Alemaña nazi e Terceiro Reich son os nomes comúns para designar a Alemaña durante o período entre 1933-1945, cando o goberno estaba controlado por Adolf Hitler e o seu Partido Nacionalsocialista Alemán dos Traballadores (NSDAP), máis coñecido como Partido Nazi. Baixo o goberno de Hitler, Alemaña foi transformada nun estado totalitario, onde case todos os aspectos da vida eran controlados polo Estado. A Alemaña nazi deixou de existir despois de que as Forzas Aliadas derrotaran a Wehrmacht en maio de 1945, co que rematou así a segunda guerra mundial en Europa.
Despois de Hitler ser nomeado chanceler de Alemaña polo Presidente da República de Weimar, Paul von Hindenburg, o 30 de xaneiro de 1933, o Partido Nazi comezou a eliminar toda a oposición política e consolidar o seu poder. Hindenburg finou o 2 de agosto de 1934, e Hitler converteuse en ditador de Alemaña, cando os poderes e as oficinas da chancelaría e a presidencia foron fundidas. Un referendo nacional realizado o 19 de agosto de 1934 confirmou a Hitler como único Führer (líder) de Alemaña. Todo o poder centralizouse nas mans de Hitler, e a súa palabra estaba por enriba de todas as leis. O goberno non era un corpo de cooperación coordinada, senón unha colección de faccións que loitaban para acumular poder e gañar o favor de Hitler. No medio da Gran Depresión, o nazismo restaurou a estabilidade económica e rematou co paro masivo usando gastos militares pesados e unha economía mixta. Realizouse unha gran cantidade de obras públicas, incluíndo a construción de Autobahns (estradas de alta velocidade). O retorno á estabilidade económica impulsou a popularidade do réxime.
O racismo, sobre todo o antisemitismo, foi unha das características centrais do réxime. Os pobos xermánicos foron considerados como a representación máis pura do arianismo e, polo tanto, a raza superior. O pobo xudeu e outros considerados indesexábeis foron perseguidos ou asasinados, e a oposición ao goberno de Hitler foi brutalmente reprimida. Os membros da oposición liberal, socialista e comunista foron asasinados, prendidos ou forzados ao exilio. As igrexas cristiás tamén foron oprimidas, con moitos líderes presos. A educación estaba centrada na bioloxía racial, política de poboación e aptitude para o servizo militar. A carreira e as oportunidades educativas para as mulleres foron reducidas. Nas Olimpíadas de verán de 1936 presentouse o Terceiro Reich no escenario internacional. O Ministro de Propaganda, Joseph Goebbels, fixo uso efectivo das películas, mitins e oratoria de Hitler para controlar a opinión pública. O goberno controlaba a expresión artística, promovendo formas de arte específicas e evitaba ou prohibía outras.
Alemaña fixo esixencias territoriais cada vez máis agresivas, baixo ameaza de guerra se non eran atendidas. Á anexión de Austria en 1938 (o que se denominou Anschluss) sumóuselle posteriormente a de Checoslovaquia en 1939. Hitler fixo un pacto con Iosif Stalin e invadiu Polonia en setembro de 1939, o que precipitou o comezo da segunda guerra mundial en Europa. En alianza coa Italia de Benito Mussolini e outras potencias do Eixo, Alemaña conquistou a maior parte de Europa en 1940 e ameazou a Gran Bretaña. Os Reichskommissariats asumiron o control brutal das áreas conquistadas, e unha administración alemá foi fundada en Polonia. O pobo xudeu e outros grupos considerados como indesexables foron aprisionados en campos de concentración. A implantación de políticas raciais do réxime culminou co asasinato en masa de membros do pobo xudeu e doutras minorías no Holocausto, coñecido polo pobo xudeu como השואה, HaShoá, a catástrofe. Trala invasión alemá da URSS en 1941, a marea virou contra o Terceiro Reich, e as grandes derrotas militares chegaron en 1943. O bombardeo a grande escala de cidades alemás, ferrocarrís e centrais de petróleo intensificouse en 1944. Alemaña foi invadida en 1945 pola URSS no leste e polas potencias aliadas polo oeste. A negativa de Hitler a admitir a derrota levou á destrución masiva de infraestrutura alemá e á perda innecesaria de vidas nos meses finais da guerra. Os aliados vitoriosos iniciaron unha política de desnazificación e xulgaron aos líderes nazis por crimes de guerra nos coñecidos como Xuízos de Núremberg.
