мини|Psilocybe semilanceata|264x264пкс Гологлавки (Psilocybe) — род на жабрени печурки, кој расте низ целиот свет, од фамилијата Hymenogastraceae. Многу видови содржат психоделични соединенија псилоцибин и псилоцин. Во Република Македонија расте загрозен вид од родот гологлавки — српската гологлавка.
Таксономија
Таксономска историја мини|P. tampanensis со спорини отпечатоци Студијата од 2002 година за молекуларната филогенија на агариците покажа дека родот Psilocybe, како што тогаш беше дефиниран, е полифилетски, спаѓајќи во две различни клада кои не се директно поврзани еден со друг. Сино-обоените халуциногени видови го сочинуваа едниот клад, а оние кои не се сини го чинат другиот. Претходниот типски вид на родот, Psilocybe montana (сега Deconica montana), бил во кладот без сина боја, но во 2010 година типскиот вид бил променет во P. semilanceata, член на синиот клад. Молекуларната филогенетска студија на Agaricales од 2006 година, направена од Matheny и неговите колеги, дополнително го покажа раздвојувањето на сините и не-сините клади на Psilocybe во поголемо, силно поддржано филогенетско дрво на Agaricales.
Psilocybe бил таксономски сместен во фамилијата на агарични Strophariaceae врз основа на неговата морфологија на спори и pileipellis. Филогенетската студија од Matheny et al., ги сместил не-сините Psilocybe и неговите блиски роднини во базална положба во рамките на Strophariaceae, сестрински таксон на кладот што ги содржи другите родови во тоа семејство. Синиот Psilocybe, сепак формира клада што е сестринска на Galerina во новоревидираното семејство, Hymenogastraceae, кое порано било ограничено на секотиоидни, лажни тартуфи. Филогенетската студија од Moncalvo, et al. потврди дека агаричниот род Melanotus е едноставно подгрупа на не-сини Psilocybe, од кои сите се сместени во Deconica, а исто така укажа на блиска врска помеѓу вториот род и родовите Kuehneromyces и Phaeogalera.
Модерна класификација Во 2007 година, трудот на Редхед и сор. предложи зачувување на родот Psilocybe со Psilocybe semilanceata како негов типски вид. Предлогот бил прифатен со едногласно гласање на Комитетот за номенклатура за габи на Меѓународниот ботанички конгрес во 2010 година, што значи дека P. semilanceata (припадник на синиот клад) сега служи како типски вид на родот. Бидејќи P. semilanceata сега е типски вид на родот, сината халуциногена клада остана во родот Psilocybe (Hymenogastraceae), додека не-сината клада била пренесена во родот Deconica (Strophariaceae). Сепак, докажано е дека Psilocybe fuscofulva, вид кој порано бил познат како P. atrobrunnea, припаѓа на родот Psilocybe s.s., но не содржи психотропни соединенија. Негативни резултати се објавени и за Psilocybe fimetaria.
Етимологија Името на родот Psilocybe е збир од грчките зборови ψιλός ( psilós ) „гол“ и κύβη ( kúbe ) „глава“ / „оток“, што го дава значењето „гологлава“ (т.е. ќелава) што се однесува на отстранливата кора на печурката (лабава кожинка на капачето).
Опис мини|P. ovoideocystidiata, Вашингтон Плодоносните тела на Psilocybe се типично мали, незабележителни печурки со типична морфологија на „мали кафеави печурки“. Макроскопски се карактеризираат со мала до повремено средна големина, кафеава до жолто-кафеава боја, со типично хигрофана капа и боја на отпечаток од спори што се движи од виолетово-кафеава до темно виолетово-кафеава (иако се познати сорти со рѓаво-кафеава боја кај најмалку еден вид). Халуциногените видови обично имаат реакција на сино боење кога плодното тело е повредено. Микроскопски, тие се карактеризираат со пилеипелис со хифи кои се протегаат паралелно со површината на пилеусот, формирајќи кутис, со нивно отсуство на хризоцистиди и со спори кои се мазни, елипсоидни, ромбоидни до субхексагонални по форма, со посебна апикална плодна пора. Еколошки, сите видови на Psilocybe се сапротрофи, кои растат на различни видови на распаѓачка органска материја.
Распространетост и живеалиште центар|мини|525x525пкс|Глобална дистрибуција на преку 100 психоактивни видови од родот Psilocybe печурки мини|Приближен познат опсег на Psilocybe cyanescens Географски, видовите од овој род се наоѓаат низ целиот свет во повеќето биоми. Се чини дека најголемата разновидност на видови е во неотропските предели, од Мезоамерика преку Бразил и Чиле. Psilocybe се наоѓаат во различни живеалишта и супстрати. Многу од видовите кои се наоѓаат во умерените региони, како што е Psilocybe cyanescens, се чини дека имаат афинитет за малчирани области и всушност се прилично ретки во природните услови надвор од човечки живеалишта. Спротивно на популарното верување, само малцинство од видовите Psilocybe, како што е Psilocybe cubensis и P. subcubensis, растат директно на измет. Многу други видови се наоѓаат во живеалишта како што се мовливи, тревни или шумски хумусни почви. Psilocybe еволуирал пред околу 65 милиони години.
