mini|200px|Žar-ptica – kostim balerine koja tumači žar-pticu u istoimenom Stravinskijevom baletu koji je dizajnirao Léon Bakst. Ballets Russes je baletna kompanija koju je 1909. osnovao Sergej Djagilev. U početku je svoje predstave izvodila u pariškim Théâtre Mogador iThéâtre du Châtelet, a kasnije u Monte Carlu. Ballets Russes je ogranak Carskoga baleta iz Sankt Peterburga, iz kojeg dolaze svi plesači, i odakle su trenirani pod utjecajem slavnog koreografa Mariusa Petipe. Stvorio je senzaciju u Zapadnoj Europi zbog velike razlike između ruskog baleta i onoga što je bilo popularno u Francuskoj u to doba. Postala je najutjecajnija baletna kompanija u XX. stoljeću, a taj utjecaj, u jednom ili drugom obliku, traje i danas.
Baletna kompanija i njezini skladatelji
Među plesačima i koreografima koji su radili za Ballets Russes bili su George Balanchine, Mathilde Kschessinska, Michel Fokine, Vera Karalli, Tamara Karsavina, Serge Lifar, Alicia Markova, Léonide Massine, Vaclav Nižinski, Ana Pavlova, Ida Rubinstein i Lidia Lopokova.
Među dizajnerima koji su radili za Ballets Russes bili su Léon Bakst, Alexander Benois, Georges Braque, Natalia Gončarova, Pablo Picasso, Salvador Dalí, Ivan Bilibin, Pavel Čeličev, i Maurice Utrillo.
Među skladateljima koji su radili za Ballets Russes bili su Claude Debussy, Darius Milhaud, Francis Poulenc, Sergej Prokofjev, Maurice Ravel, Erik Satie, Ottorino Respighi, Richard Strauss i Igor Stravinski, kojega je Djagilev uočio još dok je bio potpuno nepoznat kao skladatelj te mu angažmanom pospješio umjetničku karijeru.
Važnije produkcije mini|250px|Ballets Russes, autor: August Macke (1912.). Balet koji se izvodi najvjerojatnije je Karneval. 250px|mini|Sergej Djagilev
GodinaNaslovSkladateljKoreografDizajn 1909.Le Pavillon d'ArmideNikolaj ČerepnjinMichel FokineAlexandre Benois1909.Knez IgorAleksandar BorodinMichel FokineNicholas Roerich1909.KleopatraAnton ArenskijMichel FokineLéon Bakst1910.Žar-pticaIgor StravinskiMichel FokineAlexandre Golovine, Léon Bakst1910.ŠeherezadaNikolaj Rimski-KorsakovMichel FokineLéon Bakst1910.KarnevalRobert SchumannMichel FokineLéon Bakst1911.PetruškaIgor StravinskiMichel FokineAlexandre Benois1911.Le Spectre de la RoseCarl Maria von WeberMichel FokineLéon Bakst1912.Faunovo poslijepodneClaude DebussyMichel Fokine, Vaclav NižinskiLéon Bakst, Odilon Redon1912.Daphnis i ChloéMaurice RavelMichel FokineLéon Bakst1912.Le Dieu BleuReynaldo HahnMichel FokineLéon Bakst1912.ThamarMilij BalakirevMichel FokineLéon Bakst1913.JeuxClaude DebussyVaclav NižinskiLéon Bakst1913.Posvećenje proljećaIgor StravinskiVaclav NižinskiNicholas Roerich1913.Salomina tragedijaFlorent SchmittBoris RomanovSergey Sudejkin1914.Legenda o JosipuRichard Strauss Michel FokineLéon Bakst1914.Zlatni pijetaoRimsky-Korsakov Michel FokineNatalia Goncharova1915.Soleil de NuitNikolaj Rimski-KorsakovLéonide MassineMihail Larionov1917.ParadaErik SatieLéonide MassinePablo Picasso1919.Fantastični butikGioachino Rossini, Ottorino RespighiLéonide MassineAndré Derain1919.El Sombrero de Tres PicosManuel de FallaLéonide MassinePablo Picasso1920.Le chant du rossignolIgor StravinskiLéonide MassineHenri Matisse1920.PulcinellaIgor StravinskiLéonide MassinePablo Picasso1921.ChoutSergej ProkofjevMihail LarionovMihail Larionov1921.Uspavana princezaPetar Iljič ČajkovskiMarius PetipaLéon Bakst1922.RenardIgor StravinskiBronislava NižinskaMihail Larionov1923.VjenčanjeIgor StravinskiBronislava NižinskaNatalia Gončarova1924.Les BichesFrancis PoulencBronislava NižinskaMarie Laurencin1924.Les FâcheuxGeorges AuricBronislava NižinskaGeorges Braque1924.Plavi vlakDarius MilhaudBronislava NižinskaLaurens (scena), Coco Chanel (kostimi), Pablo Picasso 1925.Les matelotsGeorges AuricLéonide MassinePruna1926.Jack u kutijiErik SatieGeorge BalanchineAndré Derain1927.La chatteHenri SauguetGeorge BalanchineAntoine Pevsner1927.MercureErik SatieLéonide MassinePablo Picasso1927.Pas d'acierSergej ProkofjevLéonide MassineGeorge Jaculov1928.Apollon MusagèteIgor StravinskiGeorge BalanchineBauschant (scena), Coco Chanel (kostimi)1929.Le fils prodigueSergej ProkofjevGeorge BalanchineGeorges Rouault
Kraj Djagilevljeve ere
Nakon Djagilevljeve smrti 1929., prava na kompaniju uzeli su kreditori, a plesači su se razišli. U sljedećim godinama kompanija je oživljena (samo imenom) kao Ballet Russe de Monte Carlo.
Ballets Russes u Australiji
Ogranci Ballets Russesa izvodili su i u Australiji izmešu 1938. i 1946. Max Dupain, australski fotograf, slikao je važnije plesače za vrijeme izvedbi.
Vanjske poveznice
Ballets Russes Australian tours (1936 – 1940) / AustraliaDancing The Ballets Russes in Australasia, 1936–1940 / National Library of Australia performing arts collection Ballets Russes project / National Library of Australia The Ballets Russes in Australasia, 1936–1940 – a list of holdings from the National Library of Australia (including links to digitised collection items) Max Dupain's Dancers 1938–1946 Collection, National Library of Australia
Kategorija:Klasična glazba Kategorija:Balet Kategorija:Povijest Rusije Kategorija:Povijest Francuske