A tüdőtlenszalamandra-félék (Plethodontidae) a kétéltűek (Amphibia) osztályába és a farkos kétéltűek (Caudata) rendjébe tartozó család. 28 nem és 364 faj tartozik a családba.
Előfordulásuk A többségük Észak-, Közép- és Dél-Amerika területén, 2 fajuk Szardínia barlangjaiban honos. Barlangok, hűvös források lakója, egész életében vízi életmódot folytatnak.
Megjelenésük Testhosszuk 10-12 centiméter, változatos színeik vannak. Nincs tüdejük, bőrön és szájüregen keresztül lélegeznek, tüdőartéria a bőrben van.
Életmódjuk Táplálékuk rovarokból, kis szalamandrákból és férgekből áll.
Szaporodásuk A nőstény 20-60 petét rak a vízben levő kövekre.
Rendszerezés A családba az alábbi nemek és fajok tartoznak.
Desmognathinae A Desmognathinae alcsaládba 2 nem és 20 faj tartozik. Desmognathus (Baird, 1850) – 19 faj Desmognathus abditus Desmognathus aeneus Desmognathus apalachicolae Desmognathus auriculatus Desmognathus brimleyorum Desmognathus carolinensis Desmognathus conanti Desmognathus folkertsi barna patakiszalamandra (Desmognathus fuscus) Desmognathus imitator márványos patakiszalamandra (Desmognathus marmoratus) vaskos patakiszalamandra (Desmognathus monticola) Allegheny-szalamandra (Desmognathus ochrophaeus) Desmognathus ocoee Desmognathus orestes feketehasú patakiszalamandra (Desmognathus quadramaculatus) Desmognathus santeetlah Desmognathus welteri törpe patakiszalamndra (Desmognathus wrighti)
Phaeognathus (Highton, 1961) – 1 faj siklószalamandra (Phaeognathus hubrichti)
Plethodontinae
A Plethodontinae alcsaládba 26 nem és 344 faj tartozik Vízben élő lárvájú szalamandrák Gyrinophilus (Cope, 1869) – 4 faj Gyrinophilus gulolineatus Tennessee vakszalamandra (Gyrinophilus palleucus) texasi vakszalamandra (Gyrinophilus porphyriticus) Gyrinophilus subterraneus
Pseudotriton (Tschudi, 1838) – 2 faj iszaplakó szalamandra (Pseudotriton montanus) vörös szalamandra (Pseudotriton ruber)
Stereochilus (Cope, 1869) – 1 faj csíkos szalamandra (Stereochilus marginatus)
Eurycea (Rafinesque, 1822) – 25 faj Eurycea aquatica kétcsíkos patakiszalamandra (Eurycea bislineata) Eurycea chamberlaini Eurycea chisholmensis Eurycea cirrigera Eurycea guttolineata Eurycea junaluska Eurycea latitans hosszúfarkú patakiszalamandra (Eurycea longicauda) barlangi sárgaszalamandra (Eurycea lucifuga) Eurycea multiplicata Eurycea nana Eurycea naufragia Eurycea neotenes Eurycea pterophila Eurycea quadridigitata Rathbun-vakgőte (Eurycea rathbuni) vagy (Typhlomolge rathbuni) Eurycea robusta Eurycea sosorum Eurycea tonkawae Eurycea tridentifera Eurycea troglodytes Eurycea tynerensis Eurycea waterlooensis Eurycea wilderae
Haideotriton (Carr, 1939) – 1 faj Albany vakgőte (Haideotriton wallacei)
Hemidactylium (Tschudi, 1838) – 1 faj négyujjú szalamandra (Hemidactylium scutatum)
Aprófogú szalamandrák Plethodon (Tschudi, 1838) – 54 faj Plethodon ainsworthi Plethodon albagula Plethodon amplus Plethodon angusticlavius Plethodon asupak Plethodon aureolus Plethodon caddoensis Plethodon chattahoochee Plethodon cheoah Plethodon chlorobryonis vöröshátú szalamandra (Plethodon cinereus) Plethodon cylindraceus Plethodon dorsalis Plethodon dunni Plethodon electromorphus Plethodon elongatus Plethodon fourchensis ezüstös aprófogúszalamandra (Plethodon glutinosus) Plethodon grobmani Plethodon hoffmani Plethodon hubrichti Plethodon idahoensis Appalache-hegységi szalamandra (Plethodon jordani) Plethodon kentucki Plethodon kiamichi Plethodon kisatchie Plethodon larselli Plethodon meridianus Plethodon metcalfi Plethodon mississippi Plethodon montanus Plethodon neomexicanus Plethodon nettingi Plethodon ocmulgee Plethodon ouachitae Plethodon petraeus Plethodon punctatus Plethodon richmondi Plethodon savannah Plethodon sequoyah Plethodon serratus Shenandoah-aprófogúszalamandra (Plethodon shenandoah) Plethodon shermani Plethodon stormi Plethodon teyahalee Plethodon vandykei Plethodon variolatus Plethodon vehiculum Plethodon ventralis Plethodon virginia Plethodon websteri Plethodon wehrlei Plethodon welleri Plethodon yonahlossee
