Jeanine Áñez Chávez, nada en San Joaquín, Beni, 13 de xuño de 1967, é unha avogada, presentadora de televisión e política boliviana, que ocupou o cargo de presidenta de Bolivia de forma interina entre 2019 e 2020, tras a renuncia de Evo Morales.
Antes de asumir a presidencia boliviana, Jeanine Áñez ocupou o cargo de vicepresidenta segunda da Cámara de Senadores de Bolivia. A súa ascensión ao cargo foi formalmente lexitimada polo Tribunal Constitucional Plurinacional horas máis tarde o mesmo día, que declarou que asumira legalmente o cargo "ipso facto", de acordo co precedente establecido pola Declaración Constitucional 0003/01 do 31 de xullo de 2001. Foi a segunda muller da historia de Bolivia en alcanzar a posición de presidenta despois de 40 anos, logo de Lidia Gueiler Tejada (1979-1980).
O 24 de xaneiro de 2020 anunciou a súa candidatura para as eleccións xerais de 2020 pola coalición "Juntos".• •
Traxectoria Jeanine Áñez naceu o 13 de xuño de 1967 na poboación de San Joaquín no Departamento do Beni. Os seus pais foron profesores, sendo a última filla dun total de sete do matrimonio.
Comezou os seus estudos escolares en 1972, nunha escola rural denominada "21 de agosto" de formación só para nenas. A súa nai chegaría a ser directora desta pequena unidade educativa. Graduouse como bacharel no ano 1984 na súa localidade natal.
En 1985 trasladouse a vivir á cidade da Paz, motivada pola falta de oportunidades de estudo no seu lugar de orixe. Na Paz ingresou inicialmente a estudar cursos de secretariado no Bolivian Institute e logo no Instituto Abraham Lincoln. En 1988 trasladouse a vivir á cidade de Santa Cruz de la Sierra onde completou a súa formación técnica, pasando cursos de computación e tamén de inglés. Naquela cidade coñeceu ao avogado beniano Tadeo Ribeira Bruckner (1960-2020) quen sería o seu primeiro esposo e co cal tería aos seus dous únicos fillos; Carolina Ribeira Áñez (1990) e José Armando Ribeira Áñez (1995).
En 1990, Jeanine Áñez xunto ao seu marido decidiron trasladarse a vivir á cidade de Trindad, onde estableceron a súa familia e onde tamén nacerían os seus dous fillos. Xa naquela cidade e durante a década de 1990, Jeanine Áñez ingresaría a estudar na Facultade de Ciencias Xurídicas, Políticas e Sociais da Universidade Autónoma do Beni "José Ballivián" (UABJB), titulándose anos despois como avogada de profesión en Ciencias Xurídicas e Dereito en 1997. esquerda|miniatura|Jeanine Áñez en 2016 En 1993, o seu esposo ingresou á política como concelleira do municipio de Trindad en representación da partido Unidade Cívica Solidariedade (UCS), pertencente nese entón ao líder político Max Fernández Rojas. Nas eleccións municipais de decembro de 1995, Tadeo logrou saír elixido como alcalde da cidade de Trindad para o período 1996-2000 novamente representando á UCS.
Durante a súa vida laboral, Áñez exerceu como directora e presentadora de televisión en Totalvisión e como membro do Comité Executivo Nacional do Movemento Demócrata Social (MDS).
Carreira política
Membro da Asemblea Constituínte (2006-2008) A entrada de Jeanine Áñez na política boliviana comezou a partir de 2006 cando en xullo dese mesmo ano participou nas eleccións para os membros da asemblea constituínte cuxo obxectivo sería redactar a nova Constitución Política do Estado de Bolivia. Aínda sendo unha muller de 38 anos de idade, Jeanine Áñez conseguiu ser elixida como membro da asemblea constituínte uninominal pola Circunscrición 61 en representación do partido do Poder Democrático Social (PODEMOS), liderado a nivel nacional Jorge Quiroga Ramirez. Durante o seu tempo como membro da asemblea constituínte (2006 - 2007), Jeanine Anez estaba vivindo na cidade de Sucre, onde formou parte da comisión de organización e estrutura do novo Estado, traballando tamén na parte do poder xudicial. Despois da conclusión da Asemblea Constituínte, volveu ao seu programa de televisión na cidade de Trinidad.