Nome O nome oficial do estado foi Deutsches Reich (Reich Alemán) entre 1933 e 1943, e Großdeutsches Reich (Gran Reich Alemán) entre 1943 e 1945. O nome Deutsches Reich é xeralmente traducido como "Imperio Alemán".
Os termos máis comúns en galego para a Alemaña da era nazi son «a Alemaña nazi» e «o Terceiro Reich», este último sendo unha tradución do alemán Drittes Reich, en principio apropiado pola propaganda nazi do título do libro de Arthur Moeller van dean Bruck, Dás Dritte Reich, publicado en 1923. Os nacionalsocialistas convertérono no termo común para a entidade territorial alemá, que incluía tan O libro contaba ao Sacro Imperio Romano Xermánico (962-1806) como o primeiro Reich e o Imperio Alemán (1871-1918) como o segundo van Wie, Paul D. (1999). Image, History and Politics: The Coinage of Modern Europe. Lanham, Md: University Press of America. ISBN 978-0-7618-1221-0..to o Estado alemán como os territorios ocupados, ademais dos seus significados históricos, políticos e sociais. Moeller van dean Bruck tentou tamén conciliar os conceptos de nacionalismo e xustiza social, o cal podería verse como un exordio do nacionalsocialismo. Os nazis, con todo, fóronse afastando das ideas orixinais de Moeller na posta en práctica de ambos os termos.
A palabra Reich en si significa un dominio ou extensión gobernada a nivel supranacional, polo que moitas veces tradúcese en Imperio, aínda que a denominación «Imperio alemán» adoita ser reservada aos períodos que contaban coa figura do Káiser, ou emperador (dita distinción faise en alemán por medio do termo Kaiserreich). Orixinalmente, o emprego dos ordinais tivo o fin de preparar o terreo para un terceiro e definitivo Reich alemán, que contaría coa restauración da dinastía imperial máis que coa figura do Führer (por iso é polo que os nazis tras adoptalo con entusiasmo apresuráronse a afastarse do seu significado orixinal). En canto ao termo Primeiro Reich, aínda que en principio identificado co Sacro Imperio Romano, durante certo tempo deixouse na ambigüidade por motivos políticos relativos a cuestións hereditarias en Austria.
Outro termo usado con frecuencia polos nazis, o Reich dos Mil Anos (Tausendjähriges Reich), ten a súa orixe precisamente na identificación do Sacro Imperio Romano (800-1806) como a primeira parte dun Reich que nunca deixou de existir, do que Carlomagno sería o primeiro caudillo, e obviando o feito de que dita entidade —por entón un cúmulo de territorios unidos por motivos relixiosos máis que étnicos— foi establecida de feito pola autoridade papal (tras defender ao papa León III fronte á rebelión dos habitantes de Roma).
O termo Terceiro Reich quedou por tanto como unha expresión propia, na que a palabra Reich non se traduce (a diferenza das primeiras dúas "etapas imperiais"), identificándoo coa Alemaña nazi.
Os alemáns modernos refírense ao período como Zeit des Nationalsozialismus (período nacional-socialista) ou Nationalsozialistische Gewaltherrschaft (Tiranía nacional socialista).
Antecedentes Alemaña foi coñecida como a República de Weimar durante os anos 1919 a 1933. Era unha república cun sistema semipresidencialista. A República de Weimar enfrontou numerosos problemas, incluída a hiperinflación, o extremismo político (incluída a violencia dos paramilitares de esquerda e dereita), as relacións contenciosas cos vencedores aliados da primeira guerra mundial e unha serie de intentos errados de goberno de coalición por partidos políticos divididos. Tras o fin da primeira guerra mundial comezaron graves reveses á economía alemá, en parte debido aos pagos de reparación esixidos polo Tratado de Versalles de 1919. O goberno imprimiu diñeiro para facer os pagos e reembolsar a débeda de guerra do país, pero a hiperinflación resultante levou a prezos inflados para os bens de consumo, caos económico e disturbios por alimentos. Cando o goberno non cumpriu cos seus pagos de reparacións de danos en xaneiro de 1923, as tropas francesas ocuparon áreas industriais alemás ao longo do Ruhr e seguiron disturbios civís xeneralizados.
