Lamium album, вообичаено наречена бела коприва или бела мртва коприва, е цветно растение во семејството Lamiaceae. Може да се најде низ Европа и Азија, расте во различни живеалишта, од отворени пасишта до шуми, генерално на влажна, плодна почва.
Опис
Lamium album е тревно повеќегодишно растение кое расте до 50-100 см високо, со зелени, четириаголни стебла. Листовите се долги 3-8 см и 2-5 см широки, триаголни со заоблена основа и со назабена маргина и ливче долго до 5 см. Како и многу други членови на Lamiaceae, тие изгледаат површно слични на оние на Urtica dioica, но не боцкаат, па оттука и вообичаеното име „мртва коприва“. Цветовите се бели, растат во вртежи на горниот дел од стеблото, поединечните цветови се долги 15-25 см. Цветовите ги посетуваат многу видови инсекти, но најмногу инсекти со долг јазик, како пчелите.
Распространетост L. album расте во Евроазија, од Ирска на Запад до Јапонија на Исток. Се јавува како два подвида, album во западниот опсег и barbatum на далечниот исток, континентална Азија и Јапонија. Вообичаено ја има во Англија, ретко на запад и во северна Шкотска и е воведно во источна Ирска.Clapham, A.R., Tutin, T.G. and Warburg, E.F. Excursion Flora of the British Isles. Cambridge University Press.
Во Македонија е најдена во Рудока.Владо Матевски: Флора на РС Македонија, Том 2, свеска 2, МАНУ, Скопје, 2021, стр. 259-260
Одгледување и употреба Младите листови се можат да се јадат, да се користат во салати и да се готват како зеленчук.
Пчелите, особено бумбарите ги привлекуваат цвеќињата кои се добар извор на ран нектар и полен, па оттука растението понекогаш се нарекува „пчелна коприва““.botanical.com - A Modern Herbal | Nettles
Живеалиште На Британските Острови L. album се наоѓа на патиштата, околу жива ограда и на отпадни места.Parnell, J. and Curtis, T. 2012. Webb's An Irish Flora. p.360 Cork University Press. Hackney, P. (Ed) 1992. Stewart and Corry's Flora of the North-east of Ireland. Institute of Irish Studies and The Queen's University of Belfast.
Хемија Два фенилпропаноидни гликозиди, ламалбозид (2R-галактозилактеозид) и актеозид, флавонол р-кумароилгликозид, тилирозид, 5-кафеоилхинска киселина (хлорогена киселина), заедно со рутозид и кверцетин и каемферол 3-О-гликозид може да се изолираат од цветовите на L. album.Phenylpropanoid esters from Lamium album flowers. Jaromir Budzianowski and Lutoslawa Skrzypczak, Phytochemistry, March 1995, Volume 38, Issue 4, Pages 997–1001, Растението исто така содржи иридоид гликозиди ламалбид, албозид А и Б и кариоптозидIridoid glucosides from Lamium album. Søren Damtoft, Phytochemistry, January 1992, Volume 31, Issue 1, Pages 175–178, as well as the hemiterpene glucoside hemialboside.Hemialboside, a hemiterpene glucoside from Lamium album. Søren Damtoft and Søren Rosendal Jensen, Phytochemistry, July 1995, Volume 39, Issue 4, Pages 923–924,
L.album бил омилен извор на хлорофил и други растителни пигменти за Михаил Цвет, пронаоѓачот на адсорпционата хроматографија.Source book in chemistry 1900-1950, edited by Henry Leicester, p.23.
Во фолклор Дестилацијата на цвеќињата се смета дека „го развеселува срцето, дава добра боја на лицето и ги прави виталните духови посвежи и живи.
Наводи
Надворешни врски
Flora Europaea: Lamium album Plants for a Future: Lamium album
album Категорија:Флора на Азија Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј Категорија:Растенија опишани во 1753 година Категорија:Флора на Европа Категорија:Флора на Македонија