Карло I (почетокот на 1226/1227 г7 јануари 1285), најчесто наречен Карло Анжујски, бил член на кралската Капетинска династија и основач на втората куќа на Анжу. Бил гроф од Прованса (1246–1285) и Форкалкиер (1246–1248, 1256–1285) во Светото Римско Царство, гроф Анжу и Мејн (1246–1285) во Франција; тој бил и крал на Сицилија (1266–1285) и принц од Ахаја (1278–1285). Во 1272 година бил прогласен за крал на Албанија, а во 1277 година купил право на Кралството Ерусалим.
Најмладиот син на Луј VIII од Франција и Бланка Кастиљска, Карло бил предодреден за црковна кариера до раните 1240-ти години. Тој ги стекнал Прованса и Форкалкиер преку бракот со нивната наследничка Беатрис. Неговите обиди да ја врати централната власт го довеле во конфликт со неговата баба (мајка на сопругата), Беатрис од Савој и благородништвото. Карло ги примил Анжу и Мејн од неговиот брат, Луј IX од Франција, како апанажа. Тој го придружувал Луј за време на Седмата крстоносна војна во Египет. Набргу откако се вратил во Прованса во 1250 година, Карло принудил три богати автономни градови Марсеј, Арл и Авињон да ја признаат неговата власт.
Карло ги принудил бунтовните провансалски благородници и градови на потчинување и ја проширил својата власт над десетина градови и господарства во Кралството Арл. Во 1263 година, по долгогодишни преговори, тој ја прифатил понудата на Светата Столица да го одземе Кралството Сицилија од Хоенштауфените. Ова кралство го вклучувало, покрај островот Сицилија, јужна Италија до северно од Неапол и било познато како Рењо. Папата Урбан IV објавил крстоносна војна против актуелниот Манфред Сицилијански и му помогнал на Карло да собере средства за воената кампања.
Карло бил крунисан за крал во Рим на 5 јануари 1266 година. Тој ја уништил војската на Манфред и го окупирал Рењо речиси без отпор. Неговата победа над младиот внук на Манфред, Конрадин, во Битката кај Таљакоцо во 1268 година го зајакнало неговото владеење. Во 1270 година тој учествувал во Осмата крстоносна војна организирана од Луј IX и го принудил Хафсидскиот калиф од Тунис да му плаќа годишен данок. Победите на Карло го обезбедиле неговото неприкосновено водство меѓу Италијанците на Папството (познати како Гелфи), но неговото влијание врз папските избори и неговото силно воено присуство во Италија го вознемирило папата. Тие се обиделе да ги насочат неговите амбиции кон други територии и му помогнале да стекне претензии кон Ахаја, Ерусалим и Арл преку договори. Во 1281 година, папата Мартин IV го овластил Карло да започне крстоносна војна против Византија. Бродовите на Карло се собирале во Месина, подготвени да го започнат походот, кога избувнал сицилијанскиот Вечерен бунт на 30 март 1282 година, со што се ставило крај на владеењето на Карло на островот Сицилија. Тој можел да ги одбрани копнените територии (или Кралството Неапол) со поддршка на Франција и Светата Столица. Карло умрел додека се подготвувал за инвазија на Сицилија.
Биографија
Детство Карло бил најмалото дете на кралот Луј VIII од Франција и Бланка Кастиљска. Датумот на неговото раѓање не е запишан точно, но тој веројатно е роден постхумно на почетокот на 1227 година Карло бил единствениот преживеан син на Луј кој бил „роден во виолетова боја“ (по крунисувањето на таткото), факт што тој често го нагласувал во младоста, како што забележал современиот хроничар Матвеј Париски. Тој бил првиот Капетин кој бил именуван по Карло Велики.
Луј VIII умрел во ноември 1226 година, а го наследил неговиот најстар син Луј IX. Покојниот крал сакал неговите најмлади синови да бидат подготвени за кариера во Римокатоличката црква. Деталите за школувањето на Карло се непознати, но тој добил добро образование. Тој ги разбирал главните католички доктрини и можел да идентификува грешки во латинските текстови. Неговата страст за поезијата, медицинските науки и право е добро документирана.
