Le Faboidee (Faboideae) o Papilionoidee (Papilionoideae) sono una sottofamiglia di piante della famiglia Fabaceae (o Leguminosae).
Descrizione Questa sottofamiglia comprende alberi, arbusti, erbe e rampicanti.
Il fiore ha una simmetria bilaterale ed ha la caratteristica forma "papilionacea": la corolla è costituita da un grande petalo situato superiormente e diretto in alto detto vessillo e da due petali laterali che somigliano alle due ali di una farfalla e sono detti appunto ali; i due petali inferiori saldati insieme in basso formano la carena.
La formula fiorale è: K (5), C 5, A (5+5) oppure (9)+1, G 1
Le foglie sono generalmente composte.
Il frutto è il tipico baccello delle leguminose.
Molte specie presentano sulle radici i tipici noduli dovuti ad un microrganismo, il Rhizobium leguminosarum, che fissa l'azoto atmosferico nel terreno.
Distribuzione e habitat La sottofamiglia ha una distribuzione cosmopolita e comprende specie adattate ad una grande varietà di habitat.
Tassonomia
La sottofamiglia Faboideae comprende 503 generi in 32 tribù:
Tribù Abreae Abrus Adans. Tribù Adinobotryeae Adinobotrys Dunn Tribù Amorpheae Amorpha L. Apoplanesia C.Presl Dalea L. Errazurizia Phil. Eysenhardtia Kunth Marina Liebm. Parryella Torr. & A.Gray Psorothamnus Rydb. Tribù Bossiaeeae Aenictophyton A.T.Lee Bossiaea Vent. Goodia Salisb. Muelleranthus Hutch. Platylobium Sm. Ptychosema Benth. Tribù Brongniartieae Amphiodon Huber Behaimia Griseb. Brongniartia Kunth Cristonia J.H.Ross Cyclolobium Benth. Harpalyce Moc. & Sesse ex DC. Haplormosia Harms Hovea R.Br. ex W.T.Aiton Lamprolobium Benth. Limadendron Meireles & A.M.G.Azevedo Plagiocarpus Benth. Poecilanthe Benth. Tabaroa L.P.Queiroz, G.P.Lewis & M.F.Wojc. Templetonia R.Br. ex W.T.Aiton Thinicola J.H.Ross Tribù Cicereae Cicer L. Tribù Crotalarieae Aspalathus L. Bolusia Benth. Calobota Eckl. & Zeyh. Crotalaria L. Euchlora Eckl. & Zeyh. Ezoloba B.-E.van Wyk & Boatwr. Lebeckia Thunb. Leobordea Delile Listia E.Mey. Lotononis (DC.) Eckl. & Zeyh. Pearsonia Dummer Rafnia Thunb. Robynsiophyton R.Wilczek Rothia Pers. Wiborgia Thunb. Wiborgiella Boatwr. & B.-E.van Wyk Tribù Dalbergieae Adesmia DC. Aeschynomene L. Amicia Kunth Andira Lam. Arachis L. Brya P.Browne Bryaspis P.A.Duvign. Cascaronia Griseb. Centrolobium Mart. ex Benth. Chapmannia Torr. & A.Gray Cranocarpus Benth. Ctenodon Baill. Cyclocarpa Afzel. ex Baker Dalbergia L.f. Diphysa Jacq. Discolobium Benth. Fiebrigiella Harms Fissicalyx Benth. Geissaspis Harms Geoffroea Jacq. Grazielodendron H.C.Lima Humularia P.A.Duvign. Hymenolobium Benth. Kotschya Endl. Machaerium Pers. Maraniona C.E.Hughes, G.P.Lewis, Daza & Reynel Nissolia Jacq. Ormocarpopsis R.Vig. Ormocarpum P.Beauv. Paramachaerium Ducke Peltiera Du Puy & Labat Pictetia DC. Platymiscium Vogel Platypodium Vogel Poiretia Vent. Pterocarpus Jacq. Ramorinoa Speg. Smithia Aiton Soemmeringia Mart. Stylosanthes Sw. Tipuana (Benth.) Benth. Vatairea Aubl. Vataireopsis Ducke Weberbauerella Ulbr. Zornia J.F.Gmel. Zygocarpum Thulin & Lavin Tribù Desmodieae Akschindlium H.Ohashi Alysicarpus Desv. Aphyllodium (DC.) Gagnep. Arthroclianthus Baill. Bouffordia H.Ohashi & K.Ohashi Campylotropis Bunge