Un núcleo de poboación é unha categoría estatística e xeográfica que designa un conxunto continuo de edificacións habitadas que conforman un asentamento humano identificable no territorio. O concepto emprégase fundamentalmente na estatística oficial para describir e clasificar as distintas formas de poboamento, en oposición ao poboamento diseminado, caracterizado pola dispersión das vivendas.
Concepto xeral Desde o punto de vista da xeografía humana e da demografía, un núcleo de poboación implica a existencia dunha continuidade urbanística, funcional e espacial entre as edificacións que o integran, normalmente organizada arredor de rúas, prazas ou vías de comunicación. Esta continuidade distingue o núcleo doutros modelos de asentamento máis dispersos ou illados.
O termo ten un uso eminentemente técnico e administrativo, polo que a súa definición concreta pode variar segundo o país ou o organismo estatístico que o empregue.
Definición oficial en España En España, a definición oficial de núcleo de poboación está estaeblecida polo Instituto Nacional de Estatística (INE) no marco do Nomenclátor de unidades poboacionais.
Segundo o INE, considérase núcleo de poboación:
Un conxunto de polo menos dez edificacións que formen rúas, prazas ou outras vías urbanas. Excepcionalmente, poderá considerarse núcleo aínda que conte con menos de dez edificacións, sempre que a poboación residente supere os 50 habitantes.
Inclúense no núcleo aquelas edificacións que, estando illadas, se atopen a unha distancia inferior a 200 metros dos límites exteriores do conxunto principal. Para a determinación desta distancia exclúense os terreos ocupados por instalacións industriais ou comerciais, parques, xardíns, zonas deportivas, cemiterios, aparcadoiros e infraestruturas análogas, así como os cursos de auga que poidan ser atravesados mediante pontes.
Relación coas entidades de poboación No sistema estatístico español, o núcleo de poboación intégrase dentro dunha entidade singular de poboación. As vivendas que non cumpren os requisitos para seren consideradas parte dun núcleo clasifícanse como situadas en diseminado.
Unha entidade singular de poboación pode: Ter un único núcleo, Ter varios núcleos, Non ter ningún núcleo, se toda a poboación se atopa en diseminado.
Ningunha vivenda pode pertencer simultaneamente a dous ou máis núcleos, nin a un núcleo e ao diseminado ao mesmo tempo.
Uso administrativo e estatístico O concepto de núcleo de poboación emprégase principalmente con fins estatísticos, censuais e administrativos, especialmente na elaboración do padrón municipal e nas estatísticas de poboación publicadas anualmente polo INE e polos institutos estatísticos autonómicos.
Cómpre salientar que non todos os núcleos recollidos na documentación histórica, na cartografía tradicional ou na toponimia local figuran necesariamente nas estatísticas oficiais, xa que a súa inclusión depende do cumprimento estrito dos criterios técnicos establecidos.
Definicións autonómicas Os organismos estatísticos das comunidades autónomas adoitan empregar definicións coherentes coa do INE, adaptándoas ao seu ámbito territorial. En Galicia, o Instituto Galego de Estatística (IGE) utiliza o concepto de núcleo no marco do Nomenclátor estatístico de Galicia, seguindo os criterios xerais establecidos polo INE. Notas
Véxase tamén
Outros artigos Centro poboado Nomenclátor Entidade singular de poboación Entidade colectiva de poboación Poboamento diseminado Xeografía da poboación
Ligazóns externas Nomenclátor de unidades poboacionais – INE Glosario de conceptos estatísticos – INE Instituto Galego de Estatística
Categoría:Conceptos demográficos