Bazilika u Žitomislićima je starokršćanska bazilika koja se nalazi se u Žitomislićima, kod grada Mostara. Na kasnoantičkom kompleksu osim ostataka bazilike, nalazište je nekropole od 98 stećaka, i to: 40 ploča, 57 sanduka i jedan sarkofag, uglavnom bez ukrasa. 200px|mini|lijevo|Stećak pored bazilike Dvojna bazilika (basilica geminata) ukupne je duljine 17, a širine 25,5 metara, orijentirana u smjeru istok - zapad. Sastoji se od sjeverne i južne crkve. Sjevernu čine naos s prezbiterijem, baptisterij, narteks, đakonikon i protezis, dok južnu čine dvije prostorije: naos i narteks. Sjeverna je crkva bila glavna, a južnoj, koja je izgrađena u isto vrijeme kad i sjeverna, date su razne pretpostavke. Zidana je od lomljenog i malo pritesanog kamena vapnenca u vodoravnim slojevima (opus incertum), u vapnenoj žbuci. U zidovima debljine od 0,60 do 0,65 m pronađeni su ostatci krovne rimske opeke (tegule). Pod je izveden od riječnih oblutaka i vapnene žbuke. Petnaestak metara od bazilike pronađena je stambena zgrada dimenzije 19,90×6,5 m. Kao i bazilika, orijentirana je u smjeru istok - zapad, debljine zidova 0,60 m. Bazilika je okvirno datirana u vrijeme 5. odnosno 6. stoljeća.Povjerenstvo za očuvanje nacionalnih spomenika Odluka o proglašenju arheološkog područja – kasnoantičke dvojne bazilike i nekropole sa stećcime u Žitomislićima nacionalnim spomenikom BiH 20. siječnja 2004. (pristupljeno 26. kolovoza 2017.) 200px|mini|lijevo|Tlocrt bazilike Arheološka iskopavanja i istraživanja vršena su pod rukovodstvom Tome Anđelića (kustosa Muzeja Hercegovine) te Pave Anđelića (višeg naučnog suradnika Zemaljskog muzeja u Sarajevu) u vremenu od 1970. do 1973. Konzervatorski radovi izvedeni su 1972. i 1973. pod rukovodstvom dr. Ive Bojanovskog, uz suradnju Tome Anđelića.
Izvori
Kategorija:Kršćanski vjerski objekti u Bosni i Hercegovini Kategorija:Katoličke crkve u Bosni i Hercegovini Kategorija:Bazilike u Bosni i Hercegovini Kategorija:Rimski arheološki lokaliteti u Bosni i Hercegovini Kategorija:Stećci u Bosni i Hercegovini Kategorija:Nacionalni spomenici Bosne i Hercegovine