Melito de Canterbury, tamén chamado Melitón, ou Mellito, finado o 24 de abril de 624, foi o primeiro bispo de Londres, o terceiro arcebispo de Canterbury e un dos membros da misión gregoriana enviada a Inglaterra para converter aos anglosaxóns. Chegou en 601 cun grupo de clérigos enviados para aumentar a misión, e foi consagrado como bispo de Londres en 604. Melito foi o destinatario dunha famosa carta do papa Gregorio Magno coñecida como Epistola ad Mellitum, preservada nunha obra posterior do cronista medieval Beda, que suxire que a conversión dos anglosaxóns debía emprenderse gradualmente e integrar os costumes e rituais pagáns. En 610, Melito regresou a Italia para asistir a un consello de bispos, e volveu a Inglaterra cun cargamento de cartas papais para algúns dos misioneiros.
Melito foi obrigado a se exiliar de Londres polos sucesores pagáns do seu mecenas, o rei Saeberht de Essex, tras a morte de leste cara a 616. O outro mecenas de Melito, o rei Aethelberht de Kent, morreu ao redor das mesmas datas, o que o obrigou a buscar refuxio na Galia. Melito regresou a Inglaterra ao ano seguinte, despois de que o sucesor de Aethelberht se convertese ao cristianismo, pero non puido regresar a Londres xa que os seus habitantes seguían sendo pagáns. Melito foi consagrado como Arcebispo de Canterbury en 619. Durante o seu exercicio, presuntamente salvou á catedral e a gran parte da cidade, de maneira milagrosa, dun incendio. Tras a súa morte en 624, Melito foi reverenciado como un santo.
Primeiros anos O cronista Beda describe a Melito como alguén de nobres orixesBeda Ecclesiastical History p. 111, o en otras ediciones de Beda, al final del capítulo 6, Libro 2.. Nas súas cartas, o papa Gregorio Magno referíase a el como abade, pero non está claro se no pasado Melito fora abade dun mosteiro romano, ou se se trataba dun rango que lle foi outorgado para facilitar a súa viaxe a Inglaterra ao convertelo en líder da expedición. O rexistro papal, unha listaxe das cartas enviadas polos papas, descríbeo como un "abade en Francia" no resumo da correspondencia, pero a propia carta só di "abade"Church "Paganism in Conversion-age Anglo-Saxon England" History p. 164. A primeira vez que se menciona a Melito historicamente falando é nas cartas de Gregorio, polo que non se coñece nada máis sobre o seu pasadoBrooks "Mellitus (d. 624)" Oxford Dictionary of National Biography. Parece probábel que fose nativo de Italia, como todos os demais bispos consagrados por AgostiñoHigham Convert Kings p. 96.
Viaxe a Inglaterra O papa Gregorio enviou a Melito a Inglaterra en xuño de 601, en resposta a unha petición de Agostiño, o primeiro arcebispo de Canterbury. Agostiño necesitaba que máis clérigos se unisen á misión gregoriana, que estaba a realizar conversións no reino de Kent, entón gobernado por Aethelberht. Os novos misioneiros trouxeron consigo un agasallo en forma de libros e "todas as cousas necesarias para a adoración e o ministerio da Igrexa". Un cronista de Canterbury, Thomas de Elmham, asegurou no século XV que en Canterbury se conservaban aínda libros dos traídos a Inglaterra por ese segundo grupo, aínda que non sinalou cales. Unha investigación dos manuscritos existentes de Canterbury mostra que un dos libros que posibelmente perdurou a través dos anos foron os evanxeos de San Agostiño, agora en Cambridge, Corpus Christi College, Manuscrito (MS) 286Outro posíbel supervivente podería ser a Regra de San Bieito, agora MS Oxford Bodleian Hatton 48 (Colgrave "Introduction" Earliest Life of Gregory the Great pp. 27–28). Outro evanxeo, escrito con estilo italiano, e moi relacionado cos evanxeos de San Agostiño é o MS Oxford Bodelian Auctarium D.2.14, que mostra evidencia de que estivo en mans anglosaxoas no período correcto. Por último, un fragmento dun traballo de Gregorio Magno, agora na biblioteca Británica como parte do MS Cotton Titus C quizais chegou cos misioneiros (Lapidge Anglo-Saxon Library pp. 24–25).. Xunto á carta para Agostiño, os misioneiros trouxeron unha carta para Aethelberht, instando o rei a se comportar como o emperador romano Constantino I o Grande e forzar a conversión dos seus súbditos ao cristianismo. Tamén se lle animaba a destruír todos os santuarios pagánsMayr-Harting Coming of Christianity p. 64Brooks Early History of the Church of Canterbury p. 9Beda A History of the English Church and People pp. 85–86Mayr-Harting Coming of Christianity p. 62Markus "Gregory the Great and a Papal Missionary Strategy" Studies in Church History 6 pp. 34–37..
