Este artigo trata sobre o libro; para outros usos véxase a información sobre o filme e mais o videoxogo.
Harry Potter e a pedra filosofal (en ) é unha novela de fantasía escrita pola autora británica J. K. Rowling. É a primeira novela da saga Harry Potter e a primeira novela de Rowling, e conta a historia de Harry Potter, un mozo meigo que descobre a súa herdanza máxica no seu undécimo aniversario, cando recibe unha carta de aceptación na Escola Hogwarts de Maxia e Feiticería. Harry fai amigos íntimos e algúns inimigos durante o seu primeiro ano na escola e coa axuda dos seus compañeiros Ron Weasley e Hermione Granger, enfróntase a un intento de regreso do mago escuro Lord Voldemort, quen matou os pais de Harry, pero non puido matalo a el cando tiña só 15 meses.
O libro publicouse orixinalmente no Reino Unido o 26 de xuño de 1997 a través da editorial Bloomsbury. Publicouse nos Estados Unidos o ano seguinte por Scholastic Corporation baixo o título Harry Potter and the Sorcerer's Stone. Gañou a maioría dos premios literarios británicos que foron xulgados por nenos e outros premios nos Estados Unidos. A novela atinxiu os primeiros postos da lista dos máis vendidos de ficción de New York Times en agosto de 1999 e permaneceu aí durante 1999 e boa parte do ano 2000. Traduciuse a, cando menos, 73 linguas, e fíxose unha versión cinematográfica da mesma, así como seis secuelas. A novela vendeu máis de 120 millóns de copias, converténdose no cuarto libro máis vendido de tódolos tempos. A versión en lingua galega foi publicada o 1 de xaneiro de 2003 pola Editorial Galaxia.
A maioría das valoracións foron moi favorables, comentando a imaxinación, o humor, o estilo sinxelo e directo de Rowling e a intelixente construción argumental, aínda que algúns criticaron que os capítulos finais parecían precipitados. A súa escrita foi comparada coa de Jane Austen, unha das autoras favoritas de Rowling, coa de Roald Dahl, cuxas obras dominaban as historias infantís antes da aparición de Harry Potter, e co autor grego Homero. Mentres algúns críticos consideraron que o libro fai unha ollada ao pasado cara ás historias dos internados vitorianos e eduardianos, outros consideraron que sitúa o xénero firmemente no mundo moderno ao presentar problemas éticos e sociais contemporáneos, así como a superar obstáculos como o acoso escolar.
A serie Harry Potter utilizouse como unha fonte de leccións obxectivas sobre técnicas educativas, análise sociolóxica e mercadotecnia.
Sinopse miniatura|290px|A Escola Hogwarts é o principal escenario onde ocorren os feitos da serie de novelas. Harry Potter vive cos seus neglixentes tíos, Vernon e Petunia Dursley, e co seu abusivo curmán, Dudley. No undécimo aniversario de Harry, Rubeus Hagrid, un semixigante, entrégalle unha carta de aceptación da Escola Hogwarts de Maxia e Feiticería, revelándolle que os pais de Harry, James e Lily Potter, eran magos. Cando Harry tiña só un ano, un poderoso mago escuro chamado Lord Voldemort asasinou os seus pais; Harry sobreviviu á maldición mortal de Voldemort que rebotou e aparentemente destruíu ao Señor Escuro, deixando unha cicatriz en forma de raio na fronte de Harry. Aínda que Harry era alleo a todo isto, este acto fíxoo famoso no mundo máxico.
Hagrid escolta a Harry ata a Travesa Diagon, a sección de comercio oculto dos magos en Londres. Os pais de Harry deixáronlle unha pequena fortuna gardada no Banco Gringotts, que usa para mercar material escolar e unha variña de Ollivander. Os núcleos das variñas de Harry e Lord Voldemort teñen plumas do mesmo paxaro fénix, polo que son "irmás". Hagrid regala a Harry unha curuxa, a quen nomea Hedwig, como agasallo de aniversario. Un mes despois, Harry aborda o Expreso de Hogwarts na Plataforma 9¾ da estación de trens de King's Cross. De camiño a Hogwarts, Harry faise amigo do seu compañeiro de primeiro ano Ron Weasley e coñece a Hermione Granger, con quen nun principio os dous rapaces non fan amizade.
