mini|<center>Grobnica perzijskog vladara Kira Velikog u Pasargadu mini|<center>Mauzolej Ho Ši Mina mini|<center>Mauzolej obitelji Meštrović u Otavicama Mauzolej (grč. preko lat.) je velika i impresivna grobnica, obično izgrađen za preminulog vođu ili neku drugu značajniju osobu. Ime je dobio po grobnici Mauzola ,satrapa Karije koji se nalazio u središtu Halikarnasa, današnjeg Bodruma u Turskoj (Mauzolej u Halikarnasu). Zbog svoje je veličine i znamenitosti smatran jednim od sedam svjetskih čuda, a po njemu su kasnije monumentalne grobnice nazivane mauzolejima.
Monumentalne grobnice su se gradile i prije, pa su i egipatske piramide vrsta mauzoleja, ali Mauzolej u Halikarnasu je prvi raskošni mauzolej. Običaj građenja raskošnih grobnica su Grci nastavili, a postao je čest u helenističko doba. Osim helenističkih tipova mauzoleja u obliku jednostavnih hramova, Rimljani su baštinili i grobnice u obliku etruščanskih tumula, poput onih u Monterozziju i Banditacciji (Cerveteri), takve su grobnice careva Augusta i Hadrijana.Hrvatska likovna enciklopedija vol. 4., Vjesnik, Zagreb, 2005.
Islamski mauzoleji se nazivaju turbe (turski).
Neki od znamenitih mauzoleja su: Mauzolej Kira Velikog u Pasargadu iz 540. – 530. pr. Kr. Nakš-e Rustam, ahemenidski kraljevski mauzoleji kod Perzepolisa Grobnice u Petri (Jordan) Anđeoska tvrđava, mauzolej cara Hadrijana u Rimu iz 2. stoljeća Mauzolej cara Kina u Xi'anu (Kina) iz oko 210. godine Dioklecijanov mauzolej, danas Katedrala Svetog Dujma u Splitu iz oko 300. godine Galerijev mauzolej u Solunu, danas Crkva sv. Jurja iz 4. stoljeća Mauzolej Gale Placidije, bizantski mauzolej u Ravenni iz 5. stoljeća Teodorikov mauzolej (Ravenna) iz 5. stoljeća Grobnica šejha Safija u Ardabilu, perzijski mauzolej iz 14. stoljeća Tadž Mahal, grobnica mogulske kraljice Mahal iz 17. stoljeća Bábovo svetište (1909.), mauzolej Bába, sveca Bahá'í vjere Lenjinov mauzolej na Crvenom trgu u Moskvi (1924.) Ho Ši Minov mauzolej (1945.) na trgu Ba Đin u Hanoiu (Vijetnam) Mao Ce Tungov mauzolej (1976.) na trgu Tijananmen u Pekingu (Kina)
Neki od znamenitijih mauzoleja u Hrvatskoj su: Mauzolej obitelji Petrinović u Supetru (djelo Tome Rosandića), Račić u Cavtatu, i Mauzolej obitelji Meštrović u Otavicama kraj Drniša.
Izvori
Ostali projekti
Kategorija:Grobni spomenici i građevine