O historiador Ian Wood suxeriu que a viaxe de Melito a través da Galia puido incluír os bispados de Vienne, Arlés, Lión, Tolón, Marsella, Metz, París e Ruan, como evidencian as cartas que Gregorio mandou a eses bispos solicitando o seu apoio para a compañía de Melito. Gregorio tamén escribiu aos reis francos Clotario II, Teoderico II e Teodeberto II, e tamén a Brunegilda, avoa rexente de Teodeberto e Teoderico. Wood cre que ese chamamento xeral á realeza e o episcopado francos foi un intento de asegurar un maior apoio á misión gregorianaWood "Mission of Augustine" Speculum p. 6. Durante a súa viaxe a Inglaterra, Melito recibiu unha carta de Gregorio autorizando a Agostiño a converter os templos pagáns en igrexas cristiás, e a converter os sacrificios de animais pagáns en festexos cristiáns para facilitar a transición ao cristianismo. A carta de Gregorio marca un cambio na estratexia misioneira, e foi posteriormente incluída na Historia ecclesiastica gentis Anglorum de BedaMarkus "Gregory the Great's Europe" Transactions of the Royal Historical Society p. 26Beda History of the English Church and People pp. 86–87Beda o venerable, Histoire Ecclésiastique du peuple anglais libro I, capítulo XXXII, 2-7 en André Crépin (ed.), Sources Chrétiennes, Les Éditions du Cerf, París 2005, p. 254-258.. Coñecida como a Epistola ad Mellitum, entra en conflito coa carta enviada a Aethelberht, o que o historiador R. A. Markus interpreta como un punto decisivo na historia misioneira, xa que a conversión forzosa dá paso á persuasiónSpiegel "'Tabernacula' of Gregory the Great" Anglo-Saxon England 36 pp. 2–3Epistola ad Mellitum, PL 77, 1215-1217; Beda o venerable, Histoire Ecclésiastique du peuple anglais libro I, capítulo XXX, 2-4 en André Crépin (ed.), Sources Chrétiennes, Les Éditions du Cerf, París 2005, p. 247-251. Pode consultarse en latín aquí.. Esta perspectiva tradicional, que a Epístola representa unha contradición coa carta a Aethelberht, foi cuestionada polo historiador e teólogo George Demacopoulos, quen argumenta que a carta a Aethelberht buscaba principalmente animar ao rei en temas espirituais, mentres que a Epístola foi enviada para dar conta de asuntos puramente materiais, polo que ningunha das dúas entra en contradición coa outraDemacopoulos "Gregory the Great and the Pagan Shrines of Kent" Journal of Late Antiquity pp. 353–369.
