El Cromazzi d'Aquileja l’è stad on esponent de l'ortodossia che ‘l s’è metud adree a contrastà l'arianesim. L’era un amis de sant Ironem.

Biografia

El Cromazzi l’è nassud in la prima metà del secol IV, forsi a Aquileja o in Spagna, e sgiamò de sgiovin l’era diventad monegh e ‘l gh'haveva havud come scolar l’Eliodoro, futur vescov de Altino. L'è citad per la prima volta in di at del concili de Aquileja del 381, indove el s’era fad vardà adree per la soa granda erudizzion teologica.

El Cromazzi l’è stad fad vescov de Aquileja dopo la mort del Valerian in del dicember del 388 o in del sgener del 389.

In del 389 l’ha consacrad la gesa noeuva de Concordia, e 'l gh’ha depost i reliquie di sant Apostol e l’ha consacrad el prim vescov de la cità.

Scrit del Cromazzi

Gh’esista on corpus di sò test, in latin, ricostruid del Joseph Lemarié e del Raymond Etaix, indove lu ‘l documenta l'atività pastoral e la liturgia aquilejesa: a l’è fad su de 43 sermon liturgici e on Coment al Vangele del Mattee probabilment mai finid. L’ha preferid predicà sora ‘l Noeuv Testament inveci che sora el Vegg Testament, vist che in del test evangelich el riferiment al Crist l’è ciar e patent: lu ‘l ritegniva i azzion materiai del Crist simbol de significad spirituai.

Influss asiatich in la Gesa de Aquileia In di testimonianze del Cromazzi se rileven trii influss precis che vegnen de l'Asia Minor in la liturgia aquilejesa, che in pagament fann pensà a la presenza aquilejesa di missionari asiatich:

el rit prebatesimal de la Lavanda di pee (che inveci a Milan, second el Rit ambrosian, l’era el postbatesimal), poeu deventad el rit del Sgiovedì sant. La lavanda l’è raportada domà in del Vangeli del Sgiovann che l’è l’espression di Gese sgiovannee, cioè di Gese asiane. la Pasqua l’era considerada la Passion e la vitoria in su la mort del Crist come berin pasqual, riportad de l'Omelia Pasqual del Meliton di Sardegnoeui conforma a la cognossenza teologica e a la liturgia pasqual ciamada Quartodecimana. La Pasqua quartodecimana di Gese asiane l’è in streta corelazzion tipologica con la Pesach ebraica: la Pasqua come passasg de Dio liberador de la mort e celebrada di Sgiudee in la not del 14 del mes de Nisan (independentement del dì de la setimana). L’è inscì che la Pasqua di Gese asiatiche la celebrava la vitoria relativa al sacrifizzi del Crist-Messia come berin sacrificad propi in la veja del 14 del mes de Nisan, o ben in la sera de la prima luna piena de primavera, indipendentement del dì corrispondent. La conformazzion de la tradizzion asiana con la Pasqua in del dì de la domenega l’è stada stabilida dal concili de Nicea (325). con l’andàgh adree a la veggia tradizzion greca del Smirne, conossuda per via de Sant'Ireneo di Lione, el Cromazzi el cambia el simbolismo animal di Vangeli, a considerà el San Sgiovann col leon inveci del San March Evangelista, e quest-chì con l'aquila. Sant Ironem in seguit el stabilirà de noeuv el leon per el March.

Sgenealogia vescovil La genealogia vescovil a l’è: Vescov Ambroeus Arcivescov Cromazzi d'Aquileja

Bibliografia Pio Paschini, Le vicende politiche e religiose del territorio friulano da Costantino a Carlo Magno (secc. IV-VIII), Memorie storiche forogiuliesi, vol. 8, 1912, pagg. 51-64

Boston: Little, Brown and Company, vol. 1 pag. 698

Giuseppe Cuscito, CROMAZIO (SAN) , Dizionario Biografico dei Friulani

Vos correlade Leteratura cristiana Rit patriarchin

Olter proget

Ligam de foeura

Categoria:Nassud del IV secol Categoria:Ceregh roman