miniatura|Granxeiros na época da Revolución Cultural chinesa. A Revolución Cultural, coñecida tamén como a Gran Revolución Cultural Proletaria (en chinés simplificado: 无产阶级文化大革命, en chinés tradicional: 無產階級文化大革命, en pinyin: wúchǎn jiējí wénhuà dà gémìng, habitualmente abreviada como 文化大革命, wénhuà dà gémìng, literalmente Gran Revolución Cultural), foi un movemento sociopolítico que acaeceu na China desde 1966 ata 1976. Iniciado por Mao Tse Tung, entón líder do Partido Comunista da China, o seu obxectivo declarado era preservar o comunismo chinés mediante a eliminación dos restos de elementos capitalistas e tradicionais da sociedade chinesa, e reimpoñer o pensamento de Mao Tse Tung (coñecido fóra da China simplemente como maoísmo) como a ideoloxía dominante dentro do Partido. A Revolución marcou o regreso de Mao a unha posición de poder despois dos fracasos do Gran Salto Adiante, período durante o cal morreron aproximadamente 30 millóns de persoas no que se coñece como a gran fame negra chinesa.
O movemento iniciouse en maio de 1966, despois de que Mao alegase que elementos burgueses infiltráronse no goberno e na sociedade en xeral, co obxectivo de restaurar o capitalismo. Para eliminar aos seus rivais dentro do Partido Comunista da China (PCCh), Mao insistiu en que os revisionistas fosen eliminados mediante a loita de clases violenta. Os mozos chineses responderon ao chamamento de Mao formando grupos da garda vermella en todo o país. O movemento estendeuse ao exército, aos traballadores urbanos e ao propio liderado do Partido Comunista. Resultou en loitas entre faccións xeneralizadas en todos os ámbitos da vida. Na cúpula, conduciu a unha purga masiva de altos funcionarios, en particular Liu Shaoqi e Deng Xiaoping. Durante o mesmo período, o culto á personalidade de Mao creceu a proporcións inmensas. Membros das "cinco categorías negras" foron amplamente perseguidos e mesmo asasinados. Mao suxeriu que a Revolución Cultural había terminado en 1969, pero a súa fase activa durou ata a morte do líder militar e sucesor proposto por Mao Lin Biao en 1971. En 1972, a Banda dos Catro subiu ao poder e a Revolución Cultural continuou. Despois da morte de Mao e o arresto da Banda dos Catro en 1976, a Revolución Cultural finalmente chegou ao seu fin.
Durante a Revolución Cultural, decenas de millóns de persoas foron perseguidas, cunha cifra estimada de mortes que oscila entre centos de miles e os 20 millóns. A partir do agosto vermello de Pequín, tiveron lugar masacres en varios lugares, como a masacre de Guangxi (o canibalismo masivo tamén ocorreu), o incidente de Mongolia Interior, a masacre de Guangdong, o caso de Zhao Jianmin, a masacre de Daoxian e o incidente de Shadian. O "colapso da presa Banqiao", unha das maiores catástrofes tecnolóxicas do mundo, tamén tivo lugar en 1975 durante a Revolución Cultural. Nas violentas loitas que seguiron en todo o país, millóns de persoas foron perseguidas e sufriron todo tipo de abusos, incluíndo humillación pública, encarceramento arbitrario, tortura, traballos forzados, fustrigación sostida, confiscación de bens e, ás veces, execución. Un gran segmento da poboación foi desprazado pola forza, en particular a transferencia de mozos urbanos ás rexións rurais durante o movemento "envío ao campo". Destruíronse reliquias e artefactos históricos, e saqueáronse sitios culturais e relixiosos. O movemento paralizou politicamente a China e afectou negativamente tanto á economía como á sociedade do país nun grao significativo. miniatura |Durante a Revolución Cultural, os lemas de propaganda política dos gardas vermellos na parede do campus da Universidade de Shanghái Fudan: "Defendan ao Comité Central do Partido con sangue e vida!" Defende ao presidente Mao con sangue e vida! ”.|250x250px
Despois da Revolución Cultural, os reformistas dirixidos por Deng Xiaoping comezaron a desmantelar gradualmente as políticas maoístas asociadas coa Revolución Cultural no período "Boluan Fanzheng". En 1978, Deng converteuse no novo líder supremo da China e comezou unha nova fase na China ao iniciar o histórico programa de reformas e apertura.
Fondo Gran salto adiante
En 1958, tras o primeiro plan quinquenal, Mao fixo un chamamento ao "socialismo de base para acelerar os seus plans de converter a China nun Estado industrializado moderno. Con este espírito, Mao lanzou o Gran Salto Adiante, estableceu comunas populares no campo e iniciou a mobilización masiva do pobo en colectivos. A moitas comunidades asignóuselles a produción dun único produto: o aceiro. Así mesmo Mao prometeu aumentar a produción agrícola ao dobre dos niveis de 1957.Tang, Tsou. 1986. The Cultural Revolution and Post-Mao Reforms: A Historical Perspective. Chicago: University of Chicago Press. .
O Gran Salto foi un fracaso económico. Moitos agricultores sen educación foron retirados da agricultura e da colleita e, a cambio, instruíronos para producir aceiro a grande escala, confiando parcialmente nos fornos de xardín ou elaboración de aceiro caseira (土法炼钢) para acadar os obxectivos de produción establecidos polos cadros locais. O aceiro producido era de baixa calidade e na súa maioría inútil. O Gran Salto reduciu o tamaño das colleitas e provocou un declive na produción da maioría dos bens, excepto no arrabio e no aceiro de baixa calidade. Ademais, as autoridades locais esaxeraban con frecuencia as cifras de produción, ocultando e intensificando o problema durante varios anos.