Christia Moench Codariocalyx Hassk. Dendrolobium (Wight & Arn.) Benth. Desmodiastrum (Prain) A.Pramanik & Thoth. Desmodiopsis (Schindl.) H.Ohashi & K.Ohashi Desmodium Desv. Droogmansia De Wild. Eleiotis DC. Gronia Lour. Hanslia Schindl. Hegnera Schindl. Huangtcia H.Ohashi & K.Ohashi Hylodesmum H.Ohashi & R.R.Mill Kummerowia Schindl. Leptodesmia (Benth.) Benth. Lespedeza Michx. Mecopus Benn. Melliniella Harms Nephrodesmus Schindl. Ohwia H.Ohashi Ototropis Nees Oxytes (Schindl.) H.Ohashi & K.Ohashi Pedleya H.Ohashi & K.Ohashi Phyllodium Desv. Pleurolobus Pseudarthria Wight & Arn. Pullenia H.Ohashi & K.Ohashi Pycnospora R.Br. ex Wight & Arn. Sohmaea H.Ohashi & K.Ohashi Tadehagi H.Ohashi Tateishia H.Ohashi & K.Ohashi Trifidacanthus Merr. Uraria Desv. Verdesmum H.Ohashi & K.Ohashi Tribù Diocleeae Betencourtia A.St.-Hil. Bionia Mart. ex Benth. Caetangil L.P.Queiroz Camptosema Hook. & Arn. Canavalia DC. Cerradicola L.P.Queiroz Cleobulia Mart. ex Benth. Collaea DC. Cratylia Mart. ex Benth. Cymbosema Benth. Dioclea Kunth Galactia P.Browne Lackeya Fortunato, L.P.Queiroz and G.P.Lewis Macropsychanthus Harms ex K.Schum. & Lauterb. Mantiqueira L.P.Queiroz Nanogalactia L.P.Queiroz Rhodopis Urb. Tribù Dipterygeae Dipteryx Schreb. Monopteryx Spruce ex Benth. Pterodon Vogel Taralea Aubl. Tribù Euchresteae Euchresta Benn. Tribù Fabeae (sin.: Vicieae) Lathyrus L.
Vicia L. Tribù Galegeae Astragalus L. Biserrula L. Carmichaelia R.Br. Chesneya Lindl. ex Endl. Clianthus Sol. ex Lindl. Colutea L. Eremosparton Fisch. & C.A.Mey. Erophaca Boiss. Galega L. Gueldenstaedtia Fisch. Lessertia DC. Montigena Heenan Oreophysa (Bunge ex Boiss.) Bornm. Orophaca (Torr. & A. Gray) Britton Oxytropis DC. Smirnowia Bunge Sphaerophysa DC. Spongiocarpella Yakovlev & N.Ulziykh. Streblorrhiza Endl. Sutherlandia R.Br. ex W.T.Aiton Swainsona Salisb. Tibetia (Ali) H.P.Tsui Tribù Genisteae Adenocarpus DC. Anarthrophyllum Benth. Argyrocytisus (Maire) Frodin & Heywood ex Raynaud Argyrolobium Eckl. & Zeyh. Calicotome Link Chamaecytisus Cytisophyllum O. Lang Cytisus Desf. Dichilus DC. Echinospartum (Spach) Fourr. Erinacea Adans. Genista L. Gonocytisus Spach Hesperolaburnum Maire Laburnum Fabr. Lupinus L. Melolobium Eckl. & Zeyh. Petteria C. Presl Podocytisus Boiss. & Heldr. Polhillia C.H.Stirt. Retama Raf. Rivasgodaya Esteve Sellocharis Taub. Spartium L. Stauracanthus Link Ulex L. + Laburnocytisus (chimera) Tribù Glycyrrhizeae Glycyrrhiza L. Glycyrrhizopsis Boiss. Tribù Hedysareae Alhagi Gagnebin Calophaca Fisch. ex DC. Caragana Fabr. Corethrodendron Fisch. & Basiner Ebenus L. Eversmannia Bunge Hedysarum L. Onobrychis Mill. Sartoria Boiss. & Heldr. Sulla Medik. Taverniera DC. Tribù Hypocalypteae Hypocalyptus Thunb. Tribù Indigofereae Cyamopsis DC. Indigastrum Jaub. & Spach Indigofera L. Microcharis Benth. Phylloxylon Baill. Rhynchotropis Harms Vaughania S.Moore Tribù Loteae Acmispon Raf. Anthyllis L. Antopetitia A. Rich. Coronilla L. Cytisopsis Jaub. & Spach
Dorycnopsis Boiss. Hammatolobium Fenzl Hippocrepis L. Hosackia Douglas ex Lindl. Hymenocarpos Savi Kebirita Kramina & D.D. Sokoloff Lotus L. Ornithopus L. Ottleya D.D. Sokoloff Podolotus Royle Pseudolotus Rech.f. Scorpiurus L.
