Cette page liste les principales inscriptions en gaulois ainsi que leurs translittération et traduction proposée.
Alphabet gallo-étrusque
Lieu de la découverte Date de découverte Support de l'inscription Inscription Traductions proposées Notes Référence RIGIllustration Briona 1859 stèle 𐌗𐌅𐌍𐌏𐌗𐌅𐌋𐌉𐌊𐌏𐌉𐌊𐌖𐌉𐌗𐌏𐌔 𐌋𐌄𐌊𐌅𐌗𐌏𐌔𐌅𐌍𐌏𐌊𐌏𐌐𐌏𐌊𐌉𐌏𐌔𐌔𐌄𐌗𐌖𐌐𐌏𐌊𐌉𐌏𐌔𐌄𐌔𐌅𐌍𐌄𐌊𐌏𐌗𐌉𐌅𐌍𐌅𐌃𐌄𐌖𐌉𐌑𐌄𐌏𐌔𐌗𐌅𐌍𐌏𐌗𐌅𐌋𐌏𐌔𐌊𐌅𐌃𐌍𐌉𐌕𐌖𐌔 . Todi 1839 stèle [𐌅𐌗]𐌄𐌊𐌍𐌅𐌗𐌉 𐌗𐌃𐌖𐌗𐌉[𐌊]𐌍𐌉 [𐌊𐌅𐌃]𐌍𐌉𐌗𐌖 𐌋𐌏𐌊𐌅𐌍 𐌊𐌏[𐌉]𐌔𐌉𐌔 [𐌗𐌃]𐌖𐌗𐌉𐌊𐌍𐌏𐌔
Alphabet grec Lieu de la découverte Date de découverte Support de l'inscription Inscription Traductions proposées Notes Référence RIGIllustration Alise-Sainte-Reine 1906 pierre οαμ[ο]ταλο[ς] αυουωτ […] σεσ […] λαμα :λαρμα […] βιρακοτωυτι […] αννο […] κοβριτουλω […] β:ατ […] δω […] Cavaillon 1910 stèle ελουισσα μαγουρειγι αουα Cavaillon 1910 stèle ατες ατεμαγουτι οννακουι Cavaillon 1993 pavement ι]οουιγκορειξ[ου]ελτουοσηλιοσλερετ]εκτου[ ]οσσον[ Collias 1869pilier εκιλιος ρ.ουμαν[ι]ος ανδοουναβο δ[ε]δ[ε] βρατου δεκαντεν Gargas 1880 bloc de pierre εσκεγγαι βλανδοουικουνιαι L'Isle-sur-la-Sorgue 1884 colonne αδγεννοριγ[ι] ουερετομαρε[ο]υι Montagnac 1898 chapiteau αλλετ[ει]νος καρνονου αλ[ι]σο[ντ]εας Nîmes 1742 chapiteau αρταρ[ος ι]λλανουιακος δεδε ματρεβο ναμαυσικαβο βρατου δε[καντεν] centré|vignette Nîmes 1876 pierre κασσιταλος ουρσικνος δεδε βρατου δεκαντεν αλα[-]εινουι Nîmes 1992 pierre νερτου[ αρος] βοιου[ κν ]ος ν[-]μαρος ανδουσ[ ιατισ ]- ]μαδερα [-] ειωραι[ -]ικναι [-] ε [-] ο [-] ικασσι[ Orgon 1886 pierre ουηβρουμαρος δεδε ταρανοου βρατου δεκαντεμ Les Pennes-Mirabeau 1973 bol εσκεγγολατι ανιατειος ιμμι Saignon 1867 pierre ]δβο [-]τοο [-] ουει ματικαν [-] λιουει καρνιτου[ Saint-Chamas 1949 vasque ]πορειξ ιουγιλλιακος δεδε βρατου βελεινο Saint-Germain-Source-Seine 1953 stèle δαγολιτους αυοωυτ Saint-Rémy-de-Provence 1950 autel κορνηλια ροκλοισιαβο βρατου δεκαντ[εν] Saint-Rémy-de-Provence 1950 autel ματρεβο γλανεικαβο βρατου δεκαντεν
Alphabet latin Lieu de la découverte Découverte Support de l'inscription Inscription Traductions proposées Notes Référence RIGIllustrationAlise-Sainte-Reine1839Pierre de Martialismartialis dannotali ieuru ucuete sosin celicnon ❦etic gobedbi dugiíonti ío ục̣uetin in [ ]ạlisiía L-13centré|vignette Argenton-sur-Creuse 1978 pot à cuire vercobretos readdas « Le magistrat a consumé entièrement » (incertain)« Le magistrat a sacrifié » (incertain)« Le magistrat a déposé » (incertain)« Le magistrat a offert » (incertain) Argenton-sur-Creuse 1973 cruche en terre labrios neat uxoune « Labrios a confié [incertain] à Uxouna » Autun 1844 cartouche en pierre licnos contextos ieuru anualonnacu canecosedlon « Licnos Contextos a dédié à Anvalonnacos le siège (d'or [incertain]) » Autun 1914 peson de fuseau marcosior - maternia « Que je sois chevauchée (moi) Maternia » (incertain)« Je veux chevaucher avec Maternia » (incertain)« Je veux être chevauché(e) par Maternia » (incertain) Autun 1914 peson de fuseau nata uimpi - curmi da Auxey pierre iaccauos oppianicnos ieuru brigindone cantalon Banassac 1872 coupelle en céramique neddamon delgu linda