Alabama, ou Estado de Alabama, é un estado da rexión sueste dos Estados Unidos de América. Linda ao norte co estado de Tennessee, ao leste co estado de Xeorxia, ao sur co estado de Florida e co Golfo de México e, ao oeste, co estado de Mississippi. Alabama ocupa o posto 30o en canto a superficie se refire, así coma o 24o en termos de poboación do país, posuíndo ao redor de 5,1 millóns de habitantes, segundo datos de 2023.
Alabama é alcumado "Yellowhammer State", en honra á ave estatal, aínda que tamén é coñecido coma "Heart of Dixie" ou "Cotton State", é dicir, "Corazón de Dixie" e "Estado Algodoeiro" respectivamente. Alabama posúe unha xeografía diversa, co montañoso Val de Tennessee abranguendo parte do norte mentres que, a Baía de Mobile, un porto de moita importancia histórica, se localiza ao sur. A capital de Alabama é Montgomery, mais a súa maior cidade, tanto en poboación coma en área, é Huntsville.
Xeografía Alabama ten unha superficie de 135.765 km², está dividido en 67 condados. O seu territorio é patelo, 734 metros é a altura máxima, regado por varios ríos, entre os que destacan o Alabama e o Tennessee.
Condados Alabama está dividido administrativamente en 67 condados: Autauga, Baldwin, Barbour, Bibb, Blount, Bullock, Butler, Calhoun, Chambers, Cherokee, Chilton, Choctaw, Clarke, Clay, Cleburne, Coffee, Colbert, Conecuh, Coosa, Covington, Crenshaw, Cullman, Dale, Dallas, DeKalb, Elmore, Escambia, Etowah, Fayette, Franklin, Geneva, Greene, Hale, Henry, Houston, Jackson, Jefferson, Lamar, Lauderdale, Lawrence, Lee, Limestone, Lowndes, Macon, Madison, Marengo, Marion, Marshall, Mobile, Monroe, Montgomery, Morgan, Perry, Pickens, Pike, Randolph, Russell, St. Clair, Shelby, Sumter, Talladega, Tallapoosa, Tuscaloosa, Walker, Washington, Wilcox e Winston.
Historia
Precolombiana Antes da chegada dos europeos no actual Estado de Alabama vivían os chickasaw, choctaw, creek, koasati, mobile e o pobo alabama que dá nome ao estado, de fala muskogee, e os cherokees de fala iroquesa, que se pensa que emigraron cara ao sur desde a zona dos Grandes Lagos, en base á semellanza da súa lingua coas da Confederación Iroquesa. A historia dos pobos nativos reflíctese na toponimia. miniatura|Concepción dos artistas do Moundville, un sitio da cultura Mississippi no río Black Warrior no condado de Hale Sobre o 12.000-10.000 a. C., os nativos americanos apareceron na hoxe chamada Rexión Sureña. Os paleoindios eran cazadores-recolectores que perseguían diferentes animais, incluíndo megafauna extinta no Plistoceno superior. As súas dietas baseáronse principalmente en plantas, recollidas e procesadas por mulleres que aprenderan sobre froitos secos, bagas e outras froitas, e raíces diversas. O Período Woodland arredor do 1000 a. C. estivo marcado polo desenvolvemento da cerámica e a horticultura a pequena escala.
A cultura Mississippi xurdiu cando houbo excedentes de cultivos de millo e feixón mesoamericanos que levou ao crecemento da poboación. O aumento da densidade orixinou centros rexionais, dos cales o maior foi Cahokia, na actual Illinois onda a confluencia dos ríos Illinois e Mississippi. A cultura estendeuse polos ríos Ohio e Mississippi e os seus afluentes. A súa poboación de 20.000 a 30.000 habitantes no seu pico superou a de calquera das cidades europeas posteriores en América do Norte até o ano 1800.
O comercio cos pobos indíxenas do nordeste a través do río Ohio comezou durante o período do túmulo funerario (1000 a.C – 700 d.C.) e continuou até o Contacto europeo. A cultura Mississippi agraria cubriu a maior parte do Estado dende 1000 a 1600 d.C., sendo un dos seus principais centros en Moundville, Alabama, o segundo complexo máis grande deste período nos Estados Unidos. Uns 29 túmulos de terras sobreviven neste sitio.
