Ciavenna (parnonziaa [tʃa'vena] in del dialett local; Chiavenna in Italian; Clavenna in Latin, Bregajòtt e Romancc; Kleven in Todesch antigh) a l'è on comun de la Provincia de Sondri.
El gh'ha , cont ona superficia de km² e ona densitaa de ab./km².
El se troeuva al center de la val cont el nòmm istess, arent al fiumm Mera, a la biforcazion di strad per i pass del Spluga e del Maloeuggia. A l'è on center turistich e industrial e l'è 'l capo-linia de la ferrovia che la riva de Còlegh.
Stòria
El nòmm latin del paes, Clavenna, el vegn de clavis, pròppi perchè Ciavenna a l'era la ciav d'acess a la Rezia (l'attual Svizera). Duranta el period roman l'era fòrsi el capploeugh de la tribuu di Bergalee, e l'era drent al territòri de Còmm. I sò pass portaven de l'Italia a Còira e Munegh de Baviera.
In del medioev la deventa vun di center lombard de la resistenza bizantina contra i Franch. Poeu, longh i secoj, la cambia de spess patron, finna a la conchesta de la Republica di Trii Legh. Chì rivarann on fracch de inteletuaj talian protestant, grazie a la libertaa de cult present in del Staa.
Depos la rivoluzion francesa, Ciavenna la va-dent in de la Republica Cisalpina e de lì in poeu la seguirà i sòrt de la Lombardia.
I strad I strad e i piazz pussee important del center de Ciavenna a hinn: Part di Fraa (it. via Cappuccini) Part de Mezz (it. via Dolzino e via Pedretti) Part de Pos (it. via Lena-Lerpenti e via Cappuccini) Piazza Canton (it. piazza Pestalozzi) Piazza Dogana (it. piazza Bertacchi) Piazza Granda (it. piazza Castello) Piazza Noeuva (it. piazza Crollalanza) Predegiana (it. via Pratogiano)
El portegh de la Collegiada de San Lorenz el ven ciamaa i monument.
Frazzion
Bett Campedell Pianazzoeula Us'cion
Evoluzion demografega L'andament del numer de abitant del comun de Ciavenna el se ved in de la tabela chi de sota:
Infrastruttur e straport
Ferrovia Colich-Ciavenna Pas de Ciavena Stazion de Ciavenna
Varda anca
Dialett ciavennasch Giovann Bertacc
Nòt
Bibliografia Giacinto Caligari, Chiavenna in dialetto, Ciavenna, Centro Studi Storici Chiavennaschi, 1970.