Големо Војводство Хесен на Рајна (германски: Großherzogtum Hessen und bei Rhein) — Големо Војводство во западна Германија кое постоело од 1806 до 1918 година. Големото Војводство првично формирано од Ландграфот Хесен-Дармштат во 1806 година како Големото Војводство Хесен (германски: Großherzogtum Hessen). Во 1816 година го Војводство го додало името Хесен на Рајна за да се разликува од Изборното Кнежевство Хесен, кое бил формиран од соседниот Хесен-Касел. Колоквијално, големото Војводство продолжило да биде познато по неговото поранешно име Хесен-Дармштат.
Во 1806 година, Ландграфот на Хесен-Дармштат се отцепил од Светото Римско Царство и се приклучил на новиот Наполеонов Сојуз на Рајна. Земјата била напредната во статус на Големо Војводство и добила значителни нови територии, главно Војводството Вестфалија. По францускиот пораз во 1815 година, Големото Војводство се приклучило на новиот Германски Сојуз. Вестфалија ја зазела Прусија, но Хесе за возврат го добила Рајнскиот Хесен. Во 1820 година бил прогласен устав и започнал долг процес на правни реформи, со цел да се обединат различните територии под контрола на Големиот војвода. Политичката историја на Големото Војводство во овој период се карактеризирало со конфликт меѓу конзервативните посреднички домови (Стандешерен) и силите кои ја поддржувале политичката и социјалната либерализација. За време на револуциите од 1848 година, владата била принудена да одобри широки реформи, вклучително и целосно укинување на крепосништвото и универзалното право на глас, но реакционерната влада на Рајнхард фон Далвигик ги врати повеќето од нив во следната деценија. Во 1866 година, Хесе влегло во Австро-пруската војна на австриската страна, но добил релативно благо решение од пруските победници. Големото Војводство се приклучило на Германското Царство во 1871 година. Како мала држава во рамките на Империјата, Големото Војводство имало ограничување на својата автономија, но биле спроведени значајни религиозни, социјални и културни реформи. За време на Ноемвриската револуција по Првата светска војна во 1918 година, Големото Војводство било соборено и заменето со Народната држава Хесен.
Географија Делот од Големото Војводство на десниот брег на Рајна се протегало на поголемиот дел од патот од југот на денешната покраина Хесен до Франкенберг. Делот на левиот брег се наоѓал во денешната покраина Рајнска област-Пфалц. Покрај големите поплавни рамнини на Рајна (Хесијан Рид), Мајна и Ветерау, Големото Војводство, исто така, содржело висински региони како што се Вогелсберг, Хесијанската заднина и Оденвалд.
Физичка географија и население Државата се состоела од две одделни области: провинцијата Горна Хесен на север и провинциите Старкенбург и Рајнски Хесен на југ, како и голем број многу помали ексклави. Северниот и јужниот дел биле разделени со тесен дел од територијата, која и припаѓала на Прусија по 1866 година, а пред тоа на Војводството Насау, Слободниот град Франкфурт и Изборното Кнежевство Хесен. Околу 25% од површината била пошумена.von Mayer 1891, p. 55. Двата дела имале многу различни карактеристики:
Горна Хесен Горна Хесен била најголемата од трите провинции по површина. Поголемиот дел од оваа територија биле пошумени висорамнини на Фогелсберг и Хесијанската заднина. Само мал дел бил дел од плодното Ветерау, каде што имало и наоѓалишта на кафеав јаглен. Во областа имало многу потоци и водни патишта, но ниту еден од нив не бил доволно голем за да служи како транспортна рута. Земјоделството донело само ниски приноси, додека индустрија воопшто немало.von Mayer 1891, p. 54. Ова довело до зголемена сиромаштија во текот на 19 век и масовна емиграција во воспоставените индустриски центри во Германија и во странство. Додека Горна Хесен била и најголемата провинција по население на почетокот на 19 век, до крајот на Големото Војводство во 1918 година таа станала најмала. Единствената значајна институција која се наоѓала овде бил Универзитетот во Гисен.