A análise dos artefactos recuperados das escavacións arqueolóxicas en Moundville foron a base para que os estudosos formulasen as características do Complexo Cerimonial do Sueste (SECC). Ao contrario da crenza popular, a SECC parece non ter vínculos directos coa cultura de Mesoamérica e desenvolveuse de forma independente. O Complexo representa un compoñente importante da relixión dos pobos de Mississippi; é un dos medios principais polos que se entende a súa relixión.
Os primeiros Muskogee son considerados descendentes probables da cultura Mississippi ao longo do río Tennessee no Tennessee moderno, Xeorxia e Alabama. Poden estar relacionados coa Utinahica do sur de Xeorxia.
Colonización europea miniatura|Concepción do artista do Taskigi Site, un montículo fortificado e unha aldea preto de Wetumpka, Alabama Os conquistadores casteláns foron os primeiros europeos en entrar en Alabama, reclamando terras para a Coroa. Chamaron á rexión como La Florida, que se estendía até o estado peninsular do sueste que agora leva o nome. No momento en que os casteláns fixeron as primeiras incursións cara ao interior desde as costas do golfo de México, moitos centros políticos dos Mississippi xa estaban en decadencia, ou abandonados.
Aínda que un membro da expedición de Pánfilo de Narváez de 1528 puido entrar no sur de Alabama, a primeira visita totalmente documentada foi do explorador Hernando de Soto. En 1539 fixo unha ardua expedición ao longo dos ríos Coosa, Alabama e Tombigbee.
A cultura do Sur dos Apalaches foi identificada provisionalmente como a protohistórica Provincia de Tuskaloosa que atopou a expedición de Soto en 1540. O Taskigi Mound é un túmulo de plataforma e un lugar de aldea fortificada situado na confluencia dos ríos Coosa, Tallapoosa e Alabama preto de Wetumpka. Consérvase como parte do Fort Toulouse-Fort Jackson State Historic Site e é un dos lugares incluídos nos Museos da Universidade de Alabama "Alabama Indigenous Mound Trail".
Os ingleses tamén reclamaron a rexión ao norte do golfo de México. Carlos II de Inglaterra incluía a maior parte do territorio da moderna Alabama na Provincia de Carolina, con terras concedidas a algúns dos seus favoritos polas cartas de 1663 e 1665. Os comerciantes ingleses de Carolina frecuentaban o val xa en 1687 para comerciar con peles de cervo cos nativos americanos. dereita|miniatura|270x270px|mapa de 1725 de Mobile, o primeiro asentamento europeo permanente de Alabama Os franceses tamén colonizaron a rexión. En 1702 fundaron un asentamento no río Mobile preto da súa desembocadura, construíndo o Fort Louis. Durante os nove anos seguintes, esta foi a sede do goberno francés de Nova Francia ou La Louisiane (Louisiana ou Luisiana, polo nome de Lois XIV). En 1711, abandonaron Fort Louis por mor das repetidas inundacións. Os colonos reconstruíron un forte en terreos máis elevados coñecido como Fort Conde. Este foi o inicio do que se desenvolveu como o actual Mobile, o primeiro asentamento europeo permanente en Alabama. Biloxi foi outro dos primeiros asentamentos franceses na costa do Golfo, ao oeste no que hoxe é Mississippi.
Os franceses e os ingleses disputaron a rexión, tentando cada un deles forxar fortes alianzas coas tribos indias. Para fortalecer a súa posición, defender aos seus aliados indios e atraer outras tribos a eles, os franceses estableceron os postos militares de Fort Toulouse, preto da unión dos ríos Coosa e Tallapoosa e Fort Tombecbe no río Tombigbee.
