Cuscuta L., 1753 è un genere di piante angiosperme dicotiledoni parassite appartenente alla famiglia delle Convolvulacee.

Data la natura parassitaria di queste piante, questo genere si è guadagnato la nomea di "piante vampiro".

Descrizione Piante erbacee annuali con foglie ridotte a squame e senza clorofilla, con sottili fusti filiformi giallo-arancioni, rossi, o raramente verdi; sono piante parassite. Si attaccano alla pianta ospite avvolgendosi in spire, quindi perdono il contatto con il terreno per nutrirsi esclusivamente della linfa dell'ospite, tramite rami modificati denominati austori che penetrano nel fusto e raggiungono il floema (cioè il tessuto dove scorre la linfa zuccherina elaborata dalla fotosintesi).

I semi germinano vicino alla superficie del suolo e, sebbene la germinazione possa avvenire senza un ospite, il germoglio deve raggiungere rapidamente una pianta verde. Questo movimento è indotto da stimoli chemosensoriali. Se una pianta clorofillica non viene raggiunta entro 5-10 giorni dalla germinazione, la piantina di cuscuta morirà.

Possono essere vettore di fitoplasmi verso la pianta ospite.

Distribuzione e habitat Il genere ha una distribuzione cosmopolita: è diffuso dalle regioni temperate a quelle tropicali e mostra la maggiore diversificazione biologica in quelle tropicali e subtropicali: ad esempio solo 4 specie sono native del Nord Europa.

In Italia sono segnalati 18 specie di Cuscuta, molti delle quali hanno però segnalazioni di vecchia data.

Tassonomia Il Sistema Cronquist (1981) assegnava il genere a una famiglia a sé, Cuscutaceae, attribuzione che non viene considerata più valida nella classificazione APG, che include il genere nella famiglia Convolvulaceae.

Il genere Cuscuta comprende oltre 200 specie:

