alt=|miniatura|484x484px|Una statua de una vœulva sgermanega.

La Gambara l’è staita una vœulva lombarda, una sazzerdotessa e strolega di tradizzion pagane pre-cristiane spezzializada soratut in dei art divinatorie.

La soa figura e quella di sœu duu fiœui Iber e Agg l’è ligada a una lesgenda in particolar che la cunta de l’origen del popel lombard e de coma quist chì hann gagnad ol sò nom, ancamò dovrad a una quaj fœusgia anca al dì d’incœu de quii che viv in Lombardia. Ol cunt l’è ambientad in de l’Età de Mez, in un temp indova i lombard eren ancamò adree a migrà invers ol sud; imbarcad in un viasg che el je menarà eventualment a rivà a stabilìss in de la Voltitalia.

La lesgenda alt=|miniatura|293x293px|L’Odin, ol dia protetor di lombard.

In quii dì lì i lombard se ciamaven ancamò “guinnei” e i s’eren per ol moment stanziad in quella che al dì d’incœu l’è la Sgermania del nord. L’Ass e l’Amber, i duu lider di vandai — una tribù stanziada in di terre liliarent — haveven rogad a l’Iber e l’Agg — cap di guinnei e fiœui de la Gambara — de pagàgh un dazzi, ma la Gambara l’era oviament contraria; la soa reazzion, però, l’ha condut i dò tribù a deciaràss guerra. Inanz de la bataja, i vandai hann propizziad l’Odin par havégh la soa benedizzion, e la Gambara, inveci, l’ha invocad la dea Frea — mier de l’Odin — par rezzever di consej in su coma guadagnà la vitoria. Lee la gh’ha respondud cont una parposta, una manera par ingannà e sò marid, e i vandai: fàgh “l’ingann di cavii”. La parposta de la Frea l’era de fait quella de dìgh ai done lombarde de andà in bataja anca lore cont i sœu omen e de quatàss i fazze cont i cavii, inscì de paré di guerrer de la barba longa longhenta, e donca dàgh l’impression ai vandai che l’armada lombarda la fudess ben pussee granda de quell che l’era de vera. L’istratagia de la dea l’ha in fin fonzionad, desgià che ol dì de la bataja infinamaj l’Odin quand che el j’ha s’ciarade l’ha deit: “Inn chi quelle longhe barbe (longobarbae) chì?” e, donca, l’ha dait indiretament ol nom ai sgent lombarde e, in del fàll, l’è vegnud ancapœu ol sò dia defensor, coma de costum in di tradizzion sgermaneghe. I lombard — cont ol suport de e la Frea, e l’Odin — hann in fin gagnad la bataja.

La prima vœulta che la Gambara la ven menzionada a l’è in del secol quell de 7, in de l’Origo Gentis Langobardorum, indova che a se cunta de quand lee e i sœu duu fiœui hann invocad la dea Frea.Hauck, K. (1955). "Lebensnormen und Kultmythen in germ. Stammes-und Herrschergenealogien". Saeculum. 6 (JG): 186–223. doi:10.7788/saeculum.1955.6.jg.186. S2CID 170200000. In la version del Paul Diacon lu el porta:Jarnut, Jörg (1998). "Gambara". In Beck, Heinrich; Geuenich, Dieter; Steuer, Heiko (eds.). Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Vol. 10 (2010 ed.). De Gruyter. doi:10.1515/gao. ISBN 978-3-11-045562-5.

In del cunt, la Gambara la ven descrivuda coma una phitonissa in latin, che el vœul dì “sazzerdotessa” o “stria”, ma anca “oracola” e “profetessa”. Lee l’ha donca vivud in d’un temp indova che la profezzia l’era assossenn importanta e l’ha combianad i rœui de sazzerdotessa, fomna savia, mader e regina.Pohl, Walter (2006). "Gender and ethnicity in the early middle ages". In Noble, Thomas F. X. (ed.). From Roman Provinces to Medieval Kingdoms. Psychology Press. pp. 139–156. ISBN 978-0-415-32742-8.

Referenze

Categoria:Legende Categoria:Lombarcc antigh Categoria:Regine di Lombard