O mar Báltico (do latín Mare Balticum) é un mar interior de auga salobre do norte de Europa aberto ao mar do Norte e, finalmente, ao océano Atlántico a través dos estreitos de Kattegat e Skagerrak. Os países que o rodean son (empezando pola península Escandinava e seguindo en sentido horario): Suecia, Finlandia, Rusia (óblast de Leningrado e Kaliningrado), Estonia, Letonia, Lituania, Polonia, Alemaña e Dinamarca.
A súa superficie é de 432 800 km² e inclúe dous grandes golfos: o golfo de Finlandia, entre o sur deste país e Estonia, e o golfo de Botnia, entre a costa oriental de Suecia e a occidental de Finlandia. Xeoloxicamente é moi novo: só existe desde o VI milenio a.C. É moi pouco profundo (a media é de 57 m; a profundidade máxima é de 459 m ao norte da illa sueca de Gotland), o que, unida á pouca apertura ao océano, fai a renovación das augas moi lenta e favorece os problemas de contaminación. As mareas son de moi pequena amplitude.
A cunca que drena ao mar Báltico abarca a totalidade dalgúns países ribeiregos como as repúblicas bálticas, Polonia e a rexión rusa de Kaliningrado. Ademais, estes ríos nacen en, ou atravesan territorios pertencentes a outros países que, malia non posuír costas, comunícanse ao mar por vía fluvial. Tal é o caso da República Checa, Eslovaquia, Ucraína e Belarús, quen acaban achegando auga (indirectamente) ao mar Báltico.
O mar Báltico é tamén, o maior depósito de ámbar do mundo e, ademais, a súa calidade é das mellores: dos vinte depósitos do mundo que hai de ámbar, dise que o do mar báltico só é superado polos de México e a República Dominicana, sendo o que máis ámbar de conífera produce e o de mellor calidade. Del extráense de 500 a 800 millóns de toneladas de ámbar.
Nomes O Mar Báltico recibe diferentes denominacións dependendo da lingua. As linguas románicas empregamos o nome de Báltico, semellante ás eslavas (Baltijas jūra en letón, Baltijos jūra en lituano), polonés (Morze Bałtyckie ou Bałtyk), ruso (Балтийское море, Baltískoie More) ou caxubio (Bôłt) así como as linguas bálticas e o inglés.
Por cuestións históricas, é coñecido polo mar do Leste no finés (Itämeri) e por todas as linguas xermánicas agás no inglés, (Ostsee en alemán,Østersøen en danés, Östersjön en sueco), agás o inglés. Finlandia limita co mar polo oeste, mais coñéceno como mar do Leste a causa da ocupación sueca durante gran parte da súa historia.
En estoniano escríbese Läänemeri (mar do Oeste). Definicións miniatura|upright|Estreito de Dinamarca e suroeste do mar Báltico miniatura|upright|Åland entre o mar Báltico e o golfo de Botnia Administración O Convenio de Helsinqui sobre a protección do medio mariño da zona do mar Báltico inclúe o mar Báltico e a baía de Kattegat, sen denominar o Kattegat como parte do mar Báltico, "Aos efectos desta convención, a "zona do mar Báltico" será o mar Báltico e a entrada do mar Báltico, delimitada polo paralelo do Skaw no Skagerrak nos 57°44,43'N". Historia do tráfico Historicamente, o Reino de Dinamarca recadaba dereitos de Sund (peaxe do estreito) dos barcos na fronteira entre o océano e o mar Báltico, sen saída ao mar, de forma conxunta: no Öresund, no castelo de Kronborg, preto de Helsingør; no Gran Belt, en Nyborg; e no Pequeño Belt, na súa parte máis estreita, entón Fredericia, despois de que se construíse esa fortaleza. A parte máis estreita do Pequeño Belt é o "Middelfart Sund", preto de Middelfart. Oceanografía Os xeógrafos coinciden en que a fronteira física preferida entre o mar Báltico e o mar do Norte é o Langelandsbælt (a parte sur do estreito do Gran Belt, preto de Langeland) e o estreito de Drogden-Sill. O estreito de Drogden está situado ao norte de baía de Køge e conecta Dragør, no sur de Copenhague, con Malmö; por el pasa o ponte de Oresund, incluído o túnel de Drogden. Segundo esta definición, os estreito daneses forma parte da entrada, pero a baía de Mecklemburgo e a baía de Kiel son partes do mar Báltico. Outra fronteira habitual é a liña entre Falsterbo, Suecia, e Stevns Klint ( "Acantilado de Stevns"), Dinamarca, xa que é a fronteira sur de Øresund. Tamén é a fronteira entre o Øresund meridional pouco profundo (cunha profundidade media de só 5-10 metros) e augas notablemente máis profundas. Hidrografía e bioloxía O sill de Drogden (profundidade de 7 m) establece un límite con Øresund e o sill de Darss) (profundidade de 18 m), e un límite co mar de Belt. Os sills pouco profundos son obstáculos para o fluxo de auga salgada pesada do Kattegat cara ás concas ao redor de Bornholm e Gotland.
