miniatura|Ilustración contemporánea de Baden de 1482 Baden (bavarés central: Bodn), distinguido extraoficialmente de outros Badens como Baden bei Wien (, Cidade balneario preto de Viena), é unha cidade balneario en Austria. É a capital do Distrito de Baden no estado de Baixa Austria. Situado a uns 26 km. ao sur de Viena, o municipio está formado polas Katastralgemeinde de Baden, Braiten, Gamingerhof, Leesdorf, Mitterberg, Rauhenstein e Weikersdorf.
En 2021, a cidade converteuse en parte do Patrimonio da Humanidade da UNESCO transnacional baixo o nome de "Grandes cidades balnearios de Europa" debido ás súas famosas fontes medicinais e ao seu testemuño arquitectónico da cultura balnearia internacional dos séculos XVIII e XIX.
Xeografía e xeoloxía miniatura|esquerda|A entrada do "Parque Balneario" () Baden está situado na desembocadura do Val de Santa Helena () do río Schwechat no rango bosques de Viena (). Toma o seu nome das 14 fontes termais da zona, que varían en temperatura de 22º a 36 °C e conteñen sales minerais como carbonato de calcio, cloruro de calcio e sulfato de magnesio. Atópanse na súa maior parte ao pé do Monte Calvario (, 326 m.) na parte centro-norte da cidade. Estes manaciais proceden da escorrentía dos Alpes calcarios do norte e das fisuras tectónicas da Conca de Viena.
O punto máis alto da zona é a Porta de Ferro ( ou ), cuxos 861 m. poden ascenderse en aproximadamente tres horas.
Historia A sona de Baden remóntase aos tempos dos antigos romanos, que a coñecían co nome de ou . Algunhas ruínas aínda son visibles. O asentamento mencíonase como Padun nunha escritura do ano 869 d.C. A igrexa románica da abadía de Heiligenkreuz, situada nas proximidades, construíuse no século XI. Posteriormente serviu como lugar de enterramento para os membros da familia Babenberg. O castelo de Rauheneck construíuse na marxe dereita do río, na entrada do val, no século XII. O castelo Rauhenstein construíuse na beira oposta ao mesmo tempo. A cidade recibiu os seus privilexios legais en 1480. Aínda que saqueouse repetidamente polos húngaros e os turcos, axiña floreceu de novo cada vez.
thumb|left|200px|Un mapa de Baden en 1901 A cidade destruíuse en gran parte por un incendio en 1812, pero foi excelentemente reconstruída nun estilo Biedermeier segundo os planos do arquitecto Joseph Kornhäusel, polo que ás veces se lle chama "Biedermeierstadt". O arquiduque Carlos, vencedor da batalla de Aspern, construíu o Palacio de Weilburg ao pé de Rauheneck entre 1820 e 1825. No século XIX, estaba conectado ao ferrocarril que ía entre Viena e Graz, o que levou a miles de vieneses a visitalo cada ano para tomar as augas, incluíndo membros da familia imperial, que construíron extensas vilas nas proximidades. En 1820, o Sauerhof converteuse no primeiro hotel balneario independente de Europa. O compositor Ludwig van Beethoven aloxouse varias veces en Baden e as súas residencias aínda son puntos turísticos locais. A dirección en Rathausgasse 10 é agora un museo aberto ao público. Mayerling, un pavillón de caza a uns 6´4 km. val arriba, foi o lugar do asasinato-suicidio do Príncipe Herdeiro Rodolfo en 1889. Os seus principais produtos de exportación no século XIX foron as navallas de barbear de aceiro, que se consideraban de excelente calidade.
thumb|left|200px|O Teatro da Cidade () thumb|right|240px|O casino de 1934 A cidade contaba cun teatro, un hospital militar e un casino, todos construídos a finais do século XIX e principios do XX. O Teatro da Cidade () construíuse en 1909 por Ferdinand Fellner. Na época da Primeira Guerra Mundial, Baden era o principal centro turístico de Viena: persoas acudían cada ano, o dobre da poboación local da cidade. Ademais dunha moderna "casa balneario" (), había 15 establecementos de baño separados e varios parques. Durante a guerra, Baden serviu como sede temporal do alto mando austrohúngaro. Un novo casino en 1934 converteu a cidade no principal centro turístico de toda Austria. O Château Weilburg destruíuse durante a Segunda Guerra Mundial. Despois da Segunda Guerra Mundial, Baden serviu como cuartel xeral das forzas soviéticas dentro da Austria ocupada ata 1955.
Transporte Pódese chegar a Baden pola Autoestrada do Sur (A2). E pola liña do Südbahn (Ferrocarril do Sur), a Estación de ferrocarril de Baden é servida polos S-Bahn, trens rexionais e polo tren Cityjet Xpress que a conecta directamente con Viena e Wiener cada 30 minutos durante as horas pico.
Tamén é a terminal do tren-tranvía local Badner Bahn.
Notas
Referencias
Véxase tamén
Bibliografía
Harald Salfellner, Julius Silver: The Imperial City of Baden bei Wien. Vitalis, Prague 2017, .
Outros artigos Grandes cidades balnearios de Europa
Ligazóns externas Official homepage Synagogue Casino Römertherme Kurhaus Stadttheater Hauervinothek
Categoría:Patrimonio da Humanidade en Austria