miniatura|464x464px|Incipit do Libro de Alexandre, ms. O. A segunda estrofa desta obra tívose pola declaración de principios do mester de clerecía. O Libro de Alexandre é unha obra en verso do primeiro terzo do século XIII,Francisco Marcos Marín, «Libro de Alexandre» , en Carlos Alvar y José Manuel Lucía Megías (eds.), Diccionario filológico de literatura medieval española, Madrid, Castalia (Nueva Biblioteca de Erudición y Crítica, 21), 2002, cap. 93, p. 754-762; véase p. 754. ISBN 978-84-9740-018-3 escrito en romance, que narra, con abundantes elementos fabulosos, a vida de Alexandre o Grande. Está composto en caderna vía ou tetrástrofo monorrimo alexandrino e inclúese na escola poética denominada mester de clerecía. Componse de 2.675 estrofas e 10.700 versos.
Trata un dos grandes asuntos da literatura europea occidental. É un dos libros máis importantes da súa época, resaltando pola extensión do texto, a relevancia das fontes e a temática.
O orixinal, transmitido en dúas copias, atribúese a Juan Lorenzo de Astorga, de fins do século XIII ou máis probablemente do XIV, que introduce abundantes leonesismos no orixinal que transcribe, chamado manuscrito O; outra, descuberta a finais do século XIX en París, adopta trazos do dialecto rioxano, designado como manuscrito P, o texto atribúea a obra a Gonzalo de Berceo.
Actualmente a crítica considera que nin Juan Lorenzo nin Gonzalo de Berceo foron os autores do Alexandre, polo que a obra considérase anónima. Con todo a contorna xeográfica do autor está situado nas actuais provincias de Logroño ou Soria.
En canto á datación, a data de maior consenso estaría ao redor de 1230, aínda que non hai proba concluínte e si teorías baseadas no cálculo a partir da estrofa 1799 que sitúan a obra nos primeiros anos do século XIII. Sicart estima que se atopa entre os anos 1208 e 1216 e Serverat propón un período lixeiramente próximo, entre os anos 1202 e 1205.
O manexo das fontes é moito máis elaborado que noutros poemas clericais. Emprega fundamentalmente o Alexandreis de Gautier de Châtillon (un poema latino tamén de índole clerical composto cara a 1180), pero altérao á súa conveniencia e incorpora pasaxes procedentes doutras fontes, como a Historia de preliis —unha adaptación medieval do Romance de Alexandro (século III), informacións biográficas atribuídas sen base a Calístenes-un xeneral do emperador macedonio-, coñecidas habitualmente como Pseudo-Calístenes- ou o Li Romans d’Alixandre, un poema épico francés do século XII. Na digresión sobre a guerra de Troia utiliza a Ilias latina (século I), resumo en hexámetros latinos da Ilíada.Juan Manuel Cacho Blecua y María Jesús Lacarra Ducay, Historia de la literatura española, I. Entre oralidad y escritura: la Edad Media, José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, p. 350-352. ISBN 978-84-9892-367-4
Notas
Véxase tamén
Bibliografía
Cacho Blecua, Juan Manuel e María Jesús Lacarra Ducay, Historia da literatura española, I. Entre oralidad e escritura: a Idade Media, José Carlos Mainer (dir.), [s. l.], Crítica, 2012, p. 350-357. ISBN 978-84-9892-367-4 Marcos Marín, Francisco, «Libro de Alexandre» , en Carlos Alvar e José Manuel Lucía Megías (eds.), Dicionario filológico de literatura medieval española, Madrid, Castalia (Nova Biblioteca de Erudición e Crítica, 21), 2002, cap. 93, p. 754-762. ISBN 978-84-9740-018-3 Ligazóns externas Edición de Francisco Marcos Marín del Libro de Alexandre De Alexandro Portal consagrado a traballos críticos sobre o Libro de Alexandre na Biblioteca Gonzalo de Berceo Emilio Alarcos Llorach, ¿Berceo, autor del «Alexandre»? Amaia Arizaleta, Hacia una bibliografía del Libro de Alexandre Elisa Benvavent Payá, El Libro de Alexandre y el relato conversacional: dos formas de oralidad para "decir" el discurso directo Emiliano Jerónimo Buis, ¿Una Troya cristiana... Enrique Celis Real, Análisis comparativo del Libro de Alexandre (estrofas 322-762) y la Ilíada de Homero. Francisco Marcos Marín, Génesis 11 y Libro de Alexandre 1505-1517» Marisa Martínez Pérsico, Fronteras del mundo, fronteras del saber y fronteras del relato en El libro de Alexandre María Dolores Solís Perales, La figura de Paris en el Libro de Alexandre
Categoría:Literatura medieval da Guerra de Troia
Categoría:Literatura medieval Categoría:Libros do século XIII