Mentres tanto, o caos nas colectividades, o mal tempo e as exportacións de alimentos necesarias para asegurarse divisas deron lugar á gran fame negra chinesa. Os alimentos escaseaban desesperadamente e a produción reduciuse drasticamente. A fame negra causou a morte de máis de 30 millóns de persoas, sobre todo nas rexións máis empobrecidas do interior do país.
O fracaso do Gran Salto reduciu o prestixio de Mao dentro do PCCh. Obrigado a asumir responsabilidades, en 1959, Mao dimitiu como presidente da China, xefe de Estado de iure da China, e foi sucedido por Liu Shaoqi, mentres Mao permanecía como Presidente do Partido Comunista Chinés e Comandante en Xefe. En xullo, os altos dirixentes do Partido reuníronse no pintoresco monte Lu para discutir a política. Na conferencia, o mariscal Peng Dehuai, ministro de defensa, criticou a política do Gran Salto nunha carta privada a Mao, escribindo que estaba infestada de mala xestión e advertindo contra a elevación do dogma político sobre as leis da economía.
A pesar do ton moderado da carta de Peng, Mao tomouna como un ataque persoal contra o seu liderado. Tras a Conferencia, Mao destituíu a Peng e acusouno de ser un "oportunista de dereitas". Peng foi substituído por Lin Biao, outro xeneral do exército revolucionario que se converteu nun dos máis acérrimos partidarios de Mao e máis adiante sucesor de Mao. Aínda que a Conferencia de Lushan supuxo a morte política de Peng, o crítico máis acérrimo de Mao, conduciu a un cambio de poder cara aos moderados liderados por Liu Shaoqi e Deng Xiaoping, que tomaron o control efectivo da economía a partir de 1959.
A principios da década de 1960, moitas das políticas económicas do Gran Salto foron revertidas por iniciativas encabezadas por Liu, Deng e o primeiro ministro Zhou Enlai. Este grupo moderado de pragmáticos non estaba entusiasmado coas visións utópicas de Mao. En 1962, mentres Zhou, Liu e Deng xestionaban os asuntos de Estado e da economía, Mao retirouse efectivamente da toma de decisións económicas e centrou gran parte do seu tempo en contemplar aínda máis as súas contribucións á teoría social marxista-leninista, incluída a idea da "revolución continua".
Impacto das tensións internacionais e do antirevisionismo
A principios da década de 1950, a República Popular da China e a Unión Soviética (URSS) eran os dous maiores estados comunistas do mundo. Aínda que inicialmente apoiáronse mutuamente, xurdiron desacordos tras a morte de Iosif Stalin e o ascenso de Nikita Khrushchev ao poder na Unión Soviética. En 1956, Khrushchev denunciou a Stalin e a súa política, e comezou a aplicar o reformas económicas post-estalinistas. Mao e moitos outros membros do Partido Comunista da China (PCCh) opuxéronse a estes cambios, crendo que terían repercusións negativas para o movemento comunista mundial, entre moitos dos cales Stalin seguía sendo visto como un heroe.
Mao cría que Khrushchev non se adhería ao marxismo-leninismo, senón que era un revisionista, que alteraba as súas políticas respecto a os conceptos básicos marxista-leninistas, algo que Mao temía que permitise aos capitalistas recuperar o control da URSS. As relacións entre ambos os gobernos agreáronse. A URSS negouse a apoiar a adhesión da China ás Nacións Unidas e incumpriu a súa promesa de fornecer a China dun arma nuclear.
En abril de 1960, Mao denunciou publicamente o revisionismo. Sen sinalar co dedo á Unión Soviética, Mao criticou ao seu aliado ideolóxico nos Balcáns, a Liga dos comunistas de Iugoslavia. Á súa vez, a URSS criticou ao aliado da China nos Balcáns, o Partido do Traballo de Albania. En 1963, o PCCh empezou a denunciar abertamente á Unión Soviética, publicando nove polémicas percibidas contra o seu revisionismo, unha delas titulada "Sobre o falso comunismo de Jruschov e as leccións históricas para o mundo", na que Mao acusaba a Khrushchev non só de revisionista, senón tamén de aumentar o perigo de restauración capitalista. A caída de Khrushchev por mor dun "golpe de estado" interno en 1964 tamén contribuíu a que Mao temese a súa propia vulnerabilidade política, principalmente debido á perda de prestixio entre os seus colegas tras o Gran Salto Adiante.
Outras accións soviéticas aumentaron a preocupación por posibles quinto columnistas na China. Como consecuencia das tensións que seguiron á ruptura chinés-soviética, os dirixentes soviéticos habían autorizado emisións de radio na China nas que se afirmaba que a Unión Soviética axudaría aos "auténticos comunistas" que derrocasen a Mao e o seu "rumbo erróneo". Os dirixentes chineses tamén temían que o crecente conflito militar entre os Estados Unidos e as tropas norvietnamitas que a China apoiaba levase aos Estados Unidos a buscar a posibles traidores chineses.. O académico Covell F. Meyskens escribe que estas tensións internacionais determinaron o inicio e o curso da Revolución Cultural. Precursor En 1963, Mao lanzou o Movemento de Educación Socialista, precursor da RC. Mao preparou o terreo mediante a "limpeza" de poderosos funcionarios de Pequín de dubidosa lealdade. O seu enfoque non foi transparente, executado a través de artigos xornalísticos, reunións internas e pola súa rede de aliados políticos.
Lanzamento da Revolución Cultural