Banassac 1937 coupe en céramique lubi rutenica onobía tíedi ulano celicnu Banassac 1937coupe en céramique billicotas rebellias tioinuoru siluanos Banassac 1937 petit vase citmi ate solaslubi tarcot esoes Bath 1979 pendentif adixoui deuina deueda andagin uindiorix cuamunai Beaumont 1847 subroni sumeli uoretouirius Les désinences sont latines. Bordeaux formules de Marcellus exugri conexugri glion aisus scrisumio uelor exugri conexugri lau Bordeaux formules de Marcellus in mon derco marcos axat ison Cajarc 1968 assiette ... redresta in uertamon nantou Caudebec 1886figurine rextugenos sullias auuot Chamalières1971Tablette de Chamalièresandedion uediiumi dijiuion ri sun artiu mapon aruerriiatin
lopites snieððdic sos brixtia anderon
clucion floron nigrinon adgarion aemili
on paterin claudion legitumon caelion
pelign claudío pelign marcion uictorin asiatI
con aððedilli etic secoui toncnaman
toncsiiontío meion ponc sesit bue
tid ollon reguccambion exsops
pissiiumi tsoccaanti rissu ison son
bissiet lugedessummiiis luge
dessumíis lugedessumiis luxeJe soumets à la Bonne Force des dieux et des Ande-dii Maponos Qui-Donne-Satisfaction, Pour que tu dises, pour nous et pour eux, les formules magiques des enfers, Caius Lucius Florus Nigrinus, l'invocateur, Aemilius Paterinus, Claudius Legitumus, Caelius Pelignus, Claudius Pelignus, Marcius Victorinus Asiaticus fils d'Adsedillos et tous ceux que les Secui détestent, tous ceux-là ils les dévouent. Quiconque que ma tablette a lié, que pour lui tout os droit devienne courbe.
Celui que je lie avec cela, il deviendra aveugle par l'effet de cette Bonne Flèche.
Consume ceux que j'ai dévoués; consume-les bien.L-100centré|vignetteChartres2011tablette de défixion en plomb Couchey 1853 passoire doiros segomari iuru alisanu Grenouilly 1894stèle eluontiu ieuru . aneuno oclicno . lugurix aneunicno Grafenstein 1977 tuile mogu . ciss[-petilau . íex[-ne . sadiíes[-ollo . so . uilo . [-ona . dom.. · oc[ollo . so . uia . [Ilugnu . si[ La Graufesenque 1901céramique aricani lubitias ris tecuan doedo tidres trianisautagis cintux . xxc tuϑos decametos luxtostuϑos . cintux. [luxtodos . casidanaíone . legitum La Graufesenque 1901 céramique sioxti albanos panna extra tuϑ La Graufesenque 1901céramique prinas sibu [ -ta tuddus[- La Graufesenque 1901 céramique peculia rosiru ni adlo ni colliautoDécoupage incertain.peculiaro siruni a(c) fronico(s) lliautoDécoupage incertain. La Graufesenque 1901céramique lubi caunonnas sincera La Graufesenque1901céramiqueautagis cintux XXI tuθos decametos luxtosalt= Inscription d’époque romaine en écriture cursive gravée après cuisson sur un plat de céramique sigillée provenant de La Graufesenque. Il s’agit d’un bordereau de cuisson détaillant les quantités et les types de poteries lors d’une fournée. Conservée au musée Fenaille à Rodez (Aveyron).