Senadora de Bolivia (2010-2015) En decembro de 2009, Jeanine Áñez participou nas eleccións nacionais dese ano, onde logrou ser elixida senadora polo Departamento de Beni en representación da alianza Plan Progreso para Bolivia-Converxencia Nacional (PPB-CN), liderada a nivel nacional por Manfred Reyes Villa. Áñez foi senadora na Asemblea Lexislativa Plurinacional entre 2010 e 2015.
Senadora de Bolivia (2015-2019) miniatura|270x270px|Áñez falando ante a prensa en 2018. Despois de permanecer como senadora no lexislativo durante case unha década (2010-2019) na cidade da Paz, Jeanine Áñez chegou á Presidencia de Bolivia en novembro de 2019.|alt= En outubro de 2014, Jeanine Áñez participou de novo nas eleccións nacionais, logrando tamén ser elixida de novo como senadora polo departamento do Beni en nome da alianza política Unidad Democrática (UD), liderada naquela época, a nivel nacional por Samuel Doria Medina. A pesar de que o mandato lexislativo de Jeanine Añez remataba oficialmente en 2020, tivo que renunciar ao seu posto en novembro de 2019 para asumir a presidencia boliviana aos 52 anos. Divorciouse do seu primeiro marido, Tadeo Ribera Bruckner, co cal chegara a formar unha familia. Tempo despois coñeceu á súa segunda parella, o colombiano Héctor Hernando Hincapie Carvajal..
Presidencia de Bolivia O 11 de novembro de 2019 tras a renuncia do presidente Evo Morales, (cualificada por algúns de golpe de Estado), do vicepresidente Álvaro García Linera, da presidenta do Senado Adriana Salvatierra (renuncia este última obxecto de certa controversia) e do Presidente da Cámara de Deputados Víctor Borda, Jeanine Áñez anunciou que estaría disposta a asumir provisionalmente a presidencia do país, seguindo a orde de sucesión para convocar novas eleccións de acordo coa liña de sucesión constitucional do país.
Asumir oficialmente a presidencia do Senado requiría a maioría dos votos do Senado, maioría en mans do Movemento ao Socialismo, antes de convocar unha sesión bicameral na que xuraría á xefatura interina e de transición do Estado.
Asunción ao cargo esquerda|miniatura|278x278px|Jeanine Áñez como Presidenta de Bolivia en decembro de 2019. O 12 de novembro de 2019, nunha curta sesión lexislativa sen quórum, Áñez proclamouse presidenta interina do Estado, alegando sucesión constitucional, baseándose así nun pronunciamento dese mesmo día do Tribunal Constitucional a favor da «inmediatez» da sucesión constitucional, sen necesidade de recorrer a algunha lei nin resolución do Lexislativo. Áñez obtivo o voto favorable dos partidos opositores, unha terceira parte do Parlamento, mentres que o Movemento Ao Socialismo, non participou na votación rexeitando a sucesión.
Tras o seu xuramento, Áñez dirixiuse ao Palacio de Goberno, acompañada dunha Biblia, e entoando despois o himno nacional. Xa no palacio, ofreceu declaracións desde o balcón presidencial, portando a banda presidencial. Pouco tempo despois da súa investidura, o Tribunal Constitucional Plurinacional recoñeceu a Áñez como a presidenta constitucional de Bolivia, e sinalou que «o funcionamento do órgano executivo de forma integral non debe verse suspendido, polo que o seguinte na liña sucesoria asume "ipso facto" a presidencia». Desta maneira, converteuse na segunda muller xefa de Estado na historia boliviana, logo de Lidia Gueiler Tejada.
O 13 de novembro a expresidenta do Senado boliviano Adriana Salvatierra descoñeceu a proclamación de Áñez como presidenta, e afirmou estar aínda en funcións como presidenta da cámara alta, alegando que a súa dimisión se produciu baixo presións de grupos opositores para facelo, renuncia que non foi tomada polo pleno do Senado para que, segundo ela, se fixese efectiva.