Bispo de Londres A data exacta da chegada de Melito e o seu grupo a Inglaterra descoñécese, pero sen dúbida xa se atopaba no país en 604, cando Agostiño o consagrou como bispo, na provincia dos saxóns orientais, converténdoo no primeiro bispo de Londres (Londres era a capital dos saxóns orientais).Fryde, et al. Handbook of British Chronology p. 219Brooks Early History of the Church of Canterbury pp. 11–13a A cidade era unha elección lóxica para un novo bispado, xa que era o centro da rede de camiños do sur. Era tamén unha antiga cidade romana, e moitos dos esforzos da misión gregoriana centrábanse en lugares como leste. Antes da súa consagración, Melito bautizou a Saeberht, sobriño de Aethelberht, quen posteriormente autorizou o establecemento do bispado. A igrexa episcopal construída en Londres probabelmente foi fundada por Aethelberht, en lugar de Saeberht. Aínda que Beda rexistrou que Aethelberht outorgou terras para apoiar ao novo episcopado, unha carta que tentaba facerse pasar por unha concesión de terras de Aethelberht a Melito é unha falsificación posterior. miniatura|343x343px|Escenas da Paixón dos evanxeos de San Agostiño (c. século VI), posibelmente traídos por Melito a Inglaterra. Aínda que Gregorio dispuxera que Londres se convertese no arcebispado meridional da illa, Agostiño xamais trasladou a sede episcopal a Londres, e no seu lugar consagrou a Melito como un bispo corrente alí.Aínda que o historiador S. Brechter argumenta que Agostiño transladou o arcebispado a Londres, e que Melito foi o seu sucesor alí en lugar de Lourenzo, isto demostrose que é moi improbábel (Wallace-Hadrill Bede's Ecclesiastical History of the English People p. 39). Tras a morte de Agostiño en 604, Canterbury continuou sendo a sede do arcebispado meridional, e Londres permaneceu como bispado. É posíbel que o rei de Kent non desexase que se exercese unha maior autoridade episcopal fóra do seu propio reino
Melito asistiu a un consello de bispos en Italia en febreiro de 610, convocado polo papa Bonifacio IV. O historiador N. J. Higham cre que unha das razóns da súa presenza podería ser o tentar establecer a independencia da igrexa inglesa da francesaHigham Convert Kings p. 115. Bonifacio fixo que Melito levase dúas cartas papais de volta a Inglaterra, unha para Aethelberht e a súa xente, e outra para Lourenzo, o arcebispo de CanterburyBrooks Early History of the Church of Canterbury p. 13. Tamén trouxo os decretos do sínodo a InglaterraBlair World of Bede pp. 86–87. Non sobreviviron as cartas ou documentos orixinais deste sínodo, aínda que algúns foron falsificados nas décadas de 1060 e 1070 aproximadamente, en Canterbury. Durante o seu período como bispo, Melito asinou xunto a Xusto, o bispo de Rochester, unha carta escrita por Lourenzo aos bispos celtas alentando á igrexa celta a adoptar o método romano para calcular a data da PascuaStenton Anglo-Saxon England p. 112.
Tanto Aethelberht como Saeberht morreron cara a 616 ou 618, provocando unha crise na misión. Ningún do tres fillos de Saeberht converteuse ao cristianismo, e obrigaron a Melito a irse de Londres. Beda di que Melito foi obrigado a se exiliar porque rexeitou a petición dos irmáns de probar o pan sacramentalO historiador James Campbell cre que os irmáns puderon querer probar o pan ben porque pensaban que era máxico ou ben porque o pan era branco, algo raro naquela época(Campbell "Observations on the Conversion of England" Essays in Anglo-Saxon History pp. 77–78).. É imposíbel determinar a partir da cronoloxía de Beda se isto sucedeu inmediatamente tras a morte de Saeberht ou máis tarde, xa que Beda narra ambos os sucesos no mesmo capítulo pero non proporciona un marco de tempo exacto nin o lapso de tempo pasado entre os dous sucesos. O historiador N. J. Higham conecta este feito cun cambio na "supervisión real", do cristián celta Aethelberht ao pagán anglo-oriental Raedwald; Higham cre que isto sucedeu tras a morte de Aethelberht. Sostén que os fillos de Saeberht afastaron a Melito de Londres porque pasaran dunha supervisión celta a un anglo-oriental e, por tanto, xa non necesitaban manter a Melito, quen estaba relacionado co reino de Kent, no seu cargo.Hindley A Brief History of the Anglo-Saxons p. 36Higham Convert Kings p. 137Higham English Empire pp. 202–203
Melito fuxiu primeiro a Canterbury, pero Eadbald, sucesor de Aethelberht, tamén era pagán, polo que Melito, acompañado de Xusto, se refuxiou na Galia. Tras conseguir converter a Eadbald, Lorenzo ordenou que Melito regresase a Gran Bretaña. Descoñécese o tempo total do exilio de Melito. Segundo Beda, foi un ano, pero puido ser máis tempo. Con todo, Melito non regresou a Londres, porque os saxóns orientais seguían sendo pagánsLapidge "Mellitus" Blackwell Encyclopedia of Anglo-Saxon England. Aínda que Melito fuxiu, non parece haber ningunha persecución seria dos cristiáns do reino saxóns orientalHigham Convert Kings pp. 135–136. As terras dos saxóns orientais non foron ocupadas de novo ata que Cedd foi consagrado como bispo en 654 aproximadamenteHigham Convert Kings pp. 234–237.