トルムニア(学名 : Tolumnia Rafinesque)は、ラン科植物の一 つ。以前は「剣葉オンシジューム」として知られていたが、1986年にグイド・J・ブレムによってオンシジューム属から分離された。草姿は小さく、剣状または円筒状の葉が扇状に基部で重なり合い、バルブ(偽球茎)は小型、もしくは存在しない。多くの場合は着生植物である。
花茎は葉の基部から分化し、カラフルで華やかな花をつける。唇弁は大きく様々な形のカルス(唇弁基部の隆起した部分)で飾られている。蕊柱は柱頭の両脇の翼状の突起を支えている。ドレスを着た女性が踊っているようなその姿から、英語で"Dancing-lady orchid"の俗名で呼ばれることがある。
この属の多くは大アンティル諸島原産であるが、他にはフロリダ、小アンティル諸島、メキシコ、中央アメリカ、そして南アメリカ北部(コロンビアからフランス領ギアナにかけて)原産の種も存在する。
種
Tolumnia acunae (M. A. Diaz) Nir, 2000 (synonym of : Tolumnia tuerckheimii(Cogn.) Braem, 1986 ) Tolumnia arizajuliana (Withner & J.Jiménez Alm.) Ackerman, 1997 Tolumnia bahamensis (Nash) Braem, 1986 Tolumnia borinquensis Sauleda & Ragan, 1996 (synonym of : Tolumnia variegata(Sw.) Braem, 1986 ) Tolumnia calochila (Cogn.) Braem, 1986 Tolumnia caymanensis (Moir) Braem, 1986 (synonym of : Tolumnia leiboldii (Rchb.f.) Braem, 1986 ) Tolumnia compressicaulis (Withner) Braem, 1986 Tolumnia gauntlettii (Withner & Jesup) Nir, 1994 Tolumnia guianensis (Aubl.) Braem, 1986 Tolumnia guibertiana (A.Rich.) Braem, 1986 Tolumnia gundlachii (C.Wright ex Griseb.) N.H.Williams & Ackerman, 2007 Tolumnia guttata (L.) Nir, 1994 Tolumnia haitiensis (Leonard & Ames) Braem, 1986 Tolumnia henekenii (Schomburgk ex Lindl.) Nir, 1994 Tolumnia leiboldi (Rchb. f.) Braem, 1986 Tolumnia lemoniana ssp. lemoniana Braem, 1986 (synonym of Tolumnia guianensis (Aubl.) Braem, 1986 ) Tolumnia lucayana (Nash) Braem, 1986 Tolumnia pulchella (Hook.) Rafinesque, 1837 Tolumnia quadriloba (Schweinf.) Braem, 1986 Tolumnia scandens (Moir) Braem, 1986 Tolumnia sylvestris (Lindl.) Braem, 1986 Tolumnia tetrapetala (Jacq.) Braem, 1986 (synonym of Tolumnia guttata (L.) Nir, 1994 ) Tolumnia triquetra (Sw.) Nir, 1994 Tolumnia tuerckheimii (Cogn.) Braem, 1986 Tolumnia urophylla (Loddiges ex Lindl.) Braem, 1986 Tolumnia usneoides (Lindl.) Braem, 1986 Tolumnia variegata (Sw.) Braem, 1986 Tolumnia velutina (Lindl. & Paxton) Braem, 1986
出典
Nir, M. Orchidaceae Antillanae, 94-97, 2000. Royal Botanic Gardens, Kew : World Checklist of Monocotyledons