ou (souvent identifié par l'abréviation HPM) est un ensemble de , publiés en deux séries entre 1836 et 1901, et contenant des documents historiques principalement relatifs au royaume de Sardaigne.
Présentation Les volumes, initialement consacrés uniquement à l'histoire du royaume de Sardaigne, ont été réalisés par la Mission royale pour l'étude de l'histoire de la Patrie (), fondée en 1833 à Turin par le roi Charles-Albert.
Un titre alternatif Monumenta historiæ patriæ a été utilisé sur la page de titre et dans le faux-titre des volumes II à V et uniquement dans le faux-titre à partir du volume X.
Le (, IV) ne fut publié qu'en 1955.
Volumes
Première série Tome I. Chartarum, I, Turin, 1836. Indice dei documenti [du au ] Chartae Chartae saeculi VII • Chartae saeculi VIII • Chartae saeculi IX • Chartae saeculi X • Chartae saeculi XI • Chartae saeculi XII • Chartae saeculi XIII
Tome II. Leges municipales, I, Turin, 1838. Statuta ac privilegia civitatis Secusiae (Suse) Statuta et privilegia civitatis Augustae Praetoriae (Aoste) Statuta et privilegia civitatis Niciae (Nice) Statuta consulatus ianuensis (Gênes) Statuta et privilegia civitatis Taurinensis (Turin) Statuta Societatis beati Georgii populi Chieriensis (Chieri) Statuta communis Casalis (Casale Monferrato) Statuta civitatis Eporediae (Ivrée) Statuta civitatis Montiscalerii (Moncalieri)
Tome III. Scriptorum, I, Turin, 1840. Anciennes chroniques de Savoye. Perrinet Dupin, Chronique du conte Rouge. Chronica latina Sabaudiae Chronica abbatiae Altaecumbae Chronica iuvenalis de acquino ab anno usque ad annum MDXV Domenici Machanei, Epitomae historicae Pierre de Lambert, seigneur de la Croix, Mémoires sur la vie de Charles duc de Savoye neuvième, dès l'an MDV jusqu'en l'an MDXXXIX , avec un discours sommaire sur le succès du siège mis au devant du château et cité de Nice par François roy de France et par le Turch Barberosse de l'an MDXLIII (« discours sommaire sur le succès du siège... » )
Giuseppe Cambiano, de' signori di Ruffia, Historico discorso al serenissimo Filippo Emanuele di Savoia, principe di Piemont
Tome IV. Scriptores, II, Turin, 1839. Pietro Gioffredo, Storia delle Alpi Marittime, libri XXVI. Corografia [livres 1 à 2] • Storia [livres 1 à 26] • Indice
Tome V. Scriptorum, III, Turin, 1848. Fragmenta chronicae antiquae civitatis Pedonae [Fragments de la chronique de l'ancienne cité de Pedona] Vita beati Dalmatii Chronicon novaliciense Waltharius Beati Heldradi novaliciensis abbatis vita Necrologium prioratus sancti Andreae taurinensis Necrologium monasterii sanctorum Solutoris, Adventoris et Octavii taurinensis Sancti Iohannis confessoris archiepiscopi ravennatis ecclesiae vita Libellus narrationis seu chronicon coenobii sancti Michaelis de Clusa Willelmus, moine, Venerabilis Benedicti clusensis abbatis vita Summariae constitutiones monasterii beatae Mariae de Abundantia Necrologium monasterii beatae Mariae de Abundantia Fragmentum martyrologii ecclesiae beati Evasii casalensis Necrologium ecclesiae beati Evasii casalensis Necrologium insignis collegii canonicorum sanctorum Petri et Ursi Augustae Praetoriae Selecta e libro anniverssariorum, refectoriorum, vigiliarum et missarum conventualium ecclesiae cathedralis augustanae Martyrologium graeco-augustanum ecclesiae sancti Mauricii de Brusson in valle Challand apud Augustanos Kalendarium augustanum Extractus anniversariorum, refectoriorum, vigiliarum et missarum conventualium fieri solitarum in ecclesiae cathedrali civitatis Augustae Praetoriae Ogerii Alpherii (Alferii), Fragmenta de gestis astensium Memoriale Guilielmi Venturae civis astensis de gestis civium astensium et plurium aliorum Memoriale Secundini Venturae civis astensis Gioffredo della Chiesa, Cronaca di Saluzzo (Saluces) Galeotto del Carretto, Cronica di Monferrato (Montferrat) Benvenuti Sangeorgii chronicon Iacobi ab Aquis (Iacopo da Acqui/Giacomo d'Acqui), Chronicon imaginis mundi
Tome VI. Chartarum, II, Turin, 1853. Chartae ab anno DCC ad annum MCCLXXXXIX Indice dei documenti • Chartae saeculi VIII • Chartae saeculi IX • Chartae saeculi X • Chartae • Chartae • Chartae Ursonis Notarii Genuensis, Carmen, saec. XIII.
