Marcelina Bautista Bautista, nada en Tierra Colorada Apasco (distrito de Nochixtlán, Oaxaca) o 25 de abril de 1966, é unha activista mexicana de dereitos humanos e organizadora sindical. Traballou como empregada doméstica durante 22 anos, comezando aos 14. Pasou a escola, graduouse na Universidade Iberoamericana e comezou a organizar aos seus compañeiros de traballo. Fundou as organizacións Centro de Apoyo y Capacitación para Empleadas del Hogar en 2000 e Sindicato Nacional de Trabajadores y Trabajadoras del Hogar (SINACTRAHO) en 2015.
Traxectoria Naceu nunha familia de campesiños mixtecas en Tierra Colorada Apasco, unha vila de preto de 500 habitantes. Creceu xunto a 11 irmáns que falaban mixteca e tiña aspiracións de converterse en avogada. Trasladouse de Oaxaca á Cidade de México aos 14 anos.
Aos 14 anos, despois de rematar a escola primaria, viuse obrigada a viaxar á Cidade de México para traballar e manter a súa familia. Sabía moi pouco castelán e percorreu as rúas ata que atopou un letreiro que dicía "buscando criada". Foi empregada doméstica durante 22 anos, coidando nenos e facendo tarefas domésticas. Como traballadora doméstica, sufriu discriminación e explotación. O seu patrón pagáballe mal e golpeárona por non saber usar a lavadora.
Educación e activismo social Bautista completou os seus estudos mentres traballaba a tempo completo. Pasou tres anos coñecendo as leis laborais mexicanas e a Constitución. Licenciouse en Comunicación e Sociedade Civil pola Universidade Iberoamericana. En 1988 viaxou a Bogotá, Colombia, e participou no I Encontro Latinoamericano e do Caribe de Traballadores Domesticos. Comezou a organizar traballadoras domésticas ao mesmo tempo, reuníndose nun parque do norte da Cidade de México.
Bautista fundou a organización Centro de Apoyo y Capacitación para Empleadas del Hogar (CACEH) no ano 2000. A través da organización promoveu os dereitos das traballadoras domesticas e iniciou o proceso de sindicalización das mesmas. Foi a primeira asociación civil mexicana dedicada á defensa dos dereitos das traballadoras domesticas. A través da CACEH, Bautista buscou reformas legais que obrigasen aos empresarios a inscribir aos seus traballadores na seguridade social.
Marcelina Bautista continuou organizando traballadoras domesticas e converteuse nunha das principais activistas que loitaban polos seus dereitos en México. De 2006 a 2012, actuou como Secretaria Xeral da Confederación Latinoamericana y del Caribe de Trabajadoras del Hogar (CONLACTRAHO). Foi coordinadora rexional de Red Internacional de Trabajadoras del Hogar de 2009 a 2013. Bautista participou na creación e aprobación do Convenio sobre Traballadores Domesticos, que estableceu as normas laborais para empregados domésticos e que foi adoptado pola Organización Internacional do Traballo en 2011. Foi coordinadora rexional para América Latina da Federación Internacional de Trabajadoras del Hogar (FITH) de 2013 a 2016. Fundou o Sindicato Nacional de Trabajadores y Trabajadoras del Hogar (SINACTRAHO) en 2015.
En 2019, Marcelina Bautista foi invitada a asistir á 91ª edición dos Óscar por Alfonso Cuarón, director da película Roma de 2018, que segue a vida dunha empregada domestica.
Recoñecementos Premio Hermila Galindo de la Comisión de Derechos Humanos del Distrito Federal (2006) Premio de Derechos Humanos de la Friedrich Ebert Stiftung (2010) Premio Nacional por la Igualdad y la No Discriminación concedido polo Consejo Nacional para Prevenir la Discriminación (2013) Medalla Omecíhuatl (2017) 100 Women da BBC (2021)
Notas
Véxase tamén
Ligazóns externas
Categoría:Nados en 1966 Categoría:Empregados domésticos Categoría:Nados no estado de Oaxaca Categoría:Sindicalistas Categoría:Activistas de México Categoría:BBC 100 Mulleres