O 20 de novembro a bancada de ambas as cámaras do Movemento ao Socialismo (MAS) recoñeceu a asunción de Jeanine Áñez nun comunicado, afirmando que "a presidencia de Áñez xurdiu da sucesión constitucional" e sinalando que "o Presidente e Vicepresidente presentaron a súa renuncia" e que "cumprían asilo político en México, facendo abandono das súas funcións e provocando a vacante das mesmas".
Política interior e lexislativa
Preparativos electorais O 20 de novembro de 2019, o goberno interino presentou un proxecto de lei destinado a forxar un camiño cara a novas eleccións. A lei presentada polo goberno de Áñez di que se celebrarán eleccións 120 días despois do nomeamento das novas autoridades electorais, mesmas que deben ser elixidas nun máximo de 20 días. Unha vez nos seus cargos, os vogais do Tribunal Supremo Electoral terán 48 horas para facer pública a data dos comicios. A lei tamén establece que polo menos dous dos vogais deben ser indíxenas e tres mulleres.
Despois do debate nas dúas cámaras sobre a lei, acordouse por unanimidade a anulación dos comicios do 20 de outubro e o nomeamento dunha nova xunta electoral dentro dos 15 días da súa aprobación, achandando o camiño para unha nova votación.
O proxecto de lei, aprobado conxuntamente polo MAS e os lexisladores anti-Morales, foi aprobado o 23 de novembro. Neste prohibiuse a Morales participar nas novas eleccións. A cambio, o goberno de Áñez acordou retirar as forzas armadas de todas as zonas de protesta (aínda que a algúns militares aínda se lles permitiu permanecer nalgunhas compañías estatais para "evitar o vandalismo"), revogar o seu decreto polo que concedía a inmunidade do exército contra persecución criminal, liberar os manifestantes arrestados pro-Morales, protexer aos lexisladores e aos líderes sociais dos ataques e proporcionar indemnización ás familias dos asasinados durante a crise.
Nunha entrevista publicada polo diario boliviano Página Siete, Áñez rexeitou a posibilidade de presentarse como candidata nas eleccións presidenciais que se celebrarán nos próximos meses. Máis tarde o ministro interino da Presidencia, Yerko Núñez, afirmou de maneira oficial que Áñez rexeitara esa posibilidade. O 20 de decembro, doce vogais, seis titulares e seis suplentes do Tribunal Supremo Electoral xuraron o cargo e días máis tarde o vicepresidente do Tribunal Electoral de Bolivia, Óscar
Hassenteufel, anunciou que as eleccións xerais se celebrarían o próximo 3 de maio. O 24 de xaneiro de 2020 tras non chegar a un consenso entre a oposición para diminuír o número de candidaturas e así evitar a fragmentación do voto anti-Morales e a pesar das promesas de Áñez, esta anunciou a súa candidatura.
O 31 de decembro de 2019, o seu goberno emitiu á Asemblea Lexislativa Plurinacional do país para a súa aprobación, un proxecto que establecía o debate público e obrigatorio entre os candidatos á presidencia e vicepresidencia no marco do proceso preelectoral. O proxecto, que modificaba a Lei 026 do Réxime Electoral boliviano, tamén prevía que os debates foran emitidos de xeito obrigatorio e en directo polos medios estatais.dereita|miniatura|250x250px|Áñez coa banda presidencial logo de prestar xuramento o 12 de novembro. De esquerda a dereita están o seu fillo José Armando Ribera Áñez, Jeanine Áñez, a súa filla Carolina Ribera Áñez e o cívico Marco Antonio Pumari.
Contra os feminicidios A presidenta Áñez declarou o 13 de xaneiro de 2020 que ese ano sería o ano da loita contra o feminicidio e o infanticidio, co fin de deter a onda deses actos ilícitos que golpeaban Bolivia. Desde xaneiro, as autoridades rexistraron 73 feminicidios, o que o converteu no número máis alto desde 2013.
Neste contexto, o presidente anunciou un seguimento exhaustivo da creación de tribunais especiais para estes casos e criticou á xustiza polo lento avance dos procesos. Asegurou que o Estado boliviano ten a obriga de deter a violencia e evitar máis mortes de mulleres e nenos bolivianos e por iso declarou o ano da loita contra o feminicidio e o infanticidio.