Harry enfróntase a Draco Malfoy, o fillo malcriado dun destacado mago. En Hogwarts, o Sombreiro Escolledor máxico clasifica os novos pupilos en catro casas (Gryffindor, Hufflepuff, Ravenclaw e Slytherin) segundo as súas personalidades e talentos. Draco únese a Slytherin, coñecido por producir magos escuros, mentres que Harry, Ron e Hermione quedan en Gryffindor.
A habilidade de Harry na vasoira voadora válelle un lugar no equipo de quidditch de Gryffindor como Buscador. A Harry non lle gusta a clase de Apócemas, xa que o mestre Severus Snape favorece a Slytherin e busca poñer en evidencia a Harry. Malfoy engana a Harry e Ron para que se arrisquen á expulsión ao abandonar a súa sala común despois do toque de queda. Hermione, incapaz de detelos, acompáñaos. Dándose conta da artimaña de Malfoy, agóchanse nun corredor prohibido e descobren un xigantesco can de tres cabezas que gardaba unha trapela. Harry e Ron máis tarde salvan a Hermione dun trol durante unha celebración de Halloween e os tres fanse mellores amigos. Xunto coa recente lesión na perna de Snape e o seu comportamento sospeitoso, Harry, Ron e Hermione cren que está tentando pasar pola trapela.
Durante o primeiro partido de quidditch de Harry, a súa propia vasoira intenta derribalo. O estraño comportamento de Snape durante o partido convence a Hermione de que embruxou a vasoira de Harry. Harry recibe un agasallo anónimo de Nadal: a capa de invisibilidade do seu pai. Utilizándoa para explorar a escola, descobre o Espello de Oxesed, que amosa o que máis desexa o espectador. Harry ve os seus pais.
Máis tarde, un xornal describe un intento de roubo na mesma bóveda de Gringotts do que Hagrid recuperou un artigo para o director de Hogwarts Albus Dumbledore o mesmo día que foi con Harry. O obxecto debaixo da trapela é a pedra filosofal, que outorga ao seu usuario a inmortalidade e a capacidade de converter calquera metal en ouro puro. Firenze, un centauro do bosque, advirte a Harry de que Voldemort está conspirando para roubar a pedra e restaurar o seu corpo. Cando Dumbledore é sacado de Hogwarts baixo falsos pretextos, Harry, Hermione e Ron temen que o roubo sexa inminente e baixan pola trapela.
Varios obstáculos obrigan a Ron e Hermione a quedar atrás mentres Harry avanza. Harry atópase co Profesor Quirrell, o profesor de Defensa contra a Maxia Negra. Revélase que foi Quirrell quen embruxou a vasoira de Harry e deixou entrar o trol na escola, e que Snape, en realidade, estaba protexendo a Harry. Voldemort, cuxo rostro aparece na parte traseira da cabeza de Quirrell, é o seu mestre. Harry vese obrigado a mirar o Espello de Oxesed. Recoñecendo a falta de cobiza de Harry pola pedra o espello deposita a pedra no seu peto. Quirrell intenta apoderarse da pedra, pero a súa carne arde ao contacto con Harry. A cicatriz de Harry comeza a doerlle e el desmáiase.
Harry esperta na enfermaría da escola. Sobreviviu a Voldemort porque a súa nai sacrificou a súa vida por el e isto deixou unha maxia protectora nel. O odio e a cobiza de Quirrell fixeron que ardese ao contacto con Harry; e Voldemort abandonouno para que morrese. Dumbledore revela que enviou a Harry a capa de invisibilidade, mentres que a pedra filosofal, que mantiña con vida ao lonxevo Nicolas Flamel, foi destruída co consentimento de Flamel para evitar que fose roubada. Durante a festa de fin de ano da escola, Gryffindor recibe a Copa da Casa. Harry volve cos Dursley en Privet Drive ata o próximo curso escolar.