Карло подоцна рекол дека неговата мајка имала силно влијание врз образованието на нејзините деца, а во реалноста, Бланка била целосно ангажирана во државната администрација и веројатно би можела да одвои само малку време за нејзините најмлади деца. Карло живеел на дворот на братот, Роберт I, гроф од Артоа од 1237 година. Неговото учество во воената кампања на неговите браќа против Иго X од Лузињан, гроф од Ла Марке, во 1242 година му покажало дека тој повеќе не бил предодреден за црковна кариера.
Прованса и Анжу Рамон Беренгер V од Прованса умрел во август 1245 година, оставајќи ги во наследство Прованса и Форкалкиер на својата најмлада ќерка Беатрис.
Царот Фридрих II (кого папата Инокентиј IV го екскомуницирал за неговите наводни „злосторства против црквата“), грофот Рајмонд VII од Тулуз и другите соседни владетели се предложиле себеси или нивните синови за сопрузи на младата грофица. Затоа нејзината мајка ја ставила под заштита на Светата Столица. Луј IX и Маргарет предложиле Беатрис да се омажи за Карло. За да обезбеди поддршка од Франција против Фридрих II, папата Инокентиј IV го прифатил нивниот предлог. Карло побрзал во Екс ан Прованс на чело на војската за да ги спречи другите додворувачи да ја нападнат Прованса, и се оженил со Беатрис на 31јануари 1246. Прованса била дел од Кралството Арл и така и од Светото Римско Царство, но Карло никогаш не се заколнал на лојалност на царот. Тој наредил истражување на правата и приходите на грофовите, навредувајќи ги и неговите поданици и неговата баба (мајка на сопругата), кои ја сметале оваа негова акција како напад против нејзините права.
Како помладо дете, наменето за црковна кариера, Карло не добил апанажа (наследна област или војводство) од неговиот татко.
Додека Карло отсуствувал од Прованса, Марсеј, Арл и Авињон три богати градови, директно подложени на царот формирале сојуз и назначиле провансалски благородник, Барал од Бакс, за командант на нивните здружени армии. Бабата на Карло ги ставила под своја заштита непослушните Провансалци. Карло не можел да се справи со бунтовниците, бидејќи требало да се приклучи на крстоносната војна на неговиот брат. За да ја смири својата баба, тој го признал нејзиното право да владее со Форкалкиер и ѝ доделил третина од неговите приходи од Прованса.
Седма крстоносна војна алт=A mounted knight fights against footmen, while a crowned man is carried from the battlefield.|десно|мини| Поразот на крстоносците во Битката кај Ал Мансура, принудувајќи ги да ја напуштат инвазијата на Египет. За време на повлекувањето, Египќаните го заробиле Карло и неговите двајца браќа, Луј IX од Франција и Алфонс од Поатје. Во декември 1244 година Луј IX се заветувал да води крстоносна војна. Игнорирајќи го силното противење на нивната мајка, неговите тројца браќа, Роберт, Алфонс и Карло, исто така тргнале во војна. Подготовките за крстоносната војна траеле со години, при што крстоносците тргнале на 25 август 1248 г. Откако поминале неколку месеци на Кипар, тие го нападнале Египет на 5јуни 1249 г. Ја зазеле Дамиета и решиле да го нападнат Каиро во ноември. За време на нивното напредување, биографот на Луј, Жан де Жоинвил, ја забележал личната храброст на Карло што спасила животи на десетици крстоносци. Роберт од Артоа загинал борејќи се против Египќаните во Ал Мансура. Неговите тројца браќа преживеале, но морале да ја напуштат војната. При повлекувањето од Египет, тие паднале во заробеништво на 6април 1250 г. Египќаните ги ослободиле Луј, Карло и Алфонс во замена за 800.000 безанти и предавањето на Дамиета на 6 мај. За време на нивното патување во Ако, Карло го налутил Луј со коцкање додека кралот тагувал за смртта на Роберт. Луј останал во Светата земја, но Карло се вратил во Франција во октомври 1250 година.