Старкенбург и Рајнски Хесен Старкенбург и Рајнски Хесен биле сосема различни. Тие се наоѓале речиси целосно на бреговите на Рајна (освен Оденвалд, кој се соочувал со слични структурни проблеми како Вогелсберг). Интензивното земјоделство било можно и профитабилно во многу области на овие рамнини, како што се овоштарството на Бергштрасе и лозарството во Рајнски Хесен. Имало две големи пловни реки, Рајна и Мајна, кои биле најважните транспортни патишта до развојот на железницата. Растечката индустрија се развила во овој регион. Трите главни центри на Големото Војводство се наоѓале овде: главниот град Дармштат, најголемиот индустриски центар Офенбах на Мајна и Мајнц кој бил најголемиот град и најзначајниот центар за трговија.von Mayer 1891, pp. 54 f.
Политичка географија Големото Војводство било поделено на три провинции:
Старкенбург (главен град Дармштат): Десен брег на Рајна, јужно од Мајна. Рајнски Хесен (главен град Мајнц): Лев брег на Рајна, територија добиена од Виенскиот конгрес. Горна Хесен (главен град Гисен): северно од Мајна, одделен од Старкенбург со Слободниот град Франкфурт.
Соседните држави:
Пруската Рајнска Покраина, Војводството Насау (дел од Прусија по 1866 година) и пруската покраина Вестфалија на запад; Изборното Кнежевство Хесен (исто така дел од Прусија од 1866 година) на север и североисток; Кралството Баварија на исток; Големото Војводство Баден на југ; Курнбах бил управуван како Кондоминиум со Баден до 1905 година; Баварската провинција Пфалц на југозапад; Двата главни региони на Големото Војводство биле одделени со Слободниот град Франкфурт и Изборното Кнежевство Хесен (делови на Прусија по 1866 година) Долгиот северен регион на областа Биденкопф и Хесијанската заднина биле поврзан со остатокот од Горна Хесен со копнен коридор широк само 500 метри во Хејхелхајм, кој од двете страни бил опкружен со округот Вецлер, ексклава на пруската провинција Рајна.
Исто така, имало голем број хесијански ексклави на север и југ:
Ексклавата на округот Вол се наоѓала помеѓу Изборното Кнежевство Хесен и Кнежевството Валдек и Пирмонт, додека Ејмелрод и Хорингхаузен биле во Валдек; Ексклавата на Вимпфен била сместена меѓу Баден и Кралството Виртемберг; Друга ексклава, составена од половина од градот Хелмхоф, се наоѓала во Баден;
Амт Дорхајм, кој припаѓал на Изборното Кнежевство Хесен, бил енклава во рамките на Големото Војводство до 1866 година, кога му било дадено на Големото Војводство.
Хесен-Хомбург бил наследен од големиот војвода на Хесен во 1866 година, но подоцна истата година морал да ги отстапи на Прусија. Областа Биденкопф и Хесијанската заднина, исто така, биле припоени од Прусија во 1866 година. Овие територии биле комбинирани со Изборниот Хесен, Војводството Насау и Франкфурт за да се создаде новата пруска провинција Хесен-Насау во 1868 година.
Историја
Основање
Наполеонови војни
Виенскиот конгрес (1815)
Уставот од 1820 година и правните реформи
Устав
Правни и административни реформи
Граѓанска администрација
Укинување на крепосништвото
Економски реформи
Јулска револуција (1830–1848)
Мартовската револуција (1848-1849)
Револуција
Реформи
Ерата на Далвиг (1850–1866)
Внатрешна политика
Золверајн (1852)
Германско национално здружение
Династичка преориентација
Вовед во Австро-пруската војна
Австро-пруска војна (1866)
Мировен договор
Последици
Хесе во Германското Царство (1870–1914)
Прогласување на Германското Царство
Мала држава во Германското Царство
Политички реформи
Социјална политика
Културна политика
Првата светска војна и крајот на Големото Војводство (1914-1918)
Државни симболи
Знаме Црвената и белата боја се засноваат на онаа на грбот на Лудовингија, прикажувајќи лав со деветкратна хоризонтална бела и црвена поделба. Грбот бил наследен од Домот на Хесен по неговото одвојување од Војводството Тирингија во 1247 година, а знамето стапило во употреба во раниот модерен Ландгравијат Хесен; Големо Војводство Хесен користело знаме со две црвени ленти горе и долу, како и бела лента во средината.
