Pequín"Pequín". ou Beijing (chinés tradicional e simplificado: 北京; pinyin: Běijīng (); Wade-Giles: Pei3-ching1) é a capital da República Popular da China. É o centro político, cultural, de comunicación internacional, de innovación científica e tecnolóxico do país. Pequín é a capital nacional máis poboada do mundo, con máis de 21 millóns de habitantes dentro dunha área administrativa de 16,410.5 km2. Non obstante, a súa área construída, a terceira máis grande da China despois de Guangzhou e Shanghai, é lixeiramente maior, incluíndo tres municipios en Hebei (Sanhe, Dachang e Zhuozhou) están asimilados pero aínda non están unificados nos distritos de Miyun e Pinggu de Pequín. Atópase no Norte da China, e está gobernado como un municipio baixo a administración directa do Consello de Estado con 16 distritos urbanos, suburbanos e rurais.Figures based on 2006 statistics published in 2007 National Statistical Yearbook of China and available online at (archive). Consultado o 21 de abril de 2009. Pequín está rodeada maioritariamente pola provincia de Hebei coa excepción da veciña Tianjin ao sueste; xuntas, as tres divisións forman a megalópole de Jingjinji e a rexión da capital nacional da China.
Pequín é unha cidade global un dos principais centros mundiais da cultura, da diplomacia, da política, das finanzas, das empresas e da economía, da educación, da investigación, da lingua, do turismo, dos medios de comunicación, do deporte, da ciencia e da tecnoloxía e do transporte. Como megacidade, Pequín é a segunda cidade chinesa máis grande por poboación urbana despois de Shanghai. É a sede da maioría das maiores empresas estatais da China e alberga o maior número de empresas do mundo na lista do Fortune Global 500, así como as catro maiores institucións financeiras do mundo polos seus activos totais. Tamén é un centro importante para as redes nacionais de estradas, vías rápidas, ferroviarias e de alta velocidade. O Aeroporto Internacional de Pequín-Capital é o segundo máis transitado do mundo por tráfico de pasaxeiros (o máis transitados de Asia) desde 2010, O Aeroporto Internacional de Pequín-Daxing, o segundo aeroporto internacional de Pequín, é a terminal de aeroporto de estrutura única máis grande do mundo. e, a rede de metro da cidade é a máis concorrida e a máis longa do mundo.
Combinando arquitecturas de estilo moderno e tradicional, Pequín é a unha das cidades máis antigas do mundo, cunha rica historia que data de máis de tres milenios. Como a última das catro grandes capitais antigas da China, Pequín foi o centro político do país durante a maior parte dos últimos oito séculos. e foi a cidade máis grande do mundo por poboación durante gran parte do segundo milenio d.C.. Con montañas que rodean a cidade interior por tres lados, ademais dos antigos muros interiores e exteriores da cidade, Pequín estaba estratexicamente preparada e desenvolvida para ser a residencia do emperador motivo polo que era o lugar perfecto para a capital imperial. A cidade é coñecida polos seus opulentos palacios, templos, parques, xardíns, tumbas, muros e portas. Pequín é un dos destinos turísticos máis importantes do mundo. En 2018, Pequín foi a segunda cidade turística con máis ingresos do mundo despois de Shanghai. Pequín alberga moitos monumentos e museos e ten sete declarados Patrimonio da Humanidade pola UNESCO— a Cidade Prohibida, Templo do Ceo, Palacio de Verán, Tumbas Ming, Zhoukoudian e partes da Gran Muralla e o Gran Canal—todos eles son lugares turísticos populares. Os siheyuans, o estilo de vivenda tradicional da cidade, e os hutongs, as rúas estreitas entre os siheyuans, son as principais atraccións turísticas e son comúns na cidade urbana de Pequín. miniatura|upright|Cidade Prohibida, Pequín Moitas das universidades públicas de Pequín están constantemente entre as mellores de Asia-Pacífico e do mundo. Pequín é o fogar das dúas mellores universidades da Liga C9 (Tsinghua e Pequín) na rexión de Asia e Oceanía e dos países emerxentes. o Beijing CBD é un centro para a expansión económica de Pequín, coa construción en curso ou recentemente rematada de múltiples rañaceos. A área de Zhongguancun de Pequín é un centro líder mundial de innovación científica e tecnolóxica, así como de espírito empresarial. Pequín foi clasificada como a cidade coa maior produción de investigación científica polo índice de Nature desde 2016. A cidade acolleu numerosos eventos deportivos internacionais e nacionais, sendo os máis destacados os Xogos Olímpicos de verán de 2008 e os Xogos Paralímpicos de verán de 2008. En 2022, Pequín converteuse na primeira cidade en acoller uns Xogos Olímpicos de Verán (2008) e os Xogos Olímpicos de Inverno (2022), e tamén os Paraolímpicos de Verán e os Paralímpicos de Inverno. Pequín alberga 175 embaixadas estranxeiras, así como as sedes de moitas organizacións, incluíndo o Banco Asiático de Investimentos en Infraestruturas (AIIB), a Organización de Cooperación de Shanghai (SCO), o Fondo da Ruta da Seda, a Academia Chinesa de Ciencias, a Academia Chinesa de Enxeñaría, a Academia Chinesa de Ciencias Sociais, a Academia Central de Belas Artes, a Academia Central de Drama, o Conservatorio Central de Música e a Sociedade da Cruz Vermella da China.