Пошироки амбиции
Конфликти и консолидација Офицерите на Карло продолжиле со истражувањето на правата и приходите на грофовите во Прованса, предизвикувајќи нов бунт за време на неговото отсуство. По враќањето тој применил и дипломатија и воена сила за да се справи со нив. Архиепископот од Арл и бискупот од Диње ги отстапиле своите световни права во двата града на Карло во 1250 година. Тој добил воена помош од неговиот брат Алфонс. Арл бил првиот град кој им се предал во април 1251 година. Во мај тие го принудиле Авињон да го признае нивното заедничко владеење. Еден месец подоцна, Барал од Бо, исто така капитулирл. Марсеј бил единствениот град на кој му се спротивставувал неколку месеци, но исто така побарал мир во јули 1252 година. алт=Scattered patches of salt crystals in a puddle|лево|мини| Кристали на сол во локва во Камарг. Садовите за сол на делтата на Рона значително ги зголемиле приходите на Карло во Прованса. Официјалните лица на Карло продолжиле да ги утврдуваат неговите права, посетувајќи го секој град и одржувале јавни прашања за да добијат информации за сите барања. Монополот за сол на грофот бил воведен во целата област. Приходот од трговијата со сол сочинувала околу 50% од државните приходи до крајот на 1250-тите. Карло ги укинал локалните патарини и промовирал бродоградба и трговија со жито. Тој наредил издавање на нови монети, за да се овозможи користење на локалната валута во помали трансакции.
Карло се врати во Прованса, која повторно станала немирна. Мајката на неговата сопруга продолжила да го поддржува бунтовниот Бонифациј од Кастелан и неговите сојузници, но Луј IX ја убедил да го врати Форкалкиер на Карло и да се откаже од нејзините барања за паушална исплата од Карло и пензија од Луј во ноември 1256 година. Карло продолжил да ја шири својата моќ долж границите на Прованса во следните четири години. Тој добил територии во Долните Алпи од Дофин од Виена. Рамон I од Бо, гроф од Оранж, му ја отстапил титулата регент на Кралството Арл.
Искористувајќи го отсуството на Карло, Бонифациј од Кастелан предизвикал нов бунт во Прованса. Граѓаните на Марсеј ги протерале службениците на Карло, но Барал од Бо го запрел ширењето на бунтот пред враќањето на Карло. Карло се откажал од Вентимилија во корист на Република Џенова за да ја обезбеди нејзината неутралност. Тој ги победил бунтовниците и го принудил Кастелан на егзил. Посредувањето на Џејмс I од Арагон довело до населување во Марсеј: неговите утврдувања биле демонтирани и жителите на градот се предале, но градот ја задржал својата автономија.
Освојување на Рењо Луј IX одлучил да ја поддржи воената кампања на Карло во Италија во мај 1263 година. Папата Урбан IV ветил дека ќе прогласи крстоносна војна против Манфред, додека Карло ветил дека нема да прифати никакви канцеларии во италијанските градови. Манфред извршил државен удар во Рим, но Гелфите го избрале Карло за сенатор (или шеф на граѓанската влада на Рим). Тој ја прифатил функцијата, на која група кардинали побарале од папата да го отповика договорот со него, но папата, бидејќи инаку бил беспомошен против Манфред, не можел да го раскине договорот со Карло.
Во пролетта 1264 година, кардиналите Симон од Бри и Гај Фулке биле испратени во Франција за да постигнат компромис и да започнат со подигање на поддршка за крстоносната војна. Карло испратил војници во Рим за да го заштити папата од сојузниците на Манфред. На барање на Фулке, Маргарет (која не се откажала од барањата за нејзиниот мираз) ветила дека нема да преземе дејствија против Карло за време на неговото отсуство. Фулкеа исто така ги убедил француските и провансалските прелати да понудат финансиска поддршка за крстоносната војна. Папата Урбан починал пред да се склучи конечниот договор. Карло направил подготовки за неговата кампања против Сицилија за време на меѓувладеењето; тој склучил договори за обезбедување на рутата на неговата војска преку Ломбардија и наредил водачите на провансалските бунтовници да бидат погубени.