Грб мини|Голем грб на Големото Војводство Хесен Грбот воведен во 1808 година бил заменет со декрет на големиот војвода од 9 декември 1902 година. Новиот дизајн потекнува од Густав Шенк Швајнберг.August Roeschen: Gustav Freiherr Schenk zu Schweinsberg †. In: Volk und Scholle 1, Heft 5–6 (1922) [Nachruf], S. 145–147 (147). Штитот е двапати поделен, вертикално и хоризонтално. Срцевиот штит го прикажува хесијанскиот лав вооружен со меч. Од хералдички горе десно кон доле лево, во штитот се прикажани девет полиња за следните поранешни, сега вградени господари:
Ландгравијат Хесен-Касел Изборно Кнежевство Мајнц Епископија Вормс Грофовија Зигенхајн Мал грб на Големото Војводство Хесен Грофовија Каценелнбоген Кнежевството Изенбург Грофовија Ханау Грофовија Нида
мини|Мал државен грб Петте шлема (Шпангенхелм) ги носат (исто така хералдички од десната страна) грбовите на 4-то, 2-то, 1-во, 6-то и 8-то поле. Два крунисани лава служат како штитници.
Малиот државен грб се состоел од штитот означен како поле 5, кој исто така го држат два лава. Ознаките на Куќата и Ордените за заслуги висат на златни јаки: Орденот на Големиот војвода Хесијан Лудвиг со осумкрака ѕвезда, црн, црвени рабови и крст со златна линија. Ова било донирано на 25 август 1807 година од големиот војвода Лудвиг од Хесен-Дармштат. Наградата на Големиот Крст била ограничена на кнежевци и на највисоките достоинственици со титулата „Екселенција“.
Во средината се наоѓа Куќниот ред на Златниот лав, чиј Голем мајстор бил кнез избирач на Хесен од постарата линија на Домот на Хесен до 1875 година.
На хералдичката лева страна виси Орденот за заслуги на Филип Величествениот, кој бил дониран на 1 мај 1840 година од страна на големиот војвода Лудвиг II во спомен на предокот кој владеел од 1509 до 1567 година. Орденот можел да биде доделен на цивилниот и воениот персонал како награда за посебни заслуги.
Помеѓу штитот и ордените, на црна лента со црвени рабови може да се види мотото GOTT EHRE VATERLAND (Гесло на Орденот на Лудвиг).
Севкупната темноцрвена крошна е украсена со скапоцен круг и носи голема војводска круна.
Химна Кнежевската химна, чија мелодија соодветствувала со онаа на Боже, чувај го Кралот и Heil dir im Siegerkranz, со текстот за време на владеењето на последниот Голем војвода - текстот морал да се прилагодува при секоја промена на власта и името на регентот:Ulrich Becke: Frittie and Princess sunshine. Ernst Ludwig von Hessen und bei Rhein – a torn poet. In: Festschrift. 100 Years Thanksgiving Church Bad Nauheim 1906-2006. Bad Nauheim 2006, p. 25.
Германски 1 Heil unserm Fürsten, Heil, Heil Hessens Fürsten, Heil Ernst Ludwig Heil! Herr Gott, dich loben wir, Herr Gott, wir flehn zu Dir: Segne ihn für und für Ernst Ludwig Heil!
2 Laß deine milde Hand auf unserm Vaterland und Fürsten ruhn! Er sei gerecht wie du, er fördre Fried und Ruh! Froh jauchzt sein Volk ihm zu: Ernst Ludwig Heil!
3 Hessen, mit Herz und Mund, wahrt ihm im Bruderbund die alte Treu! Herr, laß durch sein Bemühn Volksglück und Wohlstand blühn, schütz und erhalte ihn, Ernst Ludwig Heil!
4 Heil unserm Fürsten, Heil, Treue als bestes Teil sei unser Band! Er lebe froh und lang, laut schall der Festgesang, weit braus der Jubelklang Ernst Ludwig Heil!
Македонски 1 Поздравна нашиот принц, поздрав, поздрав на кнезовите од Хесен, поздрав Ернст Лудвиг поздрав! Господи Боже, Те славиме, Господи Боже, Те молиме: Благослови го за и за Ернст Лудвиг поздрав!
2 Остави ја својата нежна рака на нашата татковина и принцови одморете! биди фер како тебе тој промовира мир и тишина! Неговите луѓе радосно навиваа: Ернст Лудвиг поздрав!
3 Хесе, со срце и уста, заштити го во братството старата лојалност! Господи, препушти го неговиот напор Цветаат среќата и просперитетот на луѓето, заштити го и зачувај го Ернст Лудвиг поздрав!
4 Поздравна нашиот принц, поздрав, Лојалноста како најдобар дел