Os franceses e os ingleses competiron polo comercio indio no que hoxe é o estado de Alabama entre aproximadamente os anos 1690 e 1750, momento no que estalou a Guerra francesa e india. Foi a fronte norteamericana da Guerra dos Sete Anos entre eses dous Estados-nación europeos, ou daquela incipientes imperios. Aínda que os franceses reclamaron o territorio como seu e tentaron gobernalo desde Fort Toulouse, para comerciar cos indios, os ingleses asentados fóra das Carolinas infiltráronse na rexión e tamén se dedicaron ao comercio. Os ingleses foran máis eficaces en tanto que operaban de forma independente, mentres que o goberno francés estaba máis directamente implicado nas súas colonias. Sobre esta nota, Edmund Burke sinalaría máis tarde que os colonos ingleses en América deberían a súa liberdade máis "ao descoido [da Coroa] que a
"ao descoido [da Coroa] que ao seu deseño". Esta era unha política coñecida como "desatención sanitaria". A distancia entre as colonias e os países de orixe fixo que sempre puidesen operar con certa liberdade.William Garrott Brown, Albert James Pickett, A History of Alabama, for Use in Schools: Based as to Its Earlier Parts on the Work. de Albert J. Pickett, University Publishing Company, 1900, p. 56A concesión da coroa inglesa da Xeorxia a Oglethorpe e os seus asociados en 1732 incluíu unha parte do que hoxe é o norte de Alabama. En 1739, Oglethorpe visitou os indios Creek ao oeste do río Chattahoochee e fixo un tratado con eles.
O Tratado de París de 1763, que puxo fin á Guerra dos Sete Anos despois da derrota de Francia por Gran Bretaña, fixo que Francia cedese os seus territorios ao leste do Mississippi a Gran Bretaña. Gran Bretaña chegou ao control indiscutible da rexión entre o Chattahoochee e o Mississippi, en termos doutras potencias europeas. Por suposto que non consultara con ningún dos numerosos pobos indíxenas aos que nominalmente "gobernaba". A porción de Alabama debaixo do paralelo 31 foi considerada parte da Florida occidental británica. A Coroa Británica definiu a parte ao norte desta liña como parte do "País de Illinois"; a zona ao oeste das montañas Apalaches debía ser reservada para o seu uso polas tribos nativas americanas. Os colonos europeos-americanos non debían invadir ese territorio, pero pronto o fixeron. En 1767, Gran Bretaña expandiu a provincia de Florida Occidental cara ao norte até os 32°28'N de latitude.
Máis dunha década despois, durante a Guerra Revolucionaria Americana, os británicos cederon informalmente esta rexión da Florida Occidental a España. Polo Tratado de Versalles, o 3 de setembro de 1783, Gran Bretaña cedeu formalmente a Florida Occidental a España. Polo Tratado de París (1783), asinado o mesmo día, Gran Bretaña cedeu aos recentemente establecidos Estados Unidos toda esta provincia ao norte de 31°N, sentando así as bases dunha longa controversia. miniatura|Mississippi Territory cambios 1798–1817. Polo Tratado de Madrid de 1795, España cedeu aos Estados Unidos as terras ao leste do Mississippi entre os 31°N e os 32°28'N. Tres anos máis tarde, en 1798, o Congreso organizou este distrito como o Territorio de Mississippi. Unha franxa de terra de 12 ou 14 millas de ancho preto do actual límite norte de Alabama e Mississippi foi reclamada por Carolina do Sur, como parte das anteriores extensións esperanzadoras das colonias orientais cara ao oeste. En 1787, durante as negociacións constitucionais, Carolina do Sur cedeu esta reclamación ao goberno federal. Xeorxia tamén reivindicou todas as terras comprendidas entre o paralelo 31º e o paralelo 35º desde o seu límite occidental actual até o río Mississippi, e non renunciou á súa reclamación até 1802. Dous anos máis tarde, estendéronse os límites do Territorio de Mississippi. para incluír toda a cesión de Xeorxia.
En 1812, o Congreso engadiu o distrito Mobile de Florida Occidental ao Territorio de Mississippi, alegando que estaba incluído na Compra de Louisiana. Ao ano seguinte, o xeneral James Wilkinson ocupou o distrito Mobile cunha forza militar; os españois non resistiron. Así, toda a área do actual estado de Alabama quedou baixo a xurisdición dos Estados Unidos. Varias tribos nativas americanas poderosas aínda ocupaban a maior parte da terra, con algunha propiedade formal recoñecida por tratado cos Estados Unidos. Cinco das principais tribos pasaron a ser coñecidas como as Cinco Tribos Civilizadas, xa que tiñan culturas moi complexas e adoptaron algúns elementos da cultura europeo-estadounidense.