O Premio Pritzker da Arquitectura é un premio dado pola estadounidense Hyatt Foundation que se lle entrega anualmente "a un arquitecto vivo cuxo traballo xa construído mostra unha mestura das cualidades de talento, visión e adicación, contribuíndo dun xeito consistente e significante ao enriquecimento da humanidade e do mundo da construción a través da arte da arquitectura."Finalidade do Premio Prizker Páxina oficial dos premios Pritzker, The Hyatt Foundation, 24 de xuño de 2009
Historia e características Fundado no ano 1979 por Jay A. Pritzker e a súa dona, o premio diríxeo a familia Pritzker na actualidade, sendo considerado un dos máis importates e recoñecidos premios da arquitectura, até o punto de ser ás veces chamado o premio Nobel da arquitectura. O premio entrégase sen ter en conta criterios de nacionalidade, raza, crenzas ou ideoloxía.Proceso de nominación Páxina oficial dos premios Pritzker, The Hyatt Foundation, 29 de marzo de 2010 Os galardoados reciben 100.000 dólares americáns, un certificado, e dende o ano 1987 unha medalla de bronce.Historia do premio Páxina oficial dos premios Pritzker, The Hyatt Foundation, 29 de marzo de 2010 No reverso da medalla pode lerse a inscrición en lingua latina "firmitas, utilitas, venustas" (en galego: firmeza, materia, pracer); inspirada polo arquitecto romano Vitruvio. Antes do 1987, ao premio acompañáballe unha edición limitada dunha escultura de Henry Moore.
A directora executiva do galardón, Martha Thorne a día de hoxe, solicita e recolle os nomeamentos para o premio a un determinado grupo de especialistas, incluíndo anteriores premiados, académicos, críticos e outros "expertos ou persoas que mostran un grande interese ou coñecemento no eido da arquitectura". Calquera arquitecto titulado e con licenza pode presentar unha solicitude persoal para o premio antes do 1 de novembro de cada ano, cando o xurado, composto por "expertos e recoñecidos profesionais nos eidos da arquitectura, negocios, educación, editorial e cultura, escollen o gañador antes de rematar o ano para anuncialo na vindeira primavera.
Gañadores Ano GañadorImaxe NacionalidadeObra Lugar da cerimonia Ref. 1979 Philip Johnson143x143px 100px Glass House (1949) Dumbarton Oaks, Washington, D.C. 1980 Luis Barragán100x100px 100px Casa Estudio Luis Barragán (1948) Dumbarton Oaks, Washington, D.C. 1981 James Stirling143x143px 100px Biblioteca histórica Seeley (1968) National Building Museum, Washington, D.C. 1982 106x106px 100px Edificio Caballeros de Colón (1969) Art Institute of Chicago, Chicago 1983 Ieoh Ming Pei150x150px / 100px National Gallery of Art, Edificio Leste (1978) Museo Metropolitano de Arte, Nova York 1984 Richard Meier143x143px 100px High Museum of Art (1983) National Gallery of Art, Washington, D.C. 1985 Hans Hollein127x127px 100px Museo Abteiberg (1982) Biblioteca Huntington, San Marino, California 1986 Gottfried Böhm119x119px 100px Igrexa Youth Centre Library (1968) Worshipful Company of Goldsmiths, Londres 1987 Kenzō Tange160x160px 100px Catedral de Santa María de Tokyo (1964) Kimbell Art Museum, Fort Worth, Texas 1988 Gordon Bunshaft (premio compartido) 100px Biblioteca Beinecke de libros raros e manuscritos (1963) Art Institute of Chicago, Chicago Oscar Niemeyer (premio compartido)142x142px 100px Catedral de Brasilia (1958) 1989 Frank Gehry115x115px / 100px Walt Disney Concert Hall (1999-2003) Tōdai-ji, Nara 1990 Aldo Rossi141x141px 100px Bonnefantenmuseum (1990)Palacio Grassi, Venecia 1991 Robert Venturi143x143px 100px National Gallery de Londres, Sainsbury Wing (1991) Palacio de Iturbide, Cidade de México 1992 Álvaro Siza133x133px 100px Centro