thumb|250px|ブディシンにある二言語表記の標識。上がドイツ語、下がソルブ語
ソルブ語(ソルブご、Sorb)は、ドイツの少数民族ソルブ人によって話される言語。ルサチア(ラウジッツ、Lausitz)語(地名から)、ヴェンド語(廃れたドイツ名: Wendisch)、ソルビア語などとも呼ばれる。レヒト諸語と最も近い関係にあり、互いによく通じる。
作家の多和田葉子は『エクソフォニー』(岩波書店)のなかで、「ドイツ東部のバオツェン付近で話されるソルブ語などはそのよい例だろう。現在ではソルブ語しか知らないというのでは暮らしていかれないので、みんなドイツ語もできるが、ソルブ語の話せる人は恐らく全部で三千人くらいだろう、と聞いた。それでも私はこれまで3人もソルブ語で詩を書いているという詩人に会っている。人口比から確率を割り出すと、アメリカではすでに二十八万人の詩人と逢っていてもおかしくないことになる」(p.88)と書いている。
thumb|ソルブ語の方言地図 thumb|1843年にソルブ語が話されていた地域 thumb|聖書翻訳の最初のタイトルページ。左ページがソルブ語、右ページがドイツ語
言語の特徴
格 高地ソルブ語には7つの格、低地ソルブ語には6つの格がある。人を表す名詞には、格とは別に所有形容詞という形態も存在する男性形は-owy 女性形は-iny。 主格 属格 与格 対格 具格 位格 呼格 (高地ソルブ語の男性名詞のみ)
格 nan父 štom木 bom木 wokno窓 単数 高地ソルブ語 低地ソルブ語 高地ソルブ語 低地ソルブ語 高地ソルブ語 低地ソルブ語 主格 nan nan štom bom wokno wokno 属格 nana nana štoma boma wokna wokna 与格 nanej nanoju štomej bomoju woknu woknoju, woknu 対格 nana nana štom bom wokno wokno 具格 z nanom z nanom ze štomom z bomom z woknom z woknom 位格 wo nanje wó nanje na štomje na bomje na woknje na woknje 呼格 nano — štomo — — — 双数高地ソルブ語高地ソルブ語高地ソルブ語主格nanajštomajwokno属格nanowštomowwokna与格nanomajštomomajwoknu対格nanowštomajwokno具格z nanomajze štomomajz woknom位格wo nanomajna štomomajna woknje呼格nanajštomaj—複数高地ソルブ語高地ソルブ語高地ソルブ語主格nanojoštomywokno属格nanowštomowwokna与格nanamštomamwoknu対格nanowštomywokno具格z nanamize štomamiz woknom位格wo nanachna štomachna woknje呼格nanojoštomy—
格 ramjo肩 ramje肩、脇の下 žona女性 žeńska女性、妻 ruka手 高地ソルブ語 低地ソルブ語 高地ソルブ語 低地ソルブ語 高地ソルブ語 低地ソルブ語 主格 ramjo ramje žona žeńska ruka 属格 ramjenja ramjenja žony žeńskeje ruki 与格 ramjenju ramjenjeju, ramjenju žonje žeńskej ruce 対格 ramjo ramje žonu žeńsku ruku 具格 z ramjenjom z ramjenim ze žonu ze žeńskeju z ruku 位格 wo ramjenju wó ramjenju wo žonje wó žeńskej w ruce 双数高地ソルブ語高地ソルブ語高地ソルブ語主格ramjižoneruce属格ramjowžonowrukow与格ramjomajžonomajrukomaj対格ramjižoneruce具格z ramjomajze žonomajze rukomaj位格na ramjomajwo žonomajwo rukomaj複数高地ソルブ語高地ソルブ語高地ソルブ語主格ramjažonyrucy属格ramjowžonowrukow与格ramjamžonamrukam対格ramjažonyrucy具格z ramjamize žonamize rukami位格na ramjachwo žonachwo rukach 形容詞の活用は以下の通りである +zły 悪い格単数双数複数男性女性中性男性人間それ以外男性人間それ以外主格złyzłazłezłajzłejzlizłe属格złehozłejezłehozłejuzłych与格złemuzłejzłemuzłymajzłym対格zły/złehozłuzłezłejuzłejzłychzłe具格(ze) złym(ze) złej(ze) złym(ze) złymaj(ze) złymi位格(w) złym(w) złej(w) złym(w) złymaj(w) złych
活用 ソルブ語は双数に加えて、南スラブ語の一部の言語を除いて失われた未完了形とアオリストを保持している。ポーランド語ではほとんど用いられない過去完了も使われる。