Ensatina (Gray, 1850) – 1 faj Enschscholtz-szalamandra (Ensatina eschscholtzii)
Aneides (Baird, 1851) – 6 faj érces szalamandra (Aneides aeneus) Aneides ferreus Aneides flavipunctatus Aneides hardii falakó szalamandra (Aneides lugubris) Aneides vagrans
Gombanyelvű szalamandrák Hydromantes (Gistel, 1848) – 3 faj Hydromantes brunus Hydromantes platycephalus Hydromantes shastae
barlangi szalamandra (Speleomantes — Dubois, 1984) – 7 faj francia barlangiszalamandra (Speleomantes ambrosii vagy Hydromantes ambrosii) sárga barlangiszalamandra (Speleomantes flavus vagy Hydromantes flavus) barna barlangiszalamandra (Speleomantes genei vagy Hydromantes genei) Speleomantes imperialis vagy Hydromantes imperialis Olasz barlangiszalamandra (Speleomantes italicus) Speleomantes strinatii vagy Hydromantes strinatii Speleomantes supramontis vagy Hydromantes supramontes
siklószalamandra (Batrachoseps — Bonaparte, 1839) 19 faj ösztövér siklószalamandra (Batrachoseps attenuatus) Batrachoseps campi Batrachoseps diabolicus Batrachoseps gabrieli Batrachoseps gavilanensis Batrachoseps gregarius Batrachoseps incognitus Batrachoseps kawia Batrachoseps luciae Batrachoseps major Batrachoseps minor Batrachoseps nigriventris Batrachoseps pacificus Batrachoseps regius Batrachoseps relictus Batrachoseps robustus Batrachoseps simatus Batrachoseps stebbinsi Batrachoseps wrightorum
Bolitoglossa (Duméril, Bibron & Duméril, 1854) – 90 faj Bolitoglossa adspersa Bolitoglossa alberchi Bolitoglossa altamazonica Bolitoglossa alvaradoi Bolitoglossa anthracina Bolitoglossa biseriata Bolitoglossa borburata Bolitoglossa capitana Bolitoglossa carri Bolitoglossa celaque Bolitoglossa cerroensis Bolitoglossa chica Bolitoglossa colonnea Bolitoglossa compacta Bolitoglossa conanti Bolitoglossa copia Bolitoglossa cuchumatana Bolitoglossa cuna Bolitoglossa decora Bolitoglossa diaphora Bolitoglossa digitigrada Bolitoglossa diminuta óriás pálmaszalamandra (Bolitoglossa dofleini) Bolitoglossa dunni Bolitoglossa engelhardti Bolitoglossa epimela Bolitoglossa equatoriana Bolitoglossa flavimembris Bolitoglossa flaviventris Bolitoglossa franklini Bolitoglossa gracilis Bolitoglossa guaramacalensis Bolitoglossa hartwegi Bolitoglossa helmrichi Bolitoglossa hermosa Bolitoglossa hiemalis Bolitoglossa hypacra Bolitoglossa jacksoni Bolitoglossa lignicolor Bolitoglossa lincolni Bolitoglossa longissima Bolitoglossa lozanoi Bolitoglossa macrinii Bolitoglossa magnifica Bolitoglossa marmorea Bolitoglossa medemi Bolitoglossa meliana Bolitoglossa mexicana Bolitoglossa minutula Bolitoglossa mombachoensis Bolitoglossa morio Bolitoglossa mulleri Bolitoglossa nicefori Bolitoglossa nigrescens Bolitoglossa oaxacensis Bolitoglossa obscura Bolitoglossa occidentalis Bolitoglossa odonnelli Bolitoglossa orestes Bolitoglossa palmata Bolitoglossa pandi Bolitoglossa paraensis Bolitoglossa peruviana Bolitoglossa pesrubra Bolitoglossa phalarosoma Bolitoglossa platydactyla Bolitoglossa porrasorum Bolitoglossa ramosi Bolitoglossa riletti Bolitoglossa robusta Bolitoglossa rostrata Bolitoglossa rufescens Bolitoglossa salvinii Bolitoglossa savagei panamai gombanyelvű-szalamandra (Bolitoglossa schizodactyla) Bolitoglossa silverstonei Bolitoglossa sima Bolitoglossa sombra Bolitoglossa sooyorum Bolitoglossa spongai Bolitoglossa striatula Bolitoglossa stuarti Bolitoglossa subpalmata Bolitoglossa synoria Bolitoglossa taylori Bolitoglossa vallecula Bolitoglossa veracrucis Bolitoglossa walkeri Bolitoglossa yucatana Bolitoglossa zapoteca