Tripodion Medik. Tribù Millettieae Aganope Miq. Antheroporum Gagnep. Apurimacia Harms Austrosteenisia R.Geesink Brachypterum (Wight & Arn.) Benth. Burkilliodendron Sastry Chadsia Bojer Craibia Harms & Dunn Craspedolobium Harms Dahlstedtia Malme Dalbergiella Baker f. Deguelia Aubl. Derris Lour. Dewevrea Micheli Disynstemon R.Vig. Fordia Hemsl. Hesperothamnus Brandegee Huchimingia Imbralyx Kunstleria Prain Leptoderris Dunn Lonchocarpus Kunth Margaritolobium Harms Millettia Wight & Arn. Muellera Mundulea (DC.) Benth. Ohashia Ostryocarpus Hook.f. Philenoptera Hochst. ex A. Rich. Piscidia L. Platycyamus Benth. Platysepalum Welw. ex Baker Poecilanthe Pongamia Vent. Pongamiopsis R.Vig. Ptycholobium Harms Pyranthus Du Puy & Labat Rehsonia Stritch Requienia DC. Schefflerodendron Harms Sylvichadsia Du Puy & Labat Tephrosia Pers. Tribù Mirbelieae Almaleea Crisp & P.H.Weston Aotus Sm. Callistachys Vent. Chorizema Labill. Daviesia Sm. Dillwynia Sm. Erichsenia Hemsl. Euchilopsis F.Muell. Eutaxia R.Br. Gastrolobium R.Br. Gompholobium Sm. Isotropis Benth. Jacksonia R.Br. ex Sm. Latrobea Meisn. Leptosema Meisn. Mirbelia Sm. Oxylobium Andrews Phyllota (DC.) Benth. Podolobium R.Br. Pultenaea Sm. Sphaerolobium Sm. Stonesiella Crisp & P. H. Weston Urodon Crisp & P. H. Weston Viminaria Sm. Tribù Phaseoleae Adenodolichos Harms Afroamphica H.Ohashi & K.Ohashi Alistilus N.E.Br. Amphicarpaea Elliott ex Nutt. Apios Fabr. Austrodolichos Wight & Arn. Barbieria Spreng. Bolusafra Kuntze Butea Roxb. ex Willd. Cajanus DC. Calopogonium Desv. Carissoa Baker f. Centrosema (DC.) Benth. Clitoria L. Clitoriopsis R.Wilczek Cochlianthus Benth. Cologania Kunth Cruddasia Prain Decorsea R.Vig. Diphyllarium Gagnep. Dipogon Liebm. Dolichopsis Hassl. Dolichos L. Dumasia DC. Dunbaria Wight & Arn. Dysolobium (Benth.) Prain Eminia Taub. Eriosema (DC.) Rchb. Erythrina L. Flemingia Roxb. ex W.T.Aiton Glycine Willd. Harashuteria K.Ohashi & H.Ohashi Hardenbergia Benth. Herpyza Sauvalle Kennedia Vent. Lablab Adans. Macroptilium (Benth.) Urb. Macrotyloma (Wight & Arn.) Verdc. Mastersia Benth. Meizotropis Voigt Mucuna Adans. Mysanthus G.P.Lewis and A.Delgado Neocollettia Hemsl. Neonotonia Lackey Neorautanenia Schinz Nesphostylis Verdc. Nogra Merr. Ophrestia H.M.L.Forbes Oryxis A.Delgado & G.P.Lewis Otoptera DC. Oxyrhynchus Brandegee Pachyrhizus Rich. ex DC. Paracalyx Ali Periandra Mart. ex Benth. Phaseolus L. Phylacium Benn. Physostigma Balf. Pseudeminia Verdc. Pseudoeriosema Hauman Pseudovigna (Harms) Verdc. Psophocarpus DC. Pueraria DC. Ramirezella