Personaxes
miniatura|180px|Harry Potter, Ron Weasley e Hermione Granger. Fan art de Reilly Brown. miniatura|180px|O escudo de armas de Hogwarts, colexio ao que acoden Harry e os seus amigos. Harry Potter é un orfo a quen Rowling imaxinaba como un "neno delgado, de pelo negro, de ollos verdes e de lentes que non sabía que era un mago". Ela desenvolveu a historia e os personaxes da serie para explicar como Harry chegou a estar nesta situación e como se desenvolveu a súa vida a partir de aí. Agás o primeiro capítulo, os acontecementos deste libro teñen lugar xusto antes e no ano seguinte ao undécimo aniversario de Harry. O ataque de Voldemort deixou unha cicatriz en forma de raio na fronte de Harry, que produce dores punzantes sempre que Voldemort está presente. Harry ten un talento natural para o quidditch e converteuse na primeira persoa nun século en entrar no equipo da súa casa no seu primeiro ano. Ron Weasley ten a idade de Harry, e Rowling descríbeo como o mellor amigo "sempre aí cando o necesitas". É pecoso, rubio e bastante alto. Creceu nunha familia de sangue puro bastante numerosa como o sexto de sete fillos. Aínda que a súa familia é bastante pobre, viven de maneira cómoda e feliz. A súa lealdade e valentía durante a partida de Xadrez Máxico xoga un papel fundamental para atopar a pedra filosofal. Hermione Granger, filla dunha familia totalmente muggle, é unha moza mandona que aparentemente memorizou a maioría dos libros de texto antes do comezo do curso. Rowling describiu a Hermione como un personaxe "moi lóxico, recto e bo" con "moita inseguridade e un gran medo ao fracaso". Malia os seus esforzos persistentes por manter a Harry e Ron fóra dos problemas, faise amiga íntima dos dous rapaces despois de que a salvasen dun trol e as súas habilidades máxicas e analíticas xogan un papel importante para atopar a pedra filosofal. Ten un pelo castaño espeso e incisivos bastante grandes. Neville Longbottom é un rapaz gordecho e tímido, tan esquecedor que a súa avoa dálle un Lembradora, para lembrarlle se esquece algo. As habilidades máxicas de Neville son débiles e apareceron xusto a tempo para salvarlle a vida cando tiña oito anos. A pesar da súa timidez, Neville pelexará contra calquera despois dalgúns folgos ou se pensa que é correcto e importante. Rubeus Hagrid, un semixigante de 3,7 m de altura, con cabelo negro e barba enguedellados, foi expulsado de Hogwarts e a súa variña partida pola metade (o que resultou en que nunca volvería a usar unha variña), con todo o profesor Dumbledore deixouno seguir como gardián dos terreos da escola, un traballo que lle permite darlle cariño, coidado e ata nomes de mascotas (como o dragón Norberto) ás criaturas máxicas máis perigosas. Hagrid é ferozmente leal a Dumbledore e axiña se fai amigo íntimo de Harry, Ron e, despois, de Hermione, mais os seus descoidos fanno pouco fiable. Profesor Albus Dumbledore, un home alto e delgado que leva lentes de media lúa e ten o pelo prateado e unha barba que mete polo cinto, é o director de Hogwarts, e o único mago que teme Voldemort. Dumbledore, aínda que era coñecido polos seus logros na maxia, ignora os eloxios, aínda que é consciente da súa propia brillantez. Rowling describiuno como o "epítome da bondade". Profesora Minerva McGonagall, unha muller alta e de aspecto severo co cabelo negro atado nun moño axustado, ensina Transformación e é quen de transformarse a si mesma nun gato. É a directora adxunta e xefa da Casa Gryffindor. Petunia Dursley, a irmá da nai de Harry, Lily, é unha muller delgada de pescozo longo que usa para espiar aos veciños. Como muggle, ela considera á súa irmá máxica como unha anormalidade e intenta finxir que nunca existiu. Vernon Dursley, o marido de Petunia Dursley, é un home de complexión pesada cuxa irascible fanfarronería agocha unha mente estreita e un medo a calquera cousa infrecuente. Dudley Dursley é un matón con sobrepeso e o malcriado curmán de Harry. Draco Malfoy é un neno delgado e pálido que fala con ton aburrido. É arrogante coa súa habilidade en quidditch, e despreza a calquera que non sexa un mago de sangue puro e aos que non compartan as súas opinións. Os seus pais apoiaran a Voldemort, pero cambiaron de bando despois da desaparición do mago escuro, afirmando que estiveran enfeitizados. Draco evita os enfrontamentos directos e intenta meter a Harry e os seus amigos en problemas. Oliver Wood é o capitán de quidditch de Harry e o gardameta de Gryffindor.