O Kattegat e o suroeste do mar Báltico están ben osixenados e teñen unha rica bioloxía. O resto do mar é salobre, pobre en osíxeno e en especies. Así pois, estatisticamente, canto maior sexa a entrada incluída na súa definición, máis san parecerá o Báltico; pola contra, canto máis estrita se definida,, máis ameazada parecerá a súa bioloxía.
Historia Antigüidade En tempos do Imperio Romano, o mar Báltico era coñecido como o Mare Suebicum ou Mare Sarmaticum. Tácito describiu a Mare Suebicum, chamado así pola tribo Suebi, durante os meses de primavera, como un mar salobre onde o xeo rompe en anacos e flotan sobre el. Os Suebi acabaron emigrando ao suroeste para residir por un tempo na zona de Renania da Alemaña moderna, onde o seu nome sobrevive na rexión histórica coñecido como Swabia. Xordanes chamouno Mar xermánico na súa obra, a Getica. Idade Media miniatura|upright|Cabo Arkona na illa de Rügen en Alemaña, foi un lugar sacro da tribo Rani antes da cristianización. A principios da Idade Media, os mercadores nórdicos (escandinavos) construíron un imperio comercial ao redor do Báltico. Máis tarde, os nórdicos loitaron polo control do Báltico contra as tribos Wendish que habitaban en abéiraa sur. Os nórdicos tamén utilizaron os ríos de Rusia como rutas comerciais, chegando finalmente ata o mar Negro e o sur de Rusia. Este período dominado polos nórdicos coñécese como era viquinga.
Desde a era viquinga, os escandinavos refírense ao mar Báltico como Austmarr ("Lago do leste"). "Mar do leste", aparece no Heimskringla e Eystra salt aparece en Sörla þáttr. Saxo Grammaticus rexistrou en Gesta Danorum un nome máis antigo, Gandvik, o sufixo nórdico antigo "-vik" (para baía) revélanos que os viquingos correctamente considerárono como unha entrada do mar. Outra forma do nome, "Grandvik", testemuñada en polo menos unha tradución inglesa da Gesta Danorum, é probable que sexa un erro ortográfico.
Ademais de peixe, o mar tamén proporciona ámbar, especialmente das súas costas meridionais, dentro das fronteiras actuais de Polonia, Rusia e Lituania. As primeiras mencións de xacementos de ámbar na costa sur do mar Báltico remóntanse ao século XII."The History of Russian Amber, Part 1: The Beginning" Os países fronteirizos tamén exportaron tradicionalmente madeira, brea de pino, liño, cánabo e peles por barco a través do Báltico. Suecia exportaba desde principios da Idade Media ferro e prata extraídos alí, mentres que Polonia tiña e segue tendo extensas minas de sal. Así, o mar Báltico foi atravesado durante moito tempo por moita navegación mercante.
As terras da beira oriental do Báltico foron das últimas de Europa en converterse ao cristianismo. Isto ocorreu finalmente durante as cruzadas do norte: Finlandia no século XII por suecos, e o que hoxe é Estonia e Letonia a principios do século XIII por daneses e alemáns (Irmáns Livonios da Espada). A Orde Teutónica fíxose co control de partes da beira sur e leste do mar Báltico, onde estableceron o seu estado monástico. Lituania foi o último estado europeo en converterse ao cristianismo.