+pisać 書く 不完了体 人称現在形単純過去(未完了過去)完了形過去完了単数双数複数単数双数複数単数双数複数単数双数複数一人称pisampisamojpisamypisachpisachmojpisamysym pisałsym pisałasym pisałosmój pisałojsmy pisałismy pisałeběch pisałběch pisałaběch pisałoběchmój pisałojběchmy pisałiběchmy pisałe二人称pisašpisatejpisataj男性人間のみpisaćepisašepisaštejpisaštajpisaćesy pisałsy pisałasy pisałostej pisałojstaj pisałojsće pisałisće pisałeběše pisałběše pisałaběše pisałoběštej pisałojběštaj pisałojběšće pisałiběšće pisałe三人称pisapisatejpisatajpisajapisašepisaštejpisaštajpisajaje pisałje pisałaje pisałostej pisałojstaj pisałojsu pisałisu pisałeběše pisałběše pisałaběše pisałoběštej pisałojběštaj pisałojběchu pisałiběchu pisałe人称未来形仮定法/反復過去命令法単数双数複数単数双数複数単数双数複数一人称budu pisaćbudźemoj pisaćbudźemy pisaćbych pisałbych pisałabych pisałobychmój pisałojbychmy pisałibychmy pisałe—pisajmojpisajmy二人称budźeš pisaćbudźetej pisaćbudźetaj pisaćbudźeće pisaćbyše pisałbyše pisałabyše pisałobyštej pisałojbyštaj pisałojbyšće pisałibyšće pisałepisajpisajtejpisajtajpisajće三人称budźe pisaćbudźetej pisaćbudźetaj pisaćbudu pisaćbudźeja pisaćbyše pisałbyše pisałabyše pisałobyštej pisałojbyštaj pisałojbychu pisałibychu pisałe———
+napisać 書く 完了体人称未来形単純過去(アオリスト)完了形過去完了単数双数複数単数双数複数単数双数複数単数双数複数一人称napisamnapisamojnapisamynapisachnapisachmojnapisamysym napisałsym napisałasym napisałosmój napisałojsmy napisałismy napisałeběch napisałběch napisałaběch napisałoběchmój napisałojběchmy napisałiběchmy napisałe二人称napisašnapisatejnapisatajnapisaćenapisanapisaštejnapisaštajnapisaćesy napisałsy napisałasy napisałostej napisałojstaj napisałojsće napisałisće napisałebě napisałbě napisałabě napisałoběštej napisałojběštaj napisałojběšće napisałiběšće napisałe三人称napisanapisatejnapisatajnapisajanapisanapisaštejnapisaštajnapisajaje napisałje napisałaje napisałostej napisałojstaj napisałojsu napisałisu napisałebě napisałbě napisałabě napisałoběštej napisałojběštaj napisałojběchu napisałiběchu napisałe人称未来形(口語のみ)仮定法/反復過去命令法単数双数複数単数双数複数単数双数複数一人称budu napisaćbudźemoj napisaćbudźemy napisaćbych napisałbych napisałabych napisałobychmój napisałojbychmy napisałibychmy napisałe—napisajmojnapisajmy二人称budźeš napisaćbudźetej napisaćbudźetaj napisaćbudźeće napisaćby napisałby napisałaby napisałobyštej napisałojbyštaj napisałojbyšće napisałibyšće napisałenapisajnapisajtejnapisajtajnapisajće三人称budźe napisaćbudźetej napisaćbudźetaj napisaćbudu napisaćbudźeja napisaćby napisałby napisałaby napisałobyštej napisałojbyštaj napisałojbychu napisałibychu napisałe———
ほかの西スラヴ語群に属する言語との語彙の比較 以下のチェコ語、ポーランド語、ポラーブ語、スロバキア語はいずれも西スラヴ語群に属する言語である。 日本語 高地ソルブ語 低地ソルブ語 チェコ語 ポーランド語 ポラーブ語 スロバキア語 人 čłowjek cłowjek člověk człowiek clawak človek 晩 wječor wjacor večer wieczór vicer večer 兄弟 bratr bratš bratr brat brot brat 日 dźeń źeń den dzień dôn deň 手 ruka ruka ruka ręka ręka ruka 雪 sněh sněg sníh śnieg sneg sneh 夏 lěćo lěśe léto lato ljutü leto 姉妹 sotra sotša sestra siostra sestra sestra 魚 ryba ryba ryba ryba raibo ryba 火 woheń wogeń oheň ogień widin oheň 水 woda wóda voda woda wôda voda 風 wětr wětš vítr wiatr wjôter vietor 冬 zyma zyma zima zima zaima zima
表記体系
脚注 注釈
出典
参考文献
関連項目 木村護郎クリストフ 高地ソルブ語(上ソルブ語) 低地ソルブ語(下ソルブ語)
外部リンク ソルブ語 - 地球ことば村