Cuscuta abyssinica A.Rich. Cuscuta acuta Engelm. Cuscuta acutiloba Engelm. Cuscuta africana Willd. Cuscuta alata Brandegee Cuscuta alatiloba Yunck. Cuscuta americana L. Cuscuta andina Phil. Cuscuta angulata Engelm. Cuscuta appendiculata Engelm. Cuscuta approximata Bab. Cuscuta argentinana Yunck. Cuscuta atrans Feinbrun Cuscuta australis R.Br. Cuscuta azteca Costea & M.A.R.Wright Cuscuta babylonica Aucher ex Choisy Cuscuta balansae Boiss. & Reut. ex Yunck. Cuscuta basarabica Buia Cuscuta bella Yunck. Cuscuta bifurcataYunck. Cuscuta blepharolepis Welw. ex Hiern Cuscuta boldinghii Urb. Cuscuta boliviana Yunck. Cuscuta bonafortunae Costea & I.García Cuscuta brachycalyx (Yunck.) Yunck. Cuscuta bracteataEngelm. Cuscuta brevistyla A.Braun ex A.Rich. Cuscuta bucharica Palib. Cuscuta burrellii Yunck. Cuscuta californica Hook. & Arn. Cuscuta callinema Butkov Cuscuta camelorum Pavlov Cuscuta campestris Yunck. Cuscuta capitata Roxb. Cuscuta carnosa Costea & I.García Cuscuta cassytoides Nees ex Engelm. Cuscuta castroviejoi M.A.García Cuscuta ceanothi Behr Cuscuta cephalanthi Engelm. Cuscuta chapalana Yunck. Cuscuta chilensis Ker Gawl. Cuscuta chinensis Lam. Cuscuta chittagongensis Sengupta, M.S.Khan & Huq Cuscuta choisiana Yunck. Cuscuta cockerellii Yunck. Cuscuta colombiana Yunck. Cuscuta compacta Juss. ex Choisy Cuscuta convallariiflora Pavlov Cuscuta corniculata Engelm. Cuscuta coryli Engelm. Cuscuta corymbosa Ruiz & Pav. Cuscuta costaricensis Yunck. Cuscuta cotijana Costea & I.García Cuscuta cozumeliensis Yunck. Cuscuta cristata Engelm. Cuscuta cuspidata Engelm. & A.Gray Cuscuta decipiens Yunck. Cuscuta deltoidea Yunck. Cuscuta dentatasquamata Yunck. Cuscuta denticulata Engelm. Cuscuta desmouliniana Palib. Cuscuta draconella Costea & M.A.R.Wright Cuscuta durangana Yunck. Cuscuta elpassiana Pavlov Cuscuta epilinum Weihe Cuscuta epithymum (L.) L. Cuscuta erosa Yunck. Cuscuta europaea L. Cuscuta exaltata Engelm. Cuscuta ferganensis Butkov Cuscuta flossdorfii Hicken Cuscuta foetida Kunth Cuscuta friesii Yunck. Cuscuta gennesaretana Sroëlov ex Feinbr. & S.Taub Cuscuta gerrardii Baker Cuscuta gigantea Griff. Cuscuta glabrior (Engelm.) Yunck. Cuscuta globiflora Engelm. Cuscuta globosa Ridl. Cuscuta globulosa Benth. Cuscuta glomerata Choisy Cuscuta goyaziana Yunck. Cuscuta gracillima Engelm. Cuscuta grandiflora Kunth Cuscuta gronovii Willd. ex Schult. Cuscuta gymnocarpa Engelm. Cuscuta harperi Small Cuscuta haughtii Yunck. Cuscuta haussknechtii Yunck. Cuscuta hitchcockii Yunck. Cuscuta howelliana P.Rubtzov Cuscuta hyalina Roth ex Schult. Cuscuta iguanella Costea & I.García Cuscuta incurvata Progel Cuscuta indecora Choisy Cuscuta insolita Costea & I.García Cuscuta insquamata Yunck. Cuscuta jalapensis Schltdl. Cuscuta japonica Choisy Cuscuta jepsonii Yunck. Cuscuta karatavica Pavlov Cuscuta kilimanjari Oliv. Cuscuta kotschyana Boiss. Cuscuta krishnae Udayan & Robi Cuscuta kurdica Engelm. Cuscuta lacerata Yunck. Cuscuta legitima Costea & M.A.R.Wright Cuscuta lehmanniana Bunge Cuscuta leptantha Engelm. Cuscuta letourneuxii Trab. Cuscuta liliputana Costea & M.A.R.Wright Cuscuta lindsayi Wiggins Cuscuta longiloba Yunck Cuscuta lophosepala Butkov Cuscuta lucidicarpa Yunck Cuscuta lupuliformis Krock. Cuscuta macrocephala Schaffner ex Yuncker Cuscuta macrolepis R.C.Fang & S.H.Huang Cuscuta macvaughii Yunck. Cuscuta maroccana Trab. Cuscuta membranacea Yunck. Cuscuta mesatlantica Dobignard Cuscuta mexicana Yunck. Cuscuta micrantha Choisy Cuscuta microstyla Engelm. Cuscuta mitriformis Engelm. ex Hemsl. Cuscuta modesta Costea & M.A.R.Wright Cuscuta monogyna Vahl Cuscuta montana Costea & M.A.R.Wright Cuscuta natalensis Baker Cuscuta nevadensis I.M.Johnst. Cuscuta nitida E.Mey. ex Choisy Cuscuta nivea M.A.García Cuscuta obtusata (Engelm.) Trab. Cuscuta obtusiflora Kunth Cuscuta occidentalis Millsp. Cuscuta odontolepis Engelm. Cuscuta odorata Ruiz & Pav. Cuscuta orbiculata Yunck. Cuscuta ortegana Yunck. Cuscuta pacifica Costea & M.A.R.Wright Cuscuta paitana Yunck. Cuscuta palaestina Boiss. Cuscuta palustris Yunck. Cuscuta pamirica Butkov Cuscuta parodiana Yunck. Cuscuta partita Choisy Cuscuta parviflora Engelm. Cuscuta pauciflora Phil. Cuscuta pedicellata Ledeb. Cuscuta pellucida Butkov Cuscuta pentagona Engelm. Cuscuta peruviana Yunck. Cuscuta planiflora Ten. Cuscuta plattensis A.Nelson Cuscuta platyloba Progel Cuscuta polyanthemos Schaffner ex Yuncker Cuscuta polygonorum Engelm. Cuscuta potosina Schaffner ex S.Watson Cuscuta prismatica Pav. ex Choisy Cuscuta pulchella Engelm. Cuscuta punana Costea & M.A.R.Wright Cuscuta purpurata Phil. Cuscuta purpusii Yunck. Cuscuta pusilla Phil. ex Yunck. Cuscuta racemosa Mart. Cuscuta rausii M.A.García Cuscuta reflexa Roxb. Cuscuta rojasii Hunz. Cuscuta rostrata Shuttlew. ex Engelm. & A.Gray Cuscuta rostricarpa Yunck. Cuscuta rotundiflora Hunz. Cuscuta rubella Yunck. Cuscuta rugosiceps Yunck. Cuscuta runyonii Yunck. Cuscuta ruschanica Yunusov Cuscuta rustica Hunz. Cuscuta salina Engelm. Cuscuta sandwichiana Choisy Cuscuta santapaui Banerji & S.Das Cuscuta scandens Yunck. Cuscuta schlechteri Yunck. Cuscuta serrata Yunck. Cuscuta sharmanum Mukerjee & P.K.Bhattach. Cuscuta sidarum Liebm. Cuscuta somaliensis Yunck. Cuscuta squamata Engelm. Cuscuta stenocalycina Palib. Cuscuta stenolepis Engelm. Cuscuta strobilacea Liebm. Cuscuta suaveolens Ser. Cuscuta suksdorfii Yunck. Cuscuta syrtorum Arbajeva Cuscuta taimensis P.P.A.Ferreira & Dettke Cuscuta tasmanica Engelm. Cuscuta tatei Yunck Cuscuta timida Costea & M.A.R.Wright Cuscuta timorensis Decne. ex Engelm. Cuscuta tinctoria Mart. ex Engelm. Cuscuta tolteca Costea & M.A.R.Wright Cuscuta trichostyla Engelm. Cuscuta triumvirati Lange Cuscuta tuberculata Brandegee Cuscuta umbellata Kunth Cuscuta umbrosa Beyr. ex Hook. Cuscuta vandevenderi Costea & M.A.R.Wright. Cuscuta veatchii Brandegee Cuscuta victoriana Yunck. Cuscuta violacea Rajput & Syeda Cuscuta volcanica Costea & I.García Cuscuta warneri Yunck. Cuscuta werdermannii Hunz. Cuscuta woodsonii Yunck. Cuscuta xanthochortos Mart. ex Engelm. Cuscuta yucatana Yunck. Cuscuta yunckeriana Hunz.

Note

Altri progetti

Collegamenti esterni

Categoria:Convolvulaceae Categoria:Taxa classificati da Linneo Categoria:Taxa descritti nel 1753