Etimoloxía Pequín en chinés está composto polos caracteres 北 běi «norte» e 京 jīng «capital». O seu significado é «Capital do Norte», en contraste con Nanjing (Nanjing), composto de 南 nán «sur» e 京 jīng «capital» e co significado de «Capital do Sur». Na China, a cidade tivo moitos nomes. Entre 1928 e 1949, coñecíase en chinés como Běipíng (北平, Peip'ing, en Wade-Giles) ou «Paz do Norte». O nome xa fora empregado ao comezo da dinastía Ming, en ambos os casos para salientar que Nanjing, a capital do sur, era a única capital.
A cidade volveu ao nome de Běijīng durante a ocupación xaponesa, e chamaríase de novo Běipíng despois do final da segunda guerra mundial, cando os xaponeses abandonaron a China. O Partido Comunista da China cambiou de novo o nome da cidade en 1949, como mostra da súa intención de establecer a capital do novo réxime na cidade. Despois da proclamación da República Popular, o nome Běipíng seguiu usándose en Taiwán, onde o goberno de refuxiados da República China negou a lexitimidade ás autoridades comunistas do continente. Desde a década de 1980, os medios taiwaneses tamén usaron o nome Běijīng. Nótese que o nome chinés actual e tradicional Běijīng é o correspondente á forma tradicional galega "Pequín", mentres que o nome da época nacionalista Běipíng adoitaba transcribirse en Occidente en variantes da ortografía de Wade-Giles como Peiping, Peip'ing, Pei-ping ou Pei-p'ing.
Yanjing (燕京, pinyin: Yānjīng, Wade-Giles: Yen-ching) é outro nome que se lle deu e recibe popularmente Pequín, en referencia ao antigo estado de Yan que existía na zona durante a dinastía Chou. Este nome aparece no nome da cervexa Yanjing local e no da Universidade de Yenching, unha institución de alto nivel fusionada coa Universidade de Pequín. Pequín é o Khanbaliq, Cambaluc ou Cambaluc descrito nas viaxes de Marco Polo e Ibn Battuta.
Historia
miniatura|A universidade de Pequín fundada en 1898. Pequín, Beijing, antes de ser unha cidade foi un dos primeiros territorios ocupado por humanos. Varias veces foi capital e mudou de nome ata ser a actual capital da República Popular da China en 1949.
Prehistoria En Zhoukoudian, nas aforas do suroeste da cidade, atópase un importante asentamento de Homo erectus con restos humanos que datan de hai 700.000 a 500.000 anos, os máis importantes (Home de Pequín), e ata 250.000 anos antes da nosa era .
Así queda constancia de que a área de Pequín é unha das de máis antigo poboamento da Terra.
Nas mesmas covas, na superior en concreto, tamén habitaron Homo sapiens dende o 50.000 ata o 18.000 a.C. e, xa no neolítico, atópanse restos de pintura ritual (hematite) de entre 10.000 e 9.000 a.C.