Pseudoeurycea (Taylor, 1944) – 41 faj Pseudoeurycea ahuitzotl Pseudoeurycea altamontana Pseudoeurycea amuzga Pseudoeurycea anitae Pseudoeurycea aquatica Pseudoeurycea aurantia Pseudoeurycea bellii Pseudoeurycea boneti Pseudoeurycea brunnata Pseudoeurycea cephalica Pseudoeurycea cochranae Pseudoeurycea conanti Pseudoeurycea exspectata Pseudoeurycea firscheini Pseudoeurycea gadovii Pseudoeurycea galeanae Pseudoeurycea gigantea Pseudoeurycea goebeli Pseudoeurycea juarezi Pseudoeurycea leprosa Pseudoeurycea longicauda Pseudoeurycea lynchi Pseudoeurycea maxima Pseudoeurycea melanomolga Pseudoeurycea mixcoatl Pseudoeurycea mystax Pseudoeurycea naucampatepetl Pseudoeurycea nigromaculata Pseudoeurycea praecellens Pseudoeurycea rex Pseudoeurycea robertsi Pseudoeurycea ruficauda Pseudoeurycea saltator Pseudoeurycea scandens Pseudoeurycea smithi Pseudoeurycea tenchalli Pseudoeurycea teotepec Pseudoeurycea tlahcuiloh Pseudoeurycea tlilicxitl Pseudoeurycea unguidentis Pseudoeurycea werleri
Bradytriton (Wake & Elias, 1983) – 1 faj Bradytriton silus
Chiropterotriton (Taylor, 1944) – 12 faj Chiropterotriton arboreus Chiropterotriton chiropterus Chiropterotriton chondrostega Chiropterotriton cracens Chiropterotriton dimidiatus Chiropterotriton lavae Chiropterotriton magnipes Chiropterotriton mosaueri Chiropterotriton multidentatus Chiropterotriton orculus Chiropterotriton priscus Chiropterotriton terrestris
Parvimolge (Taylor, 1944) – 1 faj Parvimolge townsendi
Cryptotriton (García-París & Wake, 2000) – 6 faj Cryptotriton adelos Cryptotriton alvarezdeltoroi Cryptotriton monzoni Cryptotriton nasalis Cryptotriton veraepacis Cryptotriton wakei
Dendrotriton (Wake & Elias, 1983) – 6 faj Dendrotriton bromeliacius Dendrotriton cuchumatanus Dendrotriton megarhinus Dendrotriton rabbi Dendrotriton sanctibarbarus Dendrotriton xolocalcae
Lineatriton (Tanner, 1950) – 3 faj Lineatriton lineolus Lineatriton orchileucos Lineatriton orchimelas
Ixalotriton (Wake &Johnson, 1989) – 2 faj Ixalotriton niger Ixalotriton parva
hasadékszalamandra (Karsenia — Min, Yang, Bonett, Vieites, Brandon& Wake, 2005) – 1 faj koreai hasadékszalamandra (Karsenia koreana)
Nototriton (Wake & Elias, 1983) – 13 faj Nototriton abscondens Nototriton barbouri Nototriton brodiei Nototriton gamezi Nototriton guanacaste Nototriton lignicola Nototriton limnospectator Nototriton major Nototriton picadoi Nototriton richardi Nototriton saslaya Nototriton stuarti Nototriton tapanti
Nyctanolis (Wake & Elias, 1983) – 1 faj Nyctanolis pernix
Oedipina (Keferstein, 1868) – 23 faj Oedipina alfaroi Oedipina alleni Oedipina altura Oedipina carablanca Oedipina collaris Oedipina complex Oedipina cyclocauda Oedipina elongata Oedipina gephyra Oedipina gracilis Oedipina grandis Oedipina ignea Oedipina maritima Oedipina pacificensis Oedipina parvipes Oedipina paucidentata Oedipina poelzi Oedipina pseudouniformis Oedipina savagei Oedipina stenopodia Oedipina stuarti Oedipina taylori Oedipina uniformis
Thorius (Cope, 1869) – 23 faj Thorius arboreus Thorius aureus Thorius boreas Thorius dubitus Thorius grandis Thorius infernalis Thorius insperatus Thorius lunaris Thorius macdougalli Thorius magnipes Thorius minutissimus Thorius minydemus Thorius munificus Thorius narismagnus Thorius narisovalis Thorius omiltemi Thorius papaloae Thorius pennatulus Thorius pulmonaris Thorius schmidti Thorius smithi Thorius spilogaster Thorius troglodytes
Spelerpinae Urspelerpes (Camp, Peterman, Milanovich, Lamb, Maerz & Wake, 2009) – 1 faj Urspelerpes brucei
Források ITIS szerinti rendszer besorolása
Kategória:Kétéltűcsaládok