A Cidade Vella ou Cidade Interior (en azerí: İçərişəhər) é o núcleo histórico de Bakú, a capital de Azerbaidján. A Cidade Vella é a parte máis antiga de Bakú; En decembro de 2000, a Cidade Vella de Bakú, incluíndo o Palacio dos Shirvanshahs e a Torre da Doncela converteuse no primeiro lugar de Azerbaidján en ser clasificado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Historia miniatura|dereita|Templo pagán en İcheri Sheher. miniatura|dereita|Unha das portas de İcheri Sheher.
A Cidade Vella, incluída a súa Torre da Doncela, está amplamente aceptada como datada polo menos do século XII, e algúns investigadores afirman que a súa construción remóntase ao século VII. A cuestión non se resolveu por completo.
Durante este período medieval de Bakú, construíronse monumentos como o Minarete de Synyg Gala (século XI), as murallas e torres da fortaleza (séculos XI-XII), a Torre da Doncela, o Caravasar de Multani e os baños de Hajji Gayyib (século XV), o Palacio dos Shirvanshahs (séculos XV-XVI), o Caravasar de Bukhara e os baños de Gasimbey (século XVI).
En 1806, cando Bakú foi ocupada polo Imperio ruso durante a Guerra ruso-persa (1804–13), había 500 fogares e 707 tendas, e unha poboación de 7.000 habitantes na Cidade Vella (daquela o único barrio de Bakú) que eran case todos de etnia tats. Entre 1807 e 1811, reparáronse as murallas da cidade e ampliáronse as fortificacións. A cidade tiña dúas portas: as Portas de Salyan e as Portas de Shemakha. A cidade estaba protexida por decenas de canóns colocados nas murallas. O porto reabriuse para o comercio, e en 1809 estableceuse unha aduana.
Foi durante este período cando Bakú comezou a estenderse máis aló das murallas da cidade e xurdiron novos barrios. Así, comezaron a usarse os termos Cidade Interior (azerí İçəri Şəhər) e Cidade Exterior (zaerí Bayır Şəhər). Referíndose ao comezo do dominio ruso, o actor bakuviano Huseyngulu Sarabski escribiu nas súas memorias:Sarabski, Hüseynqulu. Köhnə Bakı. Bakı, 1958
Coa chegada dos rusos, o aspecto arquitectónico tradicional da Cidade Vella cambiou. Moitos edificios europeos construíronse durante o século XIX e principios do século XX, utilizando estilos como o barroco e o gótico.
En 1865, demoleuse unha parte das murallas da cidade que daban ao mar, e as pedras vendéronse e empregáronse na construción da Cidade Exterior. O diñeiro obtido desta venda (44.000 rublos) destinouse á construción do Bulevar de Bakú. En 1867, apareceron as primeiras fontes de Bakú no Bulevar.
Neste período, inauguráronse dúas portas máis, unha delas a famosa Porta Taghiyev (1877). A apertura de novas portas e pasos continuou ata ben entrado o período soviético.
A igrexa mencionada por Huseyngulu Sarabski era a Igrexa da Santa Virxe armenia, construída baixo o dominio persa entre 1797 e 1799 á sombra da Torre da Doncela, desaparecida desde 1984 e demolida en 1992.Thomas de Waal: Black Garden – Armenia and Azerbaijan Through Peace and War. New York University Press, 2003. , p. 103.
Barrios thumb|dereita|Rúa İcheri Sheher. thumb|dereita|Vista da Cidade Vella desde a Torre da Doncela.
A Cidade Vella estaba dividida en varios barrios, que tamén servían como divisións sociais. Ás veces, as divisións da Cidade Vella recibían o nome da súa mesquita: por exemplo, o barrio da Mesquita de Juma, o barrio da Mesquita de Shal, o barrio da Mesquita de Mahammadyar, etc.Alakbarov, Farid. Baku's Old City: Memories of How It Used to Be. Azerbaijan International, outuono 2002.