Rose Rhynchosia Lour. Shuteria Wight & Arn. Sinodolichos Verdc. Spathionema Taub. Spatholobus Hassk. Sphenostylis E.Mey. Strongylodon Vogel Strophostyles Elliott Teramnus P.Browne Teyleria Backer Vandasina Rauschert Vatovaea Chiov. Vigna Savi Wajira Thulin Tribù Podalyrieae (sin.: Liparieae) Amphithalea Eckl. & Zeyh. Cadia Forssk. Calpurnia E.Mey. Cyclopia Vent. Liparia L. Podalyria Willd. Stirtonanthus B.-E.van Wyk & A.L.Schutte Virgilia Poir. Xipotheca Eckl. & Zeyh. Tribù Psoraleeae Bituminaria Heist. ex Fabr. Cullen Medik. Hoita Rydb. Kartalinia Brullo, C.Brullo, Cambria, Acar, Salmeri & Giusso Ladeania A.N.Egan & Reveal Orbexilum Raf. Otholobium C.H.Stirt. Pediomelum Rydb. Psoralea L. Psoralidium Rydb. Rupertia J.W.Grimes Tribù Robinieae Coursetia DC. Genistidium I.M.Johnst. Gliricidia Kunth Hebestigma Urb. Lennea Klotzsch Notodon Urb. Olneya A.Gray Peteria A.Gray Poissonia Baill. Poitea Vent. Robinia L. Sphinctospermum Rose Tribù Sesbanieae Sesbania Scop. Tribù Sophoreae Acosmium Schott Airyantha Brummitt Alexa Moq. Ammodendron Fisch. ex DC. Amphimas Pierre ex Harms Angylocalyx Taub. Baphia Afzel. ex Lodd. Baphiastrum Harms Bolusanthus Harms Bowdichia Kunth Bowringia Champ. ex Benth. Bracteolaria Hochst. Camoensia Welw. ex Benth. Castanospermum A.Cunn. ex Hook. Cladrastis Raf. Clathrotropis (Benth.) Harms Dalhousiea Wall. ex Benth. Dermatophyllum Scheele Dicraeopetalum Harms Diplotropis Benth. Dussia Krug & Urb. ex Taub. Guianodendron Sch.Rodr. & A.M.G.Azevedo Inocarpus J.R.Forst. & G.Forst. Leptolobium Vogel Leucomphalos Benth. ex Planch. Luetzelburgia Harms Maackia Rupr. Myrocarpus Allemao Myrospermum Jacq. Myroxylon L.f. Neoharmsia R.Vig. Ormosia Jacks. Panurea Spruce ex Benth. Pericopsis Thwaites Petaladenium Ducke Platycelyphium Harms Platyosprion Maxim. Riedeliella Harms Sakoanala R.Vig. Salweenia Baker f. Sophora L. Spirotropis Tul. Staminodianthus Styphnolobium Schott Sweetia Spreng. Uleanthus Harms Uribea Dugand & Romero Xanthocercis Baill. Tribù Swartzieae Aldina Endl. Amburana Schwacke & Taub. Ateleia (DC.) Benth. Baphiopsis Benth. ex Baker Bobgunnia J. H. Kirkbr. & Wiersema Bocoa Aubl. Candolleodendron R.S.Cowan Cordyla Lour. Cyathostegia (Benth.) Schery Exostyles Schott Harleyodendron R.S.Cowan Holocalyx Micheli Lecointea Ducke Mildbraediodendron Harms Swartzia Schreb. Trischidium Tul. Zollernia Wied-Neuw. & Nees Tribù Thermopsideae Ammopiptanthus S.H.Cheng Anagyris L. Baptisia Vent. Pickeringia Nutt. Piptanthus Sweet Thermopsis R.Br. Tribù Trifolieae Medicago L.