O Partido Nacionalsocialista Obreiro Alemán (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), comunmente coñecido como o Partido Nazi, foi fundado en 1920. Foi o sucesor rebautizado do Partido dos Traballadores Alemáns (DAP) formado un ano antes, e un dos varios partidos políticos de dereita activos entón en Alemaña. A plataforma do Partido Nazi incluíu a destrución da República de Weimar, o rexeitamento dos termos do Tratado de Versalles, o antisemitismo radical e o antibolchevismo. Prometeron un goberno central forte, aumento do Lebensraum ("espazo vital") para os pobos xermánicos, formación dunha comunidade nacional baseada na raza e limpeza racial mediante a supresión activa dos xudeus, que serían desposuídos da súa cidadanía e dereitos civís. Os nazis propuxeron unha renovación nacional e cultural baseada no movemento Völkisch. O partido, especialmente a súa organización paramilitar Sturmabteilung (SA; Storm Detachment), ou Brownshirts, utilizou a violencia física para promover a súa posición política, interrompendo as reunións de organizacións rivais e atacando aos seus membros e ao pobo xudeu nas rúas. Estes grupos armados de extrema dereita eran comúns en Baviera e foron tolerados polo goberno estatal de extrema dereita de Gustav Ritter von Kahr.
Cando o mercado de valores dos Estados Unidos colapsou o 24 de outubro de 1929, o efecto en Alemaña foi terrible. Millóns de traballadores quedaron sen traballo e varios bancos importantes colapsaron. Hitler e os nazis preparáronse para aproveitar a emerxencia para obter apoio para o seu partido. Prometeron fortalecer a economía e xerar emprego. Moitos votantes decidiron que o Partido Nazi era capaz de restaurar a orde, sufocar os disturbios civís e mellorar a reputación internacional de Alemaña. Despois das eleccións federais de 1932, o partido era o máis grande do Reichstag, con 230 escanos co 37,4 por cento do voto popular.
Historia miniatura|Hitler conversando con Ernst Hanfstaengl e Hermann Göring, 21 de xuño de 1932 O inicio da gran Depresión (1929), o desemprego alto, as humillacións do Tratado de Versalles (1919) e o descontento social levaron a un grande apoio do pobo alemán aos partidos socialistas. Temendo unha revolución socialista, a alta burguesía alemá, empresarios e o clero apoiaron ditaduras extremadamente nacionalistas para derrubar os socialistas. Chegada do nacionalsocialismo ao poder Aínda que os nacionalsocialistas obtiveron a maior parte do voto popular nas dúas eleccións xerais do Reichstag de 1932, non obtiveron maioría. Por tanto, Hitler dirixiu un goberno de coalición de curta duración formado co Partido Nacional do Pobo Alemán. Baixo a presión de políticos, industriais e a comunidade empresarial, o presidente Paul von Hindenburg nomeou a Hitler chanceler de Alemaña o 30 de xaneiro de 1933. Este evento coñécese como Machtergreifung ("toma do poder").
Na noite do 27 de febreiro de 1933, foi incendiado o edificio do Reichstag. Marinus van der Lubbe, un comunista neerlandés, foi declarado culpable de iniciar o incendio. Hitler proclamou que o incendio provocado marcou o inicio dun levantamento comunista. O Decreto do Incendio do Reichstag, imposto o 28 de febreiro de 1933, anulou a maioría das liberdades civís, incluídos os dereitos de reunión e a liberdade de prensa. O decreto tamén permitiu á policía deter a persoas indefinidamente sen cargos. A lexislación foi acompañada dunha campaña de propaganda que xerou apoio público á medida. A represión violenta dos comunistas por parte das SA levouse a cabo en todo o país e 4.000 membros do Partido Comunista de Alemaña foron arrestados.