dapperheid, vernuft, geest, wetenschappen, kunst, deugden, dwalingen of misdaden eenen naem verworven hebben seders de eerste tijden tot den dag van heden, Mechelen, J.-F. Olbrechts, 1860, lire en ligne; F. De Potter et J. Broeckaert, Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen: Arrondissement Gent, 1,1. Aalter, Afsneê, Asper, Astene, Baaigem, Bachte-Maria-Leerne, Balegem, Bellem, Bottelare, St.-Denijs-Westrem, Destelbergen, Besteldonk, Volume 1, Gent, Annoot-Braeckman, 1864-1870, lire en ligne; Allgemeines Künstler-Lexikon, Band 31, München Leipzig, K G Saur, 2002, ; U. Thieme et al., Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, Zehnter Band, Leipzig, Verlag von E.A. Seemann, 1914, .; un château à QuatrechtJ. Immerzeel, De levens en werken der hollandsche en vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters, van het gegin der vijftiende eeuw tot heden, 1842, lire en ligne; Allgemeines Künstler-Lexikon, Band 31, München Leipzig, K G Saur, 2002, ; U. Thieme et al., Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, Zehnter Band, Leipzig, Verlag von E.A. Seemann, 1914, .; une maison de campagne à Merelbeke.

Notes et références

Articles connexes Liste d'architectes belges

Catégorie:Architecte belge du XVIIIe siècle Catégorie:Architecte belge du XIXe siècle Catégorie:Naissance en septembre 1746 Catégorie:Naissance à Gand Catégorie:Décès en février 1825 Catégorie:Décès à Gand Catégorie:Décès à 78 ans