Lista dos principais barrios Seyyids, un barrio de clérigos Aghshalvarlilar, un barrio de nobres da cidade, literalmente "os que levan pantalóns brancos" Bozbashyemeyenler, un barrio dos "que non comen carne" Gemichiler, un barrio de construtores navais e mariñeiros Hamamchilar, un barrio de dos traballadores dos baños públicos Arabachilar, un barrio de carreteiros e carros Noyutchuler, un barrio de traballadores do petróleo Juhud Zeynallilar, un barrio xudeu Lezgiler, un barrio de armeiros e ferreiros de Daguestán Gilaklar, un barrio de comerciantes de Gilan
Infraestrutura subterránea En 2008, descubriuse un antigo paso subterráneo, que databa do século XIX, mentres se realizaba unha reconstrución no parque Vahid. Os traballadores marcharon uns 200 m ao longo do túnel, pero logo detivéronse ao atoparse con masas de auga e limo. A xulgar polas fotografías tomadas na cova, o túnel está construído con gran precisión, as paredes, o teito e o chan do túnel están pavimentados con pedra branca serrada. Os traballadores tamén atoparon un puñado de moedas do período soviético, o que suxire que alguén estivera no túnel antes ca eles, pero o descoñecido descendeu hai polo menos 20 anos.Ancient underpass discovered near Icheri Sheher – PHOTO
Segundo o erudito Vitaly Antonov, a finais do século XVIII Bakú era o centro caucásico do movemento revolucionario, e o paso subterráneo atopado escavouse para salvar o gobernador en caso de disturbios masivos na cidade. Outra versión é que esta pasaxe é unha das varias que leva ao antigo Castelo de Sabayil, inundado polo Mar Caspio. Hai varios túneles que levan desde o Palacio dos Shirvanshahs e Synykh Gala, situado en Icheri Shekher, ata o mar. Synykh Gala foi a mesquita do século XV, nos tempos do Shah Ismail Khatai, e destruírona as tropas de Pedro I. É dicir, a pasaxe descuberta forma parte da rede subterránea que conecta a cidade de Sabayil coa terra.
Educación A primeira madrasa coñecida na Cidade Vella abriuse no século XII, e entre os seus lectores populares estaba Baba Kuhi Bakuvi. Catrocentos anos despois, outro distinguido erudito chamado Seyid Yahya Bakuvi (nado en 1403) fundou un Darulfunun (a Casa das Artes e as Ciencias, un prototipo dunha universidade moderna) no Palacio dos Shirvanshahs. Pero coa caída do estado dos Shirvanshahs, a educación en Bakú diminuíu gradualmente. En 1806 só quedaban doce mollakhana (escolas primarias e secundarias, mantidas por mesquitas) na Cidade Vella, e só tres delas sobreviviron ata o século XX. Máis tarde, todas esas escolas pecháronse e substituíronse por xardíns de infancia modernos e escolas laicas estatais.
Patrimonio da Humanidade En decembro de 2000, a Cidade Vella de Bakú co Palacio dos Shirvanshahs e a Torre da Doncela converteuse no primeiro lugar na Azerbaidján clasificado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.
Tres anos despois, en 2003, a UNESCO incluíu a Cidade Vella na Lista do Patrimonio Mundial en Perigo, citando os danos causados por un terremoto de novembro de 2000, a mala conservación e os "dubidosos" esforzos de restauración.UNESCO World Heritage site: the Walled City of Baku with the Palace of the Shirvanshahs and the Maiden Tower
En 2009, o Comité do Patrimonio Mundial eloxiou a Azerbaidján polos seus esforzos para preservar a cidade amurallada de Bakú e retirouna da lista de sitios en perigo de extinción.
Personaxe e legado miniatura|Sinais de rúa na Cidade Vella. Durante moito tempo, un símbolo explícito da Cidade Vella foi unha moreira situada detrás da Mesquita de Djuma. Críase que a árbore tiña varios centos de anos. A árbore entrou en moitos ditos e cancións populares na Cidade Vella e converteuse nun fito local. O lugar onde se atopaba esa árbore coñecíase como a Praza da Moreira. Non obstante, na década de 1970, a moreira cortouse debido ás obras de construción próximas.
Outro fito popular da Cidade Vella é a libraría local que vende principalmente libros de segunda man, pero tamén novos. Situado entre os caravansares de Bukhara e Multani, a Torre da Doncela (Baku) e o Palacio de Hajinski (tamén coñecido como a Casa de Charles de Gaulle porque alí se aloxou durante a Segunda Guerra Mundial), é un destino popular para estudantes e bibliófilos bakuvianos, principalmente polos seus baixos prezos.
A Cidade Vella de Bakú aparece representada no anverso e reverso do billete de 10 manats azerbaixanís emitido desde 2006.
Galería
Notas
Referencias
Véxase tamén
Outros artigos Patrimonio da Humanidade en Azerbaidján
Ligazóns externas Páxina oficial UNESCO World Heritage site: Walled City of Baku with the Palace of the Shirvanshahs and the Maiden Tower Walled City of Baku with the Shirvanshah's Palace and Maiden Tower UNESCO collection on Google Arts and Culture
Categoría:Patrimonio da Humanidade en Azerbaidján