Entrando xa na historia, inda que na mítica polo momento, a primeira mención dunha cidade na área corresponde a época do patriarca han, o Emperador Amarelo (2698-2598 a.C.). Trátase de Zhuolu, hoxe unha pequena vila ao noroeste da municipalidade de Beijing. Nela, o emperador fundacional batallou contra os bárbaros impoñendo a súa etnia. En conmemoración da vitoria levantou unha capital.
Tamén lendaria pero xa no soar da actual metrópole, cítase Youdu ou "cidade da quietude" na época do emperador Yao (2333-2234 aC).
Ji Cara ao final do primeiro milenio antes da nosa era, nos comezos da dinastía Zhou, as tribos presentes na área van converxendo nun réxime de reinos. Aparecen as primeiras poboacións estables e sobre o 1045 a.C. a cidadela de Ji que é conquistada polo reino ou estado de Yan nunha data confusa entre o 865-400 a.C., converténdose na súa capital.
Durante o período dos Reinos combatentes (475-226 a.C.) é un importante centro do norte da China cos nomes alternativos de Yanjing ou Yenshiatu. Situábase uns dez quilómetros ao norte da cidade actual. No 226 a.C., o primeiro emperador chinés, o unificador Qin Shihuang , conquístaa e destrúea.
Reconstruída ao suroeste da Cidade Prohibida, no norte da actual porta Guanganmen, pasa a ser un centro administrativo e guarnición militar das dinastías Han, Sui e Tang asemade con nomes diversos (Jicheng, Youzhou ).
Tralo colapso da dinastía Tang, o norte da China coñece a entrada de continxentes de pobos turcos e mongois entre os que destacan os Khitan que fundan a dinastía Liao (907-1127) con capital que eles chaman Yu ou Nanjing ('capital do sur' dos seus territorios) na antiga Ji. O seu emperador Taizong (927-47) leva a cabo plans de reconstrución erixindo unha muralla de dez metros de altura, oito portas e un recinto interior cos pazos .
Zhongdu Un novo pobo do norte, os manchús Jurchen da dinastía Jin (1115-1234) suceden aos Khitan. En 1153 trasladan a súa capital a Yu que rebautizan coma Zhongdu. Considérase a data fundacional de Beijing coma capital chinesa. De feito xa non era un enclave de fronteira posto que os jurchen dominaban toda a metade norte da China ata o Yangtzé.
Tal importancia requiría unha capital axeitada. A partir de 1151, o soberano Hailingwang vai reconstruír Nanjing (3x3 km) a imitación de Kaifeng, a anterior capital dos derrotados Song do norte. Estende a cidade polo leste, sur e oeste deixando así a típica configuración da capital chinesa: tres cidades, a interior ou palaciana (1,5x0,75 km); a intermedia, administrativa e da corte; e a exterior da poboación en xeral (4,5x4,5 km), cada unha co seu cinto de fortificacións.
Dadu miniatura|Templo de Confucio construído cara a 1285 durante a ocupación mongol. En 1215 Xenxis Khan conquista e incendia Zhongdu. O seu neto Kublai Khan, que está a conformar o maior imperio coñecido, o Imperio Mongol, decide en 1264 reconstruíla coma a súa nova capital. Co precedente de Xanadú (Shangdu, capital de verán na Mongolia Interior) e segundo os principios do Libro dos Ritos, entre 1267-93 eríxese a nova cidade de Dadu ou Khanbaliq (Cambaluc) ao nordeste da vella Zhongdu (que se manterá coma vila chinesa mentres a nova será a cidade mongol ou tártara).
A capital da dinastía Yuan, que impresionará grandemente a Marco Polo na súa estadía na corte do Gran Khan, é un vasto rectángulo de 28 km de perímetro amurallado con once portas. O seu deseño, de Liu Bingzhong ao igual co de Xanadú, mantén na súa planta a tripla configuración da capital dos Jin: Pazo Imperial (cidade interior), Cidade Imperial (cidade intermedia), e cidade exterior .
A contribución novidosa de Liu Bingzhong, e de gran transcendencia no futuro da cidade, é a súa concepción paisaxística do plan: O eixo norte-sur respéctase pero cunha certa corrección cara ao leste para acoller o lago Taiyi Zhi co a illa de Quionghua onde xa os Jin gozaban dun pazo e parque. Ao carón deste belo escenario natural disporase a Cidade Imperial.
Pequín