|vignetteLes Martres-de-VeyresL-71Lezoux1891statue en arkosea[ ... ] ie[uru] eso[ ... ]L-8-2centré|vignette Lezoux 1958 céramique serucnus euru num auitogniu duci Découpage incertain. serullius euru nemnu atigne duci an[ Découpage et lecture incertaine. Lezoux 1974 terrine de poterie e[s]o ieuri rigani rosmertiac « J'ai dédié à la Reine et à Rosmerta »« La Reine (en association) avec Rosmerta a offert cela » Lezoux années 1970 assiette [c]omíos [eu]ru clebíli caniísro « Comios a offert à Clebila la corbeille »« Comios a dédié à Clebila la corbeille » Lezoux 1880 céramique calia ueíobiu sauni tíoberte mouno « Je me marierai avec Cala fille de Saunos qui a porté Mo(g)unos » Lezoux1970Plat de Lezoux (céramique)centré|vignetteL'Hospitalet-du-Larzac1983Plomb du LarzacL-98centré|vignette Limé 1887 vase ibetis uciu . andecari. biiete « Buvez de ceci (et) soyez très aimables » Monastère-sous-Rodez 1870 tablette de défixion en plomb bregissa branderix drondo gines
drondo metis denuntio tibi ne acce
dat termina mea mol…ius bregissa
branderix drondo genes drondo metis
denuntio tibi ne accedas termina
mea mol… breigissa … …
…dron… drondometes den[untio…]
accedas […ter]mina me…
amol… Nommé Plomb de Mas-MarcouL. Dausse, Le plomb de Mas-Marcou. P.V. Soc. Lettres Sc. Arts Aveyron, 46, 1993, ,p. 459-465 et parfois indiqué comme trouvé à Flavin centré|vignette Naintré 1795 menhir ratin briuatiom frontu tarbetis[co]nios ieuru « Frontu fils de Tarbetiscos a dédié le rati- des Brivates » Néris-les-Bains 1836 pierre bratronos nanton(t)icn[os] epađatextorici leucutio suiorebe logitoi « Bratonos fils de Nantonios a [établi ?] pour Epatsatectorix le leucutios avec les sœurs » Nevers 1492 pierre andecamulos . toutissicnos ieuru « Andecamulos fils de Toutissos a dédié ... » Paris piliers taruos trigaranus « Le Taureau aux trois grues » Paris piliers senant u[-]etlon « Ils accomplissent un sacrifice ... » Plumergat 1858 borne vabros [-]at atrebo aganntobo durneo giapo « Vabros a dressé [ceci] aux pères borneurs pour Giapos fils de Dumos » Ptuj 1894 pierre artebudzbrogdui « Artebrudz(os) pour Celui-du-Pays » Reims 1898 bague versui diuuogna uixuuioni « Diuuogna pour Uixuuio(na), fils de Versuos » Saint-Germain-Source-Seine 1953 stèle aresequani ariíos iourus luciío[n] nertecoma[ri] Saint-Révérien 1914 peson moni gnatha gabi - buđđuton imon Le mot « buđđuton » signifierait littéralement peson, néanmoins le sens métaphorique désignerait le pénis. Sazeirat 1864 pierre sacer peroco ieuru duorico u.s.l.m. Sens 1914 peson geneta imi - daga uimpi Séraucourt 1848 vase Buscilla sosio legasit in alixie magalu Thiaucourt 1885 bague adiantunne ni exuerti ni nappisetu Segmentation de L. Fleuriot. adiantunne, ni exuertinin appisetu Segmentation de Meid.
Inscription à l'authenticité incertaine Lieu de la découverte Découverte Support de l'inscription Inscription Traductions proposées Notes Référence RIG Berne 1984 plaque de zinc ΔΟΒΝΟΡΗΔΟ ΓΟΒΑΝΟ ΒΡΕΝΟΔΩΡ ΝΑΝΤΑRΩR Peut-être une falsification.
Notes et références Notes
Références
Annexes Bibliographie
Articles connexes Calendrier de Coligny Plat de Lezoux Tablette de Chamalières Plomb du Larzac Recueil des inscriptions gauloises (RIG)
Catégorie:Langue gauloise Inscriptions en gaulois Inscriptions en gaulois