Tome VII. Liber Iurium Reipublicae Genuensis, I, Turin, 1854. Chartae Index documentarum • Chartae saeculi X • Chartae saeculi XI • Chartae saeculi XII • Chartae saeculi XIII • Chartae saeculi XIIII • Index rerum et verborum
Tome VIII. Edicta Regum Langobardorum [Édits des rois des Lombards], Turin, 1855. Edicta Regum Langobardorum Edictum Rotharis Regis (Rothari) • Edictum Grimowaldi Regis (Grimoald de Bénévent) • Edictum Liutprandi Regis (Liutprand) • Edictum Rachis Regis (Ratchis) • Edictum Ahistulfi Regis (Aistolf) • Appendices • Appendix I : Chronicon Gothanum • Appendix II : Origines Langobardicae • Appendix III : Langobardorum Regum leges ad edictum non pertinentes • Appendix IIII : Karoli Magni francorum et langobardorum regis (Charlemagne) • Appendix V : Adelchis Beneventanorum ducis • Appendix VI : Inscriptiones langobardicae • Appendix VII : Ad leges langobardicas glossae cavenses et eporedienses • Appendix VIII : Glossarium cavense • Appendix VIIII : Glossarium matritense • Appendix X : De filiis clericorum constitutio sub romanorum imperatorum nomine conficta • Appendix XI : Ad memoratorium De mercedibus magistrum comacinorum adnotationes caroli promis • Notae criticae et variae lectiones •
Tome IX. Liber Iurium Reipublicae Genuensis, II, Turin, 1857. Chartae ab anno MCXXXVIII ad annum MCCCCXLVII Index documentorum • Chartae saeculi XII • Chartae saeculi XIII • Chartae saeculi XIV • Chartae saeculi XV • Index rerum et verborum •
Tome X. Codex diplomaticus Sardiniae, I, Turin, 1861. Codice diplomatico di Sardegna
Tome XI. Scriptores, IV, Turin, 1863. Guillelmini Schiavinae (Guglielmino Schiavina), Annales alexandrini Anastasii Germonii (Anastasio Germonio), Commentariorum Josephi Francisci Meyranesii (Giuseppe Francesco Meyranesio), Pedemontium sacrum
Tome XII. Codex diplomaticus Sardiniae, II, Turin, 1868. Codice diplomatico di Sardegna con altri documenti storici Dissertazione sesta • Diplomi e carte del secolo decimoquinto [XV] • Dissertazione settima • Diplomi e carte del secolo XVI • Dissertazione ottava • Diplomi e carte del secolo decimosettimo [XVII] •
Tome XIII. Chartarum, III, Torino, 1873. Codex diplomaticus Langobardie Giulio Porro Lambertenghi, al lettore, 58 p. • Chartae saeculi VIII • Chartae spuriae saeculi VII et VIII, quae omittuntur • Chartae saeculi IX • Chartae spuriae saeculi IX • Chartae saeculi X • Chartae spuriae saeculi X • Index chartarum • Glossarium • Index nominum • Indice corografico
Tome XIV. Comitiorum, pars prior, Turin, 1879. Atti e documenti delle antiche assemblee rappresentative nella Monarchia di Savoia, tomo primo, anni 1264-1560, Cuba, éd. Frederigo Emanuele Bollati.
Tome XV. Comitiorum, pars altera, Turin, 1884. Atti e documenti delle antiche assemblee rappresentative nella Monarchia di Savoia, tomo secundo, anni 1561-1766, Cuba, éd. F. E. Bollati di Saint Pierre.
Tome XVI Part I. Leges Municipales, II, pars prior, Turin, 1876. Liber statutorum consulum cumanorum justicie et negotiatorum (Côme) Antonius Ceruti, benevolo lectori, 8 p. • Liber statutorum consulum cumanorum iusticie et negociatorum Statutorum novocomensium pars altera (Côme) Statuta communitatis Novariae (Novare) Antonius Ceruti, benevolo lectori, 17 p. • Statuta communitatis Novariae Liber consuetudinum Mediolani anno MCCXVI collectarum (Milan) Iulius Porro Lambertenghi, benevolo lectori, 8 p. • Liber consuetudinum Mediolani anno MCCXVI Statuta iurisdictionum Mediolani (Milan) Antonius Ceruti, benevolo lectori, 4 p. • Statuta iurisdictionum Mediolani 47 p.
Tome XVI Part II. Leges Municipales, II, pars altera, Turin, 1876. Statuta communis Vercellarum (Verceil) Giovambatista Adriani, ai lettori cortesi, 75 p. • Statuta communis Vercellarum Statuta civitatis Brixiae / Statuti bresciani del secolo XIII (Brescia) Prefiazone 16 p. • Tavola dei consoli, podestà, vicarii, capitani ecc. che ressero Brescia dai primi tempi del comune fino al 1832 • Statuti di Brescia dell'anno MCCCXIII • Federico Odorici, Antecedenti istorici, 4 p. • Statuta civitatis Brixiae MCCCXIII Degli statuti italiani e in particulare delle collezioni più antico statuto di Bergamo (Bergame) Antiquae collationes statuti veteris civitatis Pergami
Tome XVII. Codex diplomaticus ecclesiensis, Turin, éd. Fratres Bocca bibliopolas regis, 1877 Villa di Chiesa Notizie storiche Dell'industria delle Argentiere nel territorio di villa di Chiesa (iglesias) in Sardigna nei primi tempi della dominazione aragones Breve di Villa di Chiesa di sigerro approvato con carta dell'Infante Don Alfonso d'Aragona degli 8 giugno 1327 Codice diplomatico ecclesiense
Tome XVIII. Leges Genuenses, Turin, 1901. Leges genuenses (Gênes)
Tome XIX. Liber potheris communis civitatis Brixiae (Brescia), Turin, éd. Fratres Bocca bibliopolas regis, 1899. Francesco Bettoni Cazzago et Luigi Francesco Fè d'Ostiani, Prefazione al Liber potheris Liber potheris cumunis civitatis Brixiae
Tome XX. Leges Municipales, IV, Turin, 1955. Statuti di Pinerolo (Pignerol) e statuti di Chieri (Chieri).
Seconde série Tome XXI. Codex diplomaticus Cremonae, I, Torino, 1895. Codice Diplomatico Cremonese (Crémone), 715-1334, vol. I. Lorenzo Astegiano, Prefazione • Secolo VIII • Secolo IX • Secolo X • Secolo XI • Secolo XII • Secolo XIII
Tome XXII.' Codex diplomaticus Cremonae, II, Torino, 1898. Codice Diplomatico Cremonese, 715-1334, vol. II. Secolo XIV • Documenti di Guastalla e Luzzara fino all'anno 1127 • Documenti della lite con l'Abate di S. Sisto di Piacenza per Guastalla e Luzzara (1193-1227) • Documenti della lite con Anselmo Selvatico e l'Abate di S. Sisto di Piacenza per Castelnuovo Bocca d'Adda (1226- 1234) • Documenti della lite con Bonino Mommolerio di Asti (1224-1230) • Codice segnato IHS (Iesus) oppure Investiturarum (1206-1225) • Carte della Capsa Monetae (1225-1229) • Codice C. Provvisioni della Gabella Magna (1255-1310) • Documenti non cremonesi conservati nell'Archivio del comune di Cremona • Serie dei Vescovi di Cremona, fino al 1335 • Serie dei Rettori di Cremona, fino al 1335 • Serie dei Cremonesi che ebbero ufficio in altri Comuni, fino al 1335 • Ricerche sulla Storia Civile del comune di Cremona, fino al 1334''
Notes et références
Voir aussi
Bibliographie .
Articles connexes Royaume de Sardaigne (1720-1861)
Liens externes Site de la Deputazione Subalpina di Storia Patria
Catégorie:Royaume de Sardaigne (1720-1861) Catégorie:Histoire de l'Italie Catégorie:Texte historique en latin Catégorie:Littérature de langue italienne Catégorie:Littérature de langue française