Психоактивност
Биохемија и фармакологија мини| Молекула на псилоцибин мини| Молекула на псилоцин Молекулата псилоцибин е индиректно одговорна за халуциногените својства на Psilocybe. Ова соединение, како и сите други индол алкалоиди, потекнува од аминокиселината триптофан, која е единствената аминокиселина со индол-амински прстен. Триптофанот се претвора во триптамин со декарбоксилација. Се случуваат два чекора на метилација, произведувајќи DMT, уште едно психоделично соединение. Хидроксилацијата на ова соединение го произведува посилниот халуциноген псилоцин, проследено со фосфорилација што резултира со псилоцибин. По внесувањето на соединението псилоцибин, алкалните фосфатази присутни во дигестивниот систем на телото, бубрезите и, можно е, во крвта лесно ја расцепуваат фосфорил естерската врска од псилоцибинот, давајќи го хидроксилното соединение, псилоцин. Псилоцинот е супстанцијата која е примарно одговорна за халуциногените ефекти на Psilocybe. Видовите Psilocybe кои се обојуваат во сино се карактеризираат со присуство на псилоцин и псилоцибин. Оваа реакција на сино боење се јавува откако плодното тело ќе биде повредено, особено во близина на основата на стеблото. Се смета дека оваа реакција се должи на оксидацијата на псилоцибин откако ќе се наруши надворешната површина на плодното тело. Степенот на посинување во плодното тело на Psilocybe грубо корелира со концентрацијата на псилоцин во печурката. Псилоцибинот е хемиски многу постабилен од псилоцинот, при што второто соединение во голема мера се губи кога печурката се загрева или суши.
Хемиската структура на серотонинот, невротрансмитер, е слична на онаа на псилоцинот. Вториот се разликува главно по локацијата на еден од хидроксилите и додавањето на две метил групи кои ја прават молекулата липофилна (растворлива во масти), што значи дека е способна да ги премине липидните мембрански обвивки на централниот нервен систем. Откако псилоцибинот ќе се внесе и дефосфорилира во псилоцин, механизмот што го користи во мозокот има директен агонистички ефект врз 5-HT серотонинските рецептори. За да се објасни овој ефект, молекулата на псилоцин во суштина ја имитира молекулата на серотонин, врзувајќи се за 5-HT рецепторите и иницирајќи го истиот одговор како и серотонинот. Овој ефект ја објаснува еуфоријата што се доживува при внесување на овој „агонист“. Првично, се сметало дека халуциногените ги блокираат овие серотонински невротрансмитери, но упорното истражување доведе до овој заклучок за агонистичкиот ефект.
Вули и Кембел спровеле истражување за да утврдат дали намалувањето на хормонот серотонин има директно влијание врз менталните нарушувања и дали халуцинациите можеби се должат на вишок на серотонин. Нивните резултати ги навеле да проучуваат супстанци аналогни на серотонин. Тие откриле дека психоактивните супстанци псилоцибин и псилоцин покажуваат ефекти слични на серотонин, меѓутоа, како што се зголемува дозата, овие соединенија дејствуваат како антагонисти на серотонин, при што псилоцибинот бил споредлив со најпотентниот антагонист досега откриен. Ова е веројатна основа за психолошките ефекти на овие халуциногени соединенија.
Иако овие хемикалии се психоактивни и затоа печурките се сметаат за токсични, нема извештаи за смртни случаи или предизвикано оштетување на внатрешните органи директно поврзани со ингестијата на овие супстанци. Погрешното идентификување на плодоносното тело може да доведе до ингестија на смртоносна габа.
Некои психоактивни видови содржат баеоцистин, норбаеоцистин и инхибитори на β-карболин моноаминска оксидаза покрај псилоцин и псилоцибин.
Познати видови мини|Psilocybe semilanceata Српска гологлавка (Psilocybe serbica); е вид психоактивна габа од родот гологлавки (Psilocybe), која е вклучена на Црвената листа на Република Македонија.
Psilocybe cubensis (Stropharia cubensis); најчесто одгледуван и консумиран вид од родот Psilocybe, поради леснотијата во одгледувањето и големите плодоносни тела. Најчесто се собира во тропските и суптропските предели, и се нарекува комерцијална Psilocybe. Psilocybe cyanescens; домородна е на северозападниот пацифички дел на Северна Америка, но исто така се наоѓа во западна Европа. Psilocybe natalensis; се наоѓа во Јужна Африка и е сродна со Psilocybe cubensis. Psilocybe semilanceata; најчестата печурка која содржи псилоцибин. Се среќава во северните умерени климатски области. Psilocybe azurescens, високо потентен вид домороден во американските сојузни држави Вашингтон и Орегон, но популарен во одгледување на отворено и како резултат на тоа го проширува својот опсег. Наводи
Литература
Надворешни врски
Таксономија
MushroomExpert.com Таксономија во транзиција: Strophariaceae - Таксономски прашања на Psilocybe и други строфариоидни габи. Machiel E. Noordeloos: Psilocybe - таксономија и карактеристики на непосинувачки Psilocybe .
Историја и етнографија
Времеплов за употреба на печурки на Erowid.org
Правни аспекти
Псилоцибински печурки: правен статус - Erowid Тематски труд на ЕМЦДДА: Халуциногени печурки - студија на нивен растечки тренд , 26 јуни 2006 година
Друго
The Shroomery Детални информации за psilocybe печурките, вклучувајќи идентификација, одгледување и спори, психоделични слики, извештаи за патувања, калкулатор за дозирање и активна заедница. Psilocybe печурки од Енциклопедија на психоактивни супстанции INCHEM - Psilocybe и други – Токсикологија на псилоцибинските печурки. Светска географска дистрибуција на невротропните габи Psilocybe Mushrooms – Студии по етномикологија
Категорија:Психоактивни габи Категорија:Ентеогени Категорија:Статии со извори на француски (fr) Категорија:Статии со извори на германски (de) Категорија:Врски за Wayback од предлошката „Семарх“