Un escenario de conflitos miniatura|upright|Principais rutas comerciais da Liga Hanseática (Hanse).miniatura|upright|A batalla naval do Sund tivo lugar o 8 de novembro de 1658 durante a guerra sueco-danesa.No período comprendido entre os séculos VIII e XIV, houbo moita piratería no Báltico desde as costas de Pomerania e Prusia, e os Irmáns das vituallas apoderaronse de Gotland.
A partir do século XI, as costas meridionais e orientais do Báltico foron colonizadas por emigrantes procedentes principalmente de Alemaña, un movemento chamado o Ostsiedlung ("asentamento do leste"). Outros colonos eran dos Países Baixos, Dinamarca e Escocia. Os eslavos polabios foron asimilados gradualmente polos alemáns.Wend – West Wend . Britannica.com. Retrieved on 23 June 2011. Dinamarca gradualmente gañou o control sobre a maior parte da costa do Báltico, ata que perdeu gran parte das súas pertenzas logo de ser derrotado na batalla de Bornhöved de 1227.
Entre os séculos XIII e XVI, a maior forza económica do norte de Europa era a Liga Hanseática, unha federación de cidades mercantís en torno ao mar Báltico e o mar do Norte. No século XVI e principios do XVII, Polonia, Dinamarca e Suecia loitaron polo Dominium maris baltici ("Señorío sobre o mar Báltico"). Finalmente, foi Suecia quen abarcaba virtualmente o mar Báltico. En Suecia, o mar pasou a denominarse Mare Nostrum Balticum ("O noso mar Báltico"). O obxectivo da guerra sueca durante o século XVII era converter o Báltico nun mar exclusivamente sueco (Ett Svenskt innanhav), algo que se conseguiu excepto a parte entre Riga en Letonia e Stettin en Pomerania. Con todo, foron os holandeses quen dominaron o comercio do Báltico no século XVII.
No século XVIII, Rusia e Prusia convertéronse nas principais potencias marítimas. A derrota de Suecia na Gran Guerra do Norte levou a Rusia á costa oriental. Rusia converteuse e seguiu sendo unha potencia dominante no Báltico. Pedro o Grande viu a importancia estratéxica do Báltico e decidiu fundar a súa nova capital, San Petersburgo, na desembocadura do río Nevá no extremo oriental do golfo de Finlandia. Había moito comercio non só dentro da rexión do Báltico, senón tamén coa rexión do mar do Norte, especialmente o leste de Inglaterra e nos Países Baixos: as súas frotas necesitaban a madeira, o alcatrán, liño e o cánabo do Báltico. miniatura|upright|Carta náutica do mar Báltico en 1919. miniatura|upright|O Cap Arcona en chamas pouco despois dos ataques do 3 de maio de 1945. Só 350 prisioneiros sobreviviron dos 4.500 que estiveran a bordo.Durante a guerra de Crimea, unha frota conxunta británica e francesa atacou as fortalezas rusas no Báltico; o caso tamén se coñece como guerra de Åland. Bombardearon Sveaborg, que custodia Helsinqui; e Kronstadt, que garda San Petersburgo; e destruíron Bomarsund en Åland. Tras a unificación de Alemaña en 1871, toda a costa sur pasou a ser alemá. A primeira guerra mundial librouse en parte no mar Báltico. Despois de 1920, Polonia obtivo acceso ao mar Báltico a expensas de Alemaña mediante o corredor polaco e ampliou o porto de Gdynia en rivalidade co porto da Cidade Libre de Danzig.
Tras a subida ao poder dos nazis, Alemaña reclamou o Memelland e tras o estalido do Fronte Oriental (segunda guerra mundial) ocupou os estados bálticos. En 1945, o mar Báltico converteuse nunha fosa común para os soldados en retirada e os refuxiados nos transportes de tropas torpedeados da Operación Haníbal. O afundimento do Wilhelm Gustloff''' segue sendo o peor desastre marítimo da historia, no que morreron (moi aproximadamente) 9.000 persoas. En 2005, un grupo de científicos rusos atopou no fondo do mar máis de cinco mil restos de avións, buques de guerra afundidos e outros materiais, principalmente da segunda guerra mundial.
Despois da segunda guerra mundial