Galego de Arte Contemporánea (1993) Harold Washington Library, Chicago 1993 Fumihiko Maki100x100px 100px Ximnasio Metropolitano de Tokyo (1991) Castelo de Praga 1994 Christian de Portzamparc 100px Embaixada francesa de Berlín (2003) The Commons, Columbus 1995 Tadao Ando100x100px 100px Centro de Convencións Nagaragawa (1995) Palacio de Versalles 1996 Rafael Moneo122x122px 100px Palacio de Congresos e Auditorio Kursaal (1999) Getty Center, Os Ánxeles 1997 Sverre Fehn 100px Museo Noruegués do Glaciar (1991) Museo Guggenheim Bilbao, Bilbao 1998 Renzo Piano105x105px 100px Aeroporto Internacional de Kansai (1994) Casa Branca, Washington, D.C. 1999 Norman Foster133x133px 100px Millennium Bridge (2000) Museo Altes, Berlín 2000 Rem Koolhaas154x154px 100px Casa da Música (2003) Parque Arqueolóxico de Xerusalén 2001 Herzog & de Meuron 100x100px 100px Tate Modern (2000) Monticello, Charlottesville, Virxinia 2002 Glenn Murcutt158x158px 100px Berowra Waters Inn (1983) Outeiro Capitolino, Roma 2003 Jørn Utzon 100px Ópera de Sidney (1973) Real Academia de Belas Artes de San Fernando, Madrid 2004 Zaha Hadid 100x100px 100px Pabellón Puente (2008) Ermitage, San Petersburgo 2005 Thom Mayne100x100px 100px Edificio Federal de San Francisco (2007) Jay Pritzker Pavilion, Chicago 2006 Paulo Mendes da Rocha100x100px 100px Capela de San Pedro, São Paulo (1987) Palacio de Dolmabahçe, Istanbul 2007 Richard Rogers110x110px 100px Edificio Lloyd's (1986) Banqueting House, Londres 2008 Jean Nouvel100x100px 100px Torre Glòries (2005) Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos, Washington, D.C. 2009 Peter Zumthor120x120px 100px Termas de Vals (1996) Palacio da Lexislatura da Cidade de Buenos Aires 2010 Kazuyo SejimaRyue Nishizawa(SANAA) 100x100px 100px Museo de Arte Contemporánea do Século XXI de Kanazawa (2003) Illa Ellis, Nova York 2011 Eduardo Souto de Moura 146x146px 100px Estadio Municipal de Braga (2004) Andrew W. Mellon Auditorium 2012 Wang Shu 102x102px 100px Museo de Ningbo (2008) Gran Salón do Pobo, Pequín 2013 Toyō Itō 133x133px 100px Mediateca de Sendai (2001) Biblioteca e Museo presidencial John F. Kennedy, Boston 2014 Shigeru Ban 150x150px 100px Centro Pompidou de Metz (2010) Rijksmuseum, Ámsterdam 2015 Frei Otto 100px Estadio Olímpico de Múnic (1976) New World Center, Miami 2016 Alejandro Aravena 108x108px 133x133px Centro de Innovación Anacleto Angelini (2015) Sede da ONU, Nova York2017RCR Arquitectes (Rafael Aranda, Carme Pigem e Ramón Vilalta)100x100px100pxBiblioteca de Sant Antoni (2007)Casa de Hóspedes do Estado do Palacio Akasaka en Tokyo2018Balkrishna Doshi 125x125px100x100pxIndian Institute of Management Bangalore (1983)Aga Khan Museum, Toronto2019Arata Isozaki 100x100px100x100pxCasa do Home (1995)Palacio de Versalles2020Grafton Architects (Shelley McNamara e Yvonne Farrell)108x108px 100x100px100pxCampus UTEC (2015)Cerimonia telemática2021Anne Lacaton e Jean-Philippe Vassal100x100px100pxEscola Nacional de Arquitectura en Nantes (2009)Cerimonia telemática2022Diébédo Francis Kéré137x137px100x100pxCentre for Earth Architecture en Mopti, Malí (2010)Edificio Marshall da LSE, Londres 2023 David Chipperfield 100px 100px Neues Museum, Berlín (1997–2009) Ágora de Atenas 2024 Riken Yamamoto 100px 100px Museo de Arte de Yokosuka, Kanagawa, Xapón (2007) Instituto de Arte de Chicago 2025 Liu Jiakun 100px West Village, Chengdu, China (2015)Louvre Abu Dhabi2025Smiljan Radić Clarkesenmarco|133x133pxsenmarco|100x100pxPavillón da Serpentine Gallery, Londres (2014)
Notas
Véxase tamén Outros artigos Arquitectura
Ligazóns externas Páxina web oficial dos Premios Pritzker
Categoría:Premio Pritzker