A numeración Āryabhaṭa é un sistema de numeración baseado en fonemas en sánscrito. Introduciuno no século VI o matemático e astrónomo indio Aryabhata, no primeiro capítulo da súa Aryabhatiya, titulado gitika Padam. Nela, atribúese un valor numérico a cada sílaba da forma consoante + vogal posíbel na fonoloxía sánscrita, de ka = 1 até hau = 1018. miniatura|Táboa da numeración Āryabhaṭa. Historia
A base deste sistema de numeración menciónase na segunda estrofa do primeiro capítulo da Aryabhatiya.
As letras Varga do Ka ao Ma sitúanse nos lugares (cadros) 1, 100, 1000,... etc. e letras como Ya, Ra, La... nos lugares 10, 100... etc.
As letras Varga do Ka até o Ma teñen valor de 1, 2, 3.. até 25 letras e as Avarga Ya até Ha teñen valores de 30, 40, 50... até 100.
Os valores para as vogais son os seguintes: i = 100; u = 10000, ru = 1000000 e así sucesivamente.
Aryabhata utilizou este sistema de numeración para representar números pequenos e grandes nos seus cálculos matemáticos e astronómicos. Este sistema pode aínda usarse para representar fraccións e fraccións mixtas. Por exemplo, nga é 1/5, nja é 1/10 e Jhardam (JAI = 9; a súa metade) = 4 1/2.
Exemplo Exemplo: 299.792.458100 101 102 103 104 105106 107 10885, 42, 97, 99, 2जल घिनि झुशु झृसृ खॄja-la ghi-ni jhu-śu jhṛ-sṛ khḷ A orde tradicional india de colocación dos díxitos era inversa en relación coa maneira moderna. En consecuencia, Aryabhata comezou coas unidades antes das decenas, despois as centenas e millares e, despois, a miríada e o lakh (= 105) e así sucesivamente.
Táboa de Números O 33 × 9 = 297 Alfabeto Sánscrito Numérico en sílabas Nove vogais ou sílabas - - - - - - - - - अ इ उ ऋ ऌ ए ऐ ओ औ <big><big> × <big>10 0 <big>10 2 <big>10 4 <big>10 6 <big>10 8 <big>1010 <big>1012 <big>1014 <big>1016 Cinco consoantes velares oclusivas - क <big> 1 क कि कु कृ कॄ के कै को कौ - ख <big> 2 ख खि खु खृ खॄ खे खै खो खौ - ग <big> 3 ग गि गु गृ गॄ गे गै गो गौ - घ <big> 4 घ घि घु घृ घॄ घे घै घो घौ - ङ <big> 5 ङ ङि ङु ङृ ङॄ ङे ङै ङो ङौ Cinco consoantes palatais oclusivas - च <big> 6 च चि चु चृ चॄ चे चै चो चौ - छ <big> 7 छ छि छु छृ छॄ छे छै छो छौ - ज <big> 8 ज जि जु जृ जॄ जे जै जो जौ - झ <big> 9 झ झि झु झृ झॄ झे झै झो झौ - ञ <big> 10 ञ ञि ञु ञृ ञॄ ञे ञै ञो ञौ Cinco consoantes retroflexas oclusivas - ट <big> 11 ट टि टु टृ टॄ टे टै टो टौ - ठ <big> 12 ठ ठि ठु ठृ ठॄ ठे ठै ठो ठौ - ड <big> 13 ड डि डु डृ डॄ डे डै डो डौ - ढ <big> 14 ढ ढि ढु ढृ ढॄ ढे ढै ढो ढौ - ण <big> 15 ण णि णु णृ णॄ णे णै णो णौ Cinco consoantea dentais oclusivas - त <big> 16 त ति तु तृ तॄ ते तै तो तौ - थ <big> 17 थ थि थु थृ थॄ थे थै थो थौ - द <big> 18 द दि दु दृ दॄ दे दै दो दौ - ध <big> 19 ध धि धु धृ धॄ धे धै धो धौ - न <big> 20 न नि नु नृ नॄ ने नै नो नौ Cinco consoantes labiais oclusivas - प <big> 21 प पि पु पृ पॄ पे पै पो पौ - फ <big> 22 फ फि फु फृ फॄ फे फै फो फौ - ब <big> 23 ब बि बु बृ बॄ बे बै बो बौ - भ <big> 24 भ भि भु भृ भॄ भे भै भो भौ - म <big> 25 म मि मु मृ मॄ मे मै मो मौ Catro consoantes aproximantes ou consoantes vibrantes - य <big> 30 य यि यु यृ यॄ ये यै यो यौ - र <big> 40 र रि रु रृ रॄ रे रै रो रौ - ल <big> 50 ल लि लु लृ लॄ ले लै लो लौ - व <big> 60 व वि वु वृ वॄ वे वै वो वौ Tres consoantes coronais fricativas - श <big> 70 श शि शु शृ शॄ शे शै शो शौ - ष <big> 80 ष षि षु षृ षॄ षे षै षो षौ - स <big> 90 स सि सु सृ सॄ से सै सो सौ Unha consoante glotal fricativa - ह <big> 100 ह हि हु हृ हॄ हे है हो हौ
Véxase tamén Bibliografía Elfering, Kurt: Die Mathematik des Aryabhata I. Text, "Übersetzung aus dem Sanskrit und Kommentar". Wilhelm Fink Verlag, München, 1975, ISBN 3-7705-1326-6 Ifrah, Georges: The Universal History of Numbers. From Prehistory to the Invention of the Computer. John Wiley & Sons, Nova York, 2000, ISBN 0-471-39340-1. Waerden, B. L. van der: Erwachende Wissenschaft. Ägyptische, babylonische und griechische Mathematik. Birkhäuser-Verlag, Basel/Stuttgart, 1966, ISBN 3-764-30399-9 Fleet, J. F.: "Aryabhata's System of Expressing Numbers" in Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, 1911, páxs. 109-126.
Categoría:Sistemas de numeración