miniatura|dereita|Fiódor Linde dirixe ós soldados do rexemento Finlandski cara a sede do Goberno provisional o . A crise de abril de 1917 en Rusia foi o primeiro conflito grave entre o Goberno provisional ruso e o Soviet de Petrogrado tras a creación de ambos durante a Revolución de Febreiro. Xurdida polo desacordo entre os obxectivos de paz condicional dos dirixentes da maioría no Soviet e a postura a favor da continuación da participación rusa na guerra mantendo os obxectivos do anterior réxime tsarista, levou á dimisión do ministro de Exteriores, Pavel Miliukov e á formación do primeiro gabinete de coalición entre liberais e socialistas moderados, que se mantivo con grandes tensións até a Revolución de Outubro cando os bolxeviques derrocaron ao Goberno.
Antecedentes Trala Revolución de Febreiro, a cooperación entre o Goberno provisional e o Soviet de Petrogrado parecía fluída. Durante a recente celebración da primeira conferencia nacional dos soviets, a postura de cooperación co Goberno liberal levada a cabo polo soviet da capital recibira o apoio abafador dos delegados. O programa de Goberno pactado entre o comité executivo do soviet da capital e o Comité provisional da Duma Estatal anunciado o , pero sen abandonar mentres o conflito mundial. O ,con todo, non incluía mención algunha á política exterior do país. Ante a importancia do asunto, presentou unha segunda declaración máis detallada do seu programa cinco días máis tarde na que, por primeira vez, tratábanse a guerra e os asuntos exteriores do país:
miniatura|esquerda|Irakli Tsereteli, destacado menxevique que logrou impor o «defensismo revolucionario» como posición do Soviet de Petrogrado e do seu comité executivo e que dirixiu as conversacións co Goberno provisional durante a crise de abril que acabou coa marcha de Pavel Miliukov e Aleksandr Guchkov e o ingreso de ministros socialistas no gabinete. Esta declaración mostraba a decisión do Goberno de non cambiar a postura rusa anterior á Revolución de Febreiro e reflectía a opinión do ministro de Exteriores, Pavel Miliukov, dirixente dos kadetes. Miliukov esperaba erroneamente que unha onda de patriotismo facilitase o reforzamento da fronte e das operacións militares; a maioría da poboación, pola contra, había tempo que perdera calquera entusiasmo pola contenda. Esperábase, en efecto, que o novo Goberno abandonase os obxectivos expansionistas do anterior e dedicásese a lograr unha paz democrática entre os contendentes. A capacidade do Exército de continuar o conflito, a pesar do apoio explícito dalgunhas unidades a manterse na guerra, era moi dubidoso. Para Miliukov, calquera cambio da política exterior rusa respecto da guerra debía pactarse cos Aliados. Na súa opinión, o camiño á paz era o da vitoria militar.
Dous días máis tarde, o , Miliukov reiterou nunha rolda de prensa que a revolución non se estendería á política exterior rusa. Segundo Miliukov, a revolución achegara Rusia aos Aliados ao convertela nun país democrático que defendía os mesmo obxectivos de xustiza e democracia que estes. O ministerio apenas sufriu cambios de persoal, de acordo coa liña continuista de Miliukov e a pesar das protestas dalgúns revolucionarios. A pesar de negalo, o ministro defendía a política expansionista rusa dos seus predecesores e pronto tratou de obter garantías Aliadas sobre as promesas territoriais realizadas anteriormente ao país. Os Aliados comprometéronse a favorecer a anexión rusa do mar de Mármara, o Bósforo e os Dardanelos, ademais de Constantinopla e certas zonas costeiras anexas. Ademais, un acordo con Francia prometera recentemente a Rusia ampliar as súas fronteiras occidentais mentres Francia facía o propio coas súas orientais.
A postura a favor dunha paz con condicións do Soviet publicada o encontrouse coas declaracións contrarias do ministro de Exteriores do Goberno provisional. O e por influencia do Tsereteli, o comité executivo do soviet adoptara a postura "defensista revolucionaria", a favor dunha paz democrática entre os contendentes pero sen abandonar mentres o conflito mundial. O , Miliukov declarara que Rusia combatía para obter os territorios con poboación de lingua ucraína de Austria-Hungría, Constantinopla e os estreitos do mar Negro, indignando intensamente aos membros do Soviet; tachou a petición do Soviet dunha paz sen anexións nin compensacións como unha "fórmula alemá que tratan de facer pasar por socialista internacionalista". Para o Soviet, a renuncia ás anexións territoriais eran un requisito para emprender a sinatura dunha paz negociada. As publicacións desataron unha campaña crítica co Goberno e, en especial, con Miliukov pola súa actitude ante a guerra. Este contraatacou a través de Rech, o diario do seu partido, e tratou ao tempo de recoller o apoio das tropas, tanto as da capital como as da fronte, para a súa posición, o que poñía en perigo a autoridade do Soviet. Para o ministro de Defensa, o Soviet non era máis que o representante pasaxeiro dunha parte minúscula da poboación rusa, sen autoridade para ditar a política exterior da nación, que el desexaba que continuase sendo pro-aliada e dominada polo Consello de Ministros.
Miliukov só logrou silenciar as críticas dos seus colegas no Consello de Ministros ameazando con dimitir e retirar aos membros do seu partido do Goberno, no que eran maioría. Ao día seguinte, a comisión de nexo entre o Soviet co Goberno, encabezada por Irakli Tsereteli, acudiu a tratar os desacordos co Goberno. Aínda que ambas partes coincidían na necesidade de reforzar a fronte, disentían sobre a política exterior máis adecuada para logralo. Os delegados do Soviet expuxeron a súa postura defensista –convertida grazas á influencia de Tserteli en maioritaria no comité executivo central do soviet e dominante ata o outono–: a necesidade de rexeitar os antigos tratados imperialistas e proclamar a continuación da guerra era necesaria só ata a próxima conclusión dunha paz xeral negociada. Fronte a esta posición, o Goberno mostrouse dividido: Miliukov rexeitou os razoamentos do Soviet, pero outros ministros mostráronse máis dispostos a aceptalos en parte. Esta larga sesión acabou simplemente coa promesa do Goberno de estudar as propostas do Soviet. Nas deliberacións posteriores, Miliukov encontrouse en minoría. O gabinete redactou unha proclama que non foi do gusto do Soviet que rexeitouna, aínda que o Goberno negouse a realizar máis concesións que as que reflectía o documento.
O , porén, o Goberno viuse forzado a publicar unha rectificación ás declaracións do ministro, xa co beneplácito do Soviet, que cría que reflectía o abandono ás anexións territoriais que defendía. A declaración, porén, fíxose simplemente para calmar ao Soviet e aos partidos socialistas, sen intención real de cambiar a política do Goberno e sen ser comunicada no estranxeiro. Miliukov seguiu facendo declaracións en defensa da anexión de Constantinopla e os estreitos, atizando así a oposición ao Goberno. As diferenzas de opinión entre a maioría do gabinete e o soviet –cuxa opinión representaba en solitario Kerenskii no Consello de Ministros– subsistían. A presión doutros ministros e da delegación socialista aliada non conseguiu obrigar a Miliukov a publicar unha nova nota deixando claro a renuncia rusa ás anexións e indemnizacións de guerra, a pesar da súa promesa de facelo.
O o soviet publicara a súa chamada á paz mundial baseada nun pacto que excluíse as anexións es as indemnizacións de guerra. Preocupado pola diverxencia entre os seus chamamentos e as declaracións do Goberno, o Soviet de Petrogrado tratou de que o gabinete publicase o seu chamamento á paz como declaración oficial, reuníndose unha delegación do Soviet co gabinete o .
Negociacións entre o Soviet de Petrogrado e o Goberno provisional miniatura|Pavel Miliukov, ministro de Exteriores do Goberno provisional ruso e partidario de que Rusia continuase loitando na primeira guerra mundial, foi o causante e principal vítima da «crise de abril». A delegación do Soviet, que incluía a Matvéi Skóbelev, Irakli Tsereteli e Víctor Chernov, recentemente regresado do exilio e moi crítico coas accións de Miliukov, defendeu a publicación do manifesto de marzo como documento oficial, argumentando que a renuncia aos obxectivos imperialistas do antigo réxime reforzaría a imaxe de Rusia entre os Aliados e a decisión dos soldados da fronte a continuar a loita, esta vez na defensa de obxectivos máis democráticos.
Miliukov mostrouse claramente contrario, expresando a súa convicción de que a publicación do manifesto avivaría os temores do Acordo sobre unha próxima retirada de Rusia da guerra. Ante a falta de apoio dos seus colegas de gabinete, que non desexaban entrar en disputas co Soviet, cedeu finalmente. Os representantes do Soviet asumiron que a nota que publicaría Miliukov sería a emitida polo Soviet en marzo e que se faría inmediatamente, pero non foi así.
Tensión Mentres Miliukov atrasaba a publicación do manifesto, o Goberno trataba de conseguir o apoio explícito do Soviet para un novo crédito de guerra, o chamado «Crédito pola Liberdade», que o Soviet negouse a apoiar ata que se houbera publicado o comunicado a favor da paz e renunciado aos obxectivos do antigo réxime que se ía pospoñendo.
O Soviet de Petrogrado contou co apoio das delegacións Aliadas que chegaban a Rusia e que, aínda que simpatizaban en ocasións con Miliukov, crían que a súa posición non favorecía a revitalización das operacións militares rusas e considerábano con escasa influencia. As declaracións de Kerenskii o sobre a próxima entrega aos Aliados dunha nova nota diplomática causou desgusto no gabinete, que desmentiunas dous días máis tarde, pero ao prezo de enfurecer ao soviet, que exixiu a súa inmediata entrega aos Aliados. Miliukov, pola súa banda, seguía rexeitando unha estratexia militar puramente defensiva e rexeitaba que o Goberno pregarase aos ditados do soviet en política exterior.
O presidente do Goberno, o príncipe Georgii Lvov, avisou ao soviet a noite do da comunicación do manifesto oficialmente aos Gobernos Aliados e á prensa, pero esta nota contiña un anexo de Miliukov que desgustou profundamente aos dirixentes do Soviet da capital. O engadido de Miliukov deu a impresión aos socialistas de expresar apoio á continuación incondicional da guerra e ao mantemento dos obxectivos tsaristas, incluíndo as indemnizacións de guerra. A súa entrega aos Aliados o día anterior, Primeiro de maio pareceu unha afronta intencionada de Miliukov. Este limitarase a engadir o anexo á nota orixinal, recalcar a intención de Rusia de continuar combatendo ata a vitoria decisiva e substituír a mención de anexións e indemnizacións por «garantías e sancións», léxico que espertou as sospeitas do soviet.
Oposición do Soviet de Petrogrado Inmediatamente reuniuse o comité executivo, que mostrou a súa indignación pola medida de Miliukov. Moitos vían a nota do ministro como unha provocación intencionada cara ao Soviet. A sesión foi tensa e unánime o rexeitamento á nota de Miliukov. As medidas contra a acción do Goberno, con todo, foron intensamente debatidas, non habendo acordo de principio sobre o que o Soviet debía facer como resposta. Algúns, especialmente os membros máis esquerdistas, defenderon facer un chamamento ao pobo a saír ás rúas para protestar contra a actitude gobernamental. Finalmente a proposta moderada de Tsereteli de negociar co Goberno antes de facer un chamamento ao pobo foi aprobada pola maioría. Tsereteli advertira que un chamamento ás masas podía desembocar facilmente no desencadeamento da guerra civil, que a maioría dos dirixentes do soviet desexaban evitar, especialmente se existía a posibilidade de manter a cooperación co